бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Суалти-жавабти

Суалти-жавабти

Суалти-жавабти

 

– Асубирусив дехIибала къантIдирес ва дархдирхъес, эгер адам хIялалси архIяличи дуравхъи виалли, амма гьунчиб бунагьлизи викили виалли?

-– АсухIебируси архIяличивси адамлис дехIибулти къантIдирес ва дархдирхъес къадагъабарибси саби, илини тавба дарайчи. ИлхIелира тавба дарибси мерличибад ветаэс гIягIниси мерличи бикайчи дехIибала дархдяхъес ва къантIдарес асубирахъуси гIеркъадеш биэс гIягIниси саби.

Адамла архIя гьаланачибал асубируси буили биалли, амма илини гьунчив левалли ил асухIебирусили бетаахъалли (архIяла нигет барсбарили бунагь барес кьасличил), дехIибала къантIдирес ва дархдирхъес илис къадагъабарибси саби.

Ил тяхIярли, эгер гьуни асубируси сабли ва архIяликьянали сунела бегI гьалабси пикри барсхIебарили хьалли, бунагьлизи викили виалли, дехIибала дархдяхъес ва къантIдирес асубируси саби, сенкIун саби гьуни асубирусили кавлухIели.

Гьунчибтас дирути цархIилти кункдешунала шайчибси хIукму дехIибала къантIдирнилагъуна саби.

(«ТухIфат аль-МухIтаж»).

 

 

– Мурул адамлис кIел ва гьатIира имцIали хьунул адамличил варх ца мерличив цунухъес асубирусив?

–Мурул адамлис сай мяхIрамли ахIенси хьунул адамличил цунухъес асубируси ахIен. Амма мурул адамлис кIел ва гьатIира имцIали хьунул адамтачил цунухъес асубирар, илини илди хьунул адамтала хIурматбирули виалли. Хьунул адамлис биалли я ца, я кIел яра чумал мурул адамличил цунрухъес асубируси ахIен.

(«Бугъятуль мустаршидин»).

 

– ВиштIасилис умудеш бирухIели, нешла дазала дулъутив?

– ВиштIасилис умудеш бирухIели, илала някъби виштIасила жинсла биркIантачи къячхIедикили гIергъи, дазала дулъути ахIен.

 

– Сунени цархIил бусурман адам капурдешлизив гIяйиблаируси адамличил варх кайзурли жаназала дехIибала дирес асубирусив?

– АсухIебирар, сенкIун, хIядислизиб бурни хIясибли, бусурман адам капурдешлизив гIяйиблизи урцни хIерхуси виънила (куфрула) лишан саби. Капурлис гIела тIашизурли жаназала дехIибала дарес асубируси ахIен.

 

 

– Сукъурси адамли хибат вягIда (лебдеш матъал бедлугнила) бигьес вирусив сунела маслизибад бутIа урхIла адамлис бедесли?

– Сукъурсини вачар-чакарла яра хибат вягIда бигьес вируси ахIен. Илгъуна хIукму тухумтачира ва урхIла адамтачира бархли къячбилкуси саби. Эгер сукъурсини се-биалра бицалли, яра лебдешличи хибат вягIда бигьалли, сабира сай чебиули левалхIелил барибси, илизиб селра хIейгеси агара.

 

 

– ЖамигIятличил дарх дехIибала дируси замана булгутала кIиибил къяй чинабад бехIбирхьуси?

– КIиибил къяй бехIбирхьуси саби имамлис гIелабад кабизуртала къяйличил дурусли имамличибад кIелра шайчибяхI.

 

 

– Ну 22 дус виублира. Балугълаваили гIергъи нуни ца бархIи шудехI, ца бархIи авдехI яра хIябдехI дехIибала дирули калунра. Нуни гьанна чумдехI дехIибала хIедарили уркалахъунрал белгибарили ахIенра. Илди нуни секьяйда черахъес вирусира?

– БегIлара гIяхIси саби ишгъуна барадли: хIу 14 дусличив дехIибала дирес вехIихьили виадли, гехIел дус вирулри дехIибала дирули. Гьар бархIи шудехIелра дехIибала дирули калунти дусми ураса. 5 дус калунрив, 6 дус калунрив лерилра дехIибала дирули белгибарес кьалли вируд. 5 дус лерилра дехIибала дирули кали виадли, мисаллис, хIед черахъес калунти 3 дусла дехIибала сари.

 

 

– ДехIибала дируси замана (черти диаб яра суннатла) мимпяхIличи (подставкаличи) кабихьибси Кьуръайзивад учIес асубирару?

– ХIушала гьала кабихьибси Кьуръайзивад учIни гIяхIси ахIен (макрух). ХIянапила мазгьабла цацабехIти гIялимтани илкьяйда Кьуръайзивад учIнили дехIибала дулъа или булан бурули саби.

 

 

– Иш дунъя Аллагьли ﷻ МухIяммад ﷺ багьандан акIахъубси саби бикIули саби. Ил бархьсира?

– Кьуръайзиб бурили саби (мягIна): «Аллагьли ﷻ хIушаб заклизиртира ванзаличиртира лерилра секIал мутIигIдарили сари» («Джасият» сура, аят 13). Илизибад иргъуси саби ГIяршла удир лерти лерилра секIал Кьудратла ВегIли нушаб акIахъубти диъни.

Аллагьли ﷻ Адамлизи  иб: «МухIяммад агарси виалри, хIу Нуни алкIахъуси ахIенри» («Хадисуль кьудси»). Эгер Аллагьли ﷻ заклизиртира ванзаличиртира лерилра секIал Адам  ва илала къур багьандан акIахъубли виалли, Адам  МухIяммад ﷺ багьандан акIахъубсири. ХIебиалли илизибад иргъули саби Аллагьли ﷻ иш дунъя МухIяммад ﷺ багьандан акIахъубси биъни. Илгъуна пикри гIеббурцули саби бахъалгъунти гIялимтанира.

 

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...