бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Зубейда бинту ЖягIфар

Зубейда бинту ЖягIфар

Зубейда бинту ЖягIфар

Исламла чебяхIти хьунул адамти

 

Ил Аббасидунала халифатла манзилла машгьурси хьунул адам сарри. Зубейда Гьарун ар-Рашидла хьунул рирусири. Ил адабчебси Гьашимхъала кьамлизирадси, Кьурайшунала наслулизирадси сари. Зубейда сунела акIниличирли ахIенрину машгьурси, гIяхIти баркьудлумачирли сарри. Ил дебали Аллагьлизирад ﷻ урухкIуси, чекаризурси, адуцалачерси, Кьуръан дигуси ва балуси сарри.

 

Илала кIялгIялизиб 100 къуллукъчи хьунул адам бири дурхъаси Кьуръан уркIиличиб балути, ва даим ил бучIути. Кьуръан бучIухIели, тIакьализирти мирхъила тIамаличи мешулири.

Зубейда бинту ЖягIфарли халаси пикри бяхIчииусири искусстволичи, гIилмуличи ва юриспруденцияличи. Сунесра поэзия дигахъусири, сунела манзилла пасихIси, устадешличилси лукIан сарри. Зубейдани гIялимти гIеббурцутири, илкьяйдали Багъдадла культура ва гIилму гьаладяхI ардукес кумекбирусири.

Илини гIяхIбаркьла баркьудлумас дахъал арц харждирутири. Муруйчил хIяжлизи рякьунхIели, илини Маккала хIяжликьянабас чедуркъубти къияндешуни чедаибтири. Илди держес шин агарли цIакьагарбиубли, бамсурлири. Зубейдани итмадан хъарбариб дурхъаси Маккализи шин дукес виэсти гьундури дяркъяхъес. Инженертани буриб ил дебали къиянси хIянчи биъниличила ва дахъал харжани гIягIнидиркниличила. Амма Зубейдани хIянчи дехIдихьахъес хъарбариб, ца бардала бяхълис ца динар харжбираллира.

Шин дукес багьандан, гIеркъаси ва халаси къанав абитIунсири, шурмазирадра тIярхъуби дарибтири, халаси замана харжбарили, цIакьани ибкьаибтири. Илис «Зубейдала урунж» ибси у бедибсири. Ил итхIелла манзилла цаибил шинна проектлизи халбируси саби ва урхIмешуахIенси исламла инженертала гIибратли биубсири. Илини халаси пайда ва разидеш хибсири хIяжликьянабас ва лебтасалра кумекли биубсири. Зубейдала хъарбаркь хIясибли, Багъдадлизибад Маккализи аркьуси гьунчир архIяликьянаби тIашбилзахъес ва бамсриихъахъес мерани тIашдатуртири. Зубейда ребкIили гIергъира исламла тарихлизир сунела асилти баркьудлумачирли мурхьти къел датурси хьунул адам сари.

 

Лаюса Юсуфова

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


ВегIла улка багьандан цIахли саби

ИшбархIи дила белкIлизиб нуни ахъбурцисра, дила бекIлизибцун ахIи, бахъал цархIилтала бургазибра алкIуси суал. Абдал ахIенси, гIядатла адам иличила пикрихIейкIес хIейрар. Ил суал жура-журала зягIипдешуназибад биштIати арабарес или арц учидяхъес кьасли телевидениелизирад чедиахъути передачабачила...


Дагъистайзиб сагаси хъали баргибти

Палестинализир кадикибти анцIбукьунала манзил 2023 ибил дуслизиб Гъазализибад гечбарибти 200-личибра имцIали адам Дагъистайзи бакIибтири. Илдазибад байхъала биштIати саби.   Илди МяхIячкълала мякьлабси санаторийлизиб мерлабариб, палтар-кьяшличил, хурегличил, техникаличил ва телефонтачил...


ХIердизирая тарихлизи

Се саби диктатура? Нушала мезличи шурбаталли, ил мягIна аргъахъес чумал дев пайдаладарес чебиркули саби: ца адамла яра чумал адамла някъбази бикибси хIукумат, чучи ва чуни дирутачи чилилра хIеруди барес хIейруси, чучи кьабулагардеш далахъуси, тIутIувируси.   Нуни дила макьалализиб ил мягIна...


Салат

ГIягIнидиркур: Диъ – 300 гр; картошка – 3-4; набадари – 1; хияр – 3; гидгари – 4; шиниша хъара – 1 тIакьа; зе, исиут, майонез, бурт, кьар – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: диъ, гидгури ва овощуни делхьи, дяргIяхъая ва умударили авмузанти кесекуначи...


Имам Абу ХIамид аль-Гъазали

Имам Абу ХIамид МухIяммад аль-Гъазалини вебкIес гьалаб белкIунси кагъар гьалабирхьулра   «Бурая бисути дила юлдашунази, ну вебкIили чеибти, бурая децIбикIути дила исламла узбази ва рузбази: «Гьанмабиркахъидая, ну гьарли-марли вебкIибси или. Аллагь ﷻ багьандан мадикIудая ил бебкIа...