бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Аль-Ихляс сурала дурхъадеш

Аль-Ихляс сурала дурхъадеш

 

Ил Кьуръа 112 ибил сура 4 аятлизибад цалабикибси саби. Ил бегIлара къантIтазибад биалра, амма мурхьси мягIналичилси сура саби. Ил, «има умудеш» или шурбатес вирар. Илала цагьатIи у леб «Ат-Таухид» ибси.

 

Нушачи Жабирличибад баахъибси бархьси хIядислизиб Идбагли ﷺ бурили саби: «Чили бархIилис 50-йна сура «Ихляс» белчIалра, Кьиямала бархIи илизи иру: «Эй Аллагьлис ﷻ деза бируси лагъ, айзину Алжанализи ацIи».

Муслимли ва Бухарини нушачи баахъибси цархIил хIядислизиб бурули саби: «МухIяммад Идбагли ﷺ адамтала кьукья архIяличи бархьили сай. Илдала имамли гьар дехIибайчиб бучIуси сура «АльхIям-ФатихIя» белчIи гIергъи, сура «Ихлясра» бучIулри.

АрхIяличибад чарбухъунхIели, тамашабизурли илдани Идбаглизи ﷺ ил секIайчила буриб.

МухIяммад Идбаг ﷺ викIар: «ХIушани илизи хьарбаая гьарил дехIибайчиб, гьарил ракагIятлизиб «АльхIям-ФатихIялис» гIергъи сура «Ихляс» сен бучIусирил».

Идбагли ﷺ бурили кьяйда, асхIябтани чула имамли калунсилизи хьарбаиб ил сура бучIнила сабабличила. Илини буриб: «Ил сурали Кьудратла ВегI Аллагьла ﷻ ЧевяхIдеш ва Дурхъадеш чебиахъули саби, ил багьандан наб ил бучIес дигахъис».

Илала жаваб аргъибхIели, Идбаг ﷺ разивиубли викIар: «ХIушани бурая илизи Аллагьлис ﷻ ил дигахъниличила».

ХIурматла динна узби ва рузби! «Ихляс» сурализир 47 хIярп лерти сари. Кьуръайзибси гьарил хIярп биалли, вецIнали имцIабируси саби. ХIебиалли, сура «Ихляс» белчIнилис шабагъатра 470-йчи абиркули саби.

Ил сура Маккализиб бархьибсири, Идбагличи ﷺ бирххIерутани: «Бура, чи сая хIела Аллагь ﷻ, се насаблизивадси ил?» или хьарбаибхIели.

УркIецIила ва РяхIмула ВегI Аллагь ﷻ багьандан. Илала мягIна: бура: «Ил – Аллагь ﷻ, Цацун сай. Аллагь ﷻ Даимси, ХъархIерагарси, Илис чилра хIяжатси ахIен. Ил акIубси ахIен ва Иличивад чилра акIубси ахIен. Ил Цаси сай ва Иличи мешуси илгъуна цархIил чилра агара».

Гьачамра Идбагли ﷺ асхIябтази хьарбаибсири: -– Марлира хIушазивад чилилра Кьуръа хIябал бутIала ца бутIа ца дугели белчIес хIейрусив?

– Секьяйда вируси ил ца дугели белчIес?

ИлхIели Идбагли ﷺ бурибсири ил сурала дурхъадешличила. Аллагьличи ﷻ вирхусини ил хIяйна белчIалли, Дурхъаси Кьуръан белчIунхIелигъуна шабагъат кайсу. Илкьяйдали Кьудратла ВегIла диги ва уркIецIира кайсу, иман умубирар ва цIакьбикIар, вайдешлизибад мяхIкамдеш бирар ва Кьиямала бархIи дуббуцари кьяйда Кьуръанра бусурмайс шапагIятли бирар.

Кьудратла ВегI Аллагьли ﷻ нуша Кьуръан имцIали бучIутазирадли дараба. Амин!

 

МяхIяммадхIябиб СягIидов

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


Кьурбан-байрам

ГIид аль-АдхIа—бусурмантала бекIлибиубси байрам саби. Ил Зуль-ХIижжа базла 10-ибил бархIи, ГIярафала бархIилис гIергъиси бархIи бехIбирхьуси саби. ГIид аль-АдхIалис гIергъити хIябал бархIи (11, 12, 13) «ташрикьла» бурхIни сари.   ГIид аль-АдхIала бархIилис гьалабси бархIи...


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...