бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДехIибала дирухIели хIейгести хатIаби

ДехIибала дирухIели хIейгести хатIаби

 

Ишар гьандушибти хатIабани, ил цацун биалра дехIибайзиб нукьсандеш алкIахъу, илгъуна хатIаличил дехIибала кьабулдирути диалра. ДехIибала хатIабазирад умули, саркъахъили ва чедетаахъили дурадеркIнили илдала кьимат ахъбирахъу, илди жагадирахъу.

 

Карагьат

ДехIибала дирухIели карагьат саби:

1.ХIяжатханализи укьес гIягIнидешли кьакьаварибхIели дехIибала дарни.

2.Алавчарли баралра хIерилзни.

3.Се-биалра убасни, хахамбарни, гъез хIяршдарни.

4.Мурул адамтани дехIибайчив тIашхIели, кьяшми дарх кадалтни.

5.Гушли дехIибала дарни, кьанхIедирули диалли, беркалара хIядурли лебли.

6.ГIяшли делчIес гIягIнити ахъли делчIни, ва ахъли делч1ес г1яг1нити г1яшли делч1ни.

7.ХIямамлизир, базарличир, хIябразир, киласализир, няс цаладикибси мерличир, мицIираг цаладиркуси мерличир, гъятIбиънила урехи лебихIир, дебали гьанкIикIули дехIибала дирни.

8.ДехIибала дирухIели, чизи-биалра сегъуна-биалра лишан барни.

9.ДехIибайчир къидала уди някъби кадихьни.

10.ДехIибала дирухIели, Аллагьличила ﷻ пикрумазивад улхъахъути секIайчи хIерилзни: сягIятличи, някьишличи ва цархIилти.

11.Зараллизивад уруххIекIуси мерлар хIулби кьяпIдарни.

12.ХIевала дулгъуби ва шалбарла кьялуби гIегIдергурли дехIибала дарни.

13.ГьаладяхI яра балуй шайчи тудяхъни, амма мижитлизиб х1ярамси саби.

 

ДехIибайчир хIейгести, чули кери камбирахъути гъарацIуни

Удир гьандушибти гъарацIуназирадра дехIибала умули диъни дебали дигеси саби:

1.ДехIибала дирухIели алавчарли хIеризни.

2.Кьяшми хъуцIрумачир имцIали дягIули кадатни, хаслира жамигIятла дехIибайчир, кIелра шайчибти унрубас диргалаулхъули.

3.Кьяшми дебали гъамли кадатни (ца чIимличир гъамли).

4.Кьяшми кьячIуби чедетаахъили, гумли декIарли кадатни.

5.ГIяшли делчIес гIягIнити, цархIилтас диргалаулхъули, жамигIятла дехIибайчир ахъли делчIни.

  1. «ФатихIя» бучIухIели, някъби къидала уди, къидала чеди шайчи, гIяхIцад алгъай шайчи кадуцни. (ГIягIниси мер – алгъай някъла жимгIя тIул бархьбарибхIели, къидала чухълаличи чебетаэс).

7.ЖамигIятла дехIибайзиб имамлис гьалаб «Амин я раббаль гIяламин» ирни.

8.РукугI бирухIели, дебали къухIизни.

9.РукугIлизир някъби газа някъбазирад далкIахъни, (дархьли хIедиубли).

10.СуждабирухIели, гьала-гьала ванзаличи някъби кагахъни, кьукьуби ахIи.

  1. «АттахIийятулизиб» «илла Ллагь» ибхIели тIул зубрази бяхIчиаэсли дебали ахъбуцни, ил вяшбикIахъни, «илла Ллагь» ибмад гIяшкабирни (бара ахъбиахъубли, къухIли тIул лерилра балгни делчIайчи бихIуси саби).

12.Гьар «Аллагьу акбар» ибхIели, чедаахъибти авалра хIяйзир ахIи, лихIбачи адаайчи някъби ахъдурцни.

13.Суждаличи арукьес гьалар лагдяхI шалбарла кьялуби зуздарни.

14.ДехIибайчир дучIутала ургав (ца таманбиубли итил бехIбихьайчи) ряхIятхIейъни.

15.ДехIиба бехIбихьудлизив тIашизурси мерличив кахIели, гьалавяхI, гIелавяхI яра ца шайчивяхI витIакIни.

16.ДехIибайчи кайзурхIели, «Аллагьу акбар» ибнира, някъби ахъдуцнира ца заманализир, дарх детхIедерхахъурли цализирад ца декIардарни.

17.Костюм (пиджак яра цархIил) хъуцIрумачи чебуцили (чесагьурли ахIи), дехIибала дарни.

18.Суждализир газа някъби ванзаличи чекагахъни.

19.КIелра саламла ургаб бекI гIяшбарни.

 

МухIяммад-хIяжи Давудов

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Салат

ГIягIнидиркур: ГIяргIяла дулекI – 400 гр; Зукьити хиярти – 2; Набадари – 1; Жерши – 1; Гидгури – 2; Итани жерши – 1 цула; ГIявадеш – 1 халаси кьулса; Майонез, зе, исиут, кьар – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ГIяргIяла дулекI ва...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерлар яра палтарличир житала гъез диалли дехIибала халдирутив? Ислам хIясибликIун жита умуси мицIираглизи халбируси саби. - Имам ан-Навави «Мингьаж ат-ТIалибин» жузлизив викIар: «Кьаркьа кесекуни мицIираглизирад декIардикибти, илкьяйдали гъезра, бебкIибси...


ЖумягI бархIила суннатуни

Ассаламу гIялайкум, ахIерти динна узби, жумягI бархIила суннатуначила бирар нушала вягIза.    Аллагь ﷻ нушачи дугьаизурли викIули сай: «Ва дирхути, хIуша жумягI бархIи жидарибхIели хутIбаличи лехIяхъахъес, дехIибала дарахъес, къалабадикирая ва вачурти датирая ил хIушаб гIяхIси...


Илдигу нушала Гьалжанала умхьни…

БегIтала хIурматбарес хIяжатси биъниличила лебтанилра балуси саби. Ил дурхIнала гьалабси се барили хьалли, ахъес хIейруси кIелра дунъялизибси (иш ва ахиратла) чебла саби. Чебла, ил сели-биалра чебицIахъес хIяжатси, ужра бедили ахIенси ахъес хIейруси ЧевяхIсила аманат саби. БегIтала ва дурхIнала...


«Дарга, барая балга»

ГIяллаева ПатIимат БяхIмудовна акIубси сари Дахадаевла районна КьярбачIимахьила шилизир 1981 ибил дуслизир. Илала белчIуди 1987 ибил дуслизиб бехIбихьибсири, Къаякентла районна Сагаси Вихърила школализиб. БелчIудилизир гьаларяхI аррякьунси илини кIел класс тамандариб ва КьярбачIимахьила школализиб...