бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Духуси тIума

Духуси тIума

 

Ца вацIализиб хIербирули тIума буили саби. Ил бархIи- ахъайчи кьяпIдарили хIул-бира галгаличи кабирулри. Амма илис вацIализир кадиркути лерилра секIал далулри ва жанивартас бархьси диван бирули, гIякьлу бурулри. Ил багьандан илдани илала халаси хIурмат бирулри. Гьачам иличи пилра маймунра дакIили дикIар: «Ва, духуси тIума!Нушаб ца суал арзес хIяжатли саби. ХIуни бархьси диван бара». ТIума кьабулбикиб.

Маймун бикIар: «Дила пикрили гIякьлу цIакьличиб гIяхIси саби. Пил биалли иличи ургIебли, цIакь гIякьлуличиб гIяхIси саби бикIар. Нушазивад чидил вархьсил бура?»

ТIума хIулби кьяпIдарили пикрибухъун ва бикIар: «Чебиулрав хIушани ит гIинцбала галга? Иличирад гIинцби касили, хая». Маймун ва пил галгаличи арбякьун, амма илди-ургаб хIеркI лебри. ИлхIели пил бикIар: «Чебиулрив! ЦIакь гIяхIси саби, дила цIакь хIебиалри, нуша хIеркIличирад детахъдикес хIедирутири». Маймун пилличи мурдабииб ва илдани хIеркI ахъиб. Галгаличи бетаили илдани гIинцби касес кьасбариб. Пилли сунела къянкъличил кьялуби гIяшдуцес кьасбариб, амма биъхIебиуб, илди дебали ахълири. ИлхIели маймун дукарбяхIиб ва бикIар: «ХIези нуни бурирагу цIакьличиб гIякьлу гIяхIси саби или. ХIу илцадра халаси ва цIакьси биубли хьалли цалра гIинц касес хIебиубри». Илкьяйдара или маймун галгаличи тIяхIбухъун ва гIинцби далцIун. Илдира хили илди тIумачи чарбухъун.

ТIумали хьарбаиб: «Гьанна бурая гьари набзи се гIяхIсил цIакь яра гIякьлу?!» Ил бикIар: «Илди кIелра гIягIнити сари. Маймун пилла кумек агарли хIеркIла итил шайчи бетахъбикес хIебири, пилли биалли маймун агарли гIинцби дучес хIебири. Илбагьандан цIакьра гIякьлура кIелра дебали мягIничерти сари».

 

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...


Юсуф Идбаг

Иш дунъяла жагадеш Зулайхас цIябкабиуб, Хурегла тIягIям агу, я хIулбас гьанкI агара: Аррякьи ил туснакъла къапулигIи тIашризур, УркIилизиб дардличил хIулбазир бисаличил, Руржуси тIамаличил Юсуфлизи гъайрухъун: - Туснакълав сайра или вари хIед гьанмабикаб, Иш дунъяла туснакъра, цIябдешра наб...


Давла бурчан

Дубурла гьарахъси шилизи башуси дахъал кьячIикIуначилси гьунчиб дугила кьанси замана машина бикуси Мухтар ускаири, ва сунела бархкьябачил бехIемцIлизи викилри. Кункси машиналичибти шел адамлизибадли хIябал алхири, кIел декIли дяхъурбази бикили, аргъала деткахъилри.   ШаладиркухIели вачарличи...


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...