бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Зубейда бинту ЖягIфар

Зубейда бинту ЖягIфар

Зубейда бинту ЖягIфар

Исламла чебяхIти хьунул адамти

 

Ил Аббасидунала халифатла манзилла машгьурси хьунул адам сарри. Зубейда Гьарун ар-Рашидла хьунул рирусири. Ил адабчебси Гьашимхъала кьамлизирадси, Кьурайшунала наслулизирадси сари. Зубейда сунела акIниличирли ахIенрину машгьурси, гIяхIти баркьудлумачирли сарри. Ил дебали Аллагьлизирад ﷻ урухкIуси, чекаризурси, адуцалачерси, Кьуръан дигуси ва балуси сарри.

 

Илала кIялгIялизиб 100 къуллукъчи хьунул адам бири дурхъаси Кьуръан уркIиличиб балути, ва даим ил бучIути. Кьуръан бучIухIели, тIакьализирти мирхъила тIамаличи мешулири.

Зубейда бинту ЖягIфарли халаси пикри бяхIчииусири искусстволичи, гIилмуличи ва юриспруденцияличи. Сунесра поэзия дигахъусири, сунела манзилла пасихIси, устадешличилси лукIан сарри. Зубейдани гIялимти гIеббурцутири, илкьяйдали Багъдадла культура ва гIилму гьаладяхI ардукес кумекбирусири.

Илини гIяхIбаркьла баркьудлумас дахъал арц харждирутири. Муруйчил хIяжлизи рякьунхIели, илини Маккала хIяжликьянабас чедуркъубти къияндешуни чедаибтири. Илди держес шин агарли цIакьагарбиубли, бамсурлири. Зубейдани итмадан хъарбариб дурхъаси Маккализи шин дукес виэсти гьундури дяркъяхъес. Инженертани буриб ил дебали къиянси хIянчи биъниличила ва дахъал харжани гIягIнидиркниличила. Амма Зубейдани хIянчи дехIдихьахъес хъарбариб, ца бардала бяхълис ца динар харжбираллира.

Шин дукес багьандан, гIеркъаси ва халаси къанав абитIунсири, шурмазирадра тIярхъуби дарибтири, халаси замана харжбарили, цIакьани ибкьаибтири. Илис «Зубейдала урунж» ибси у бедибсири. Ил итхIелла манзилла цаибил шинна проектлизи халбируси саби ва урхIмешуахIенси исламла инженертала гIибратли биубсири. Илини халаси пайда ва разидеш хибсири хIяжликьянабас ва лебтасалра кумекли биубсири. Зубейдала хъарбаркь хIясибли, Багъдадлизибад Маккализи аркьуси гьунчир архIяликьянаби тIашбилзахъес ва бамсриихъахъес мерани тIашдатуртири. Зубейда ребкIили гIергъира исламла тарихлизир сунела асилти баркьудлумачирли мурхьти къел датурси хьунул адам сари.

 

Лаюса Юсуфова

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерлар яра палтарличир житала гъез диалли дехIибала халдирутив? Ислам хIясибликIун жита умуси мицIираглизи халбируси саби. - Имам ан-Навави «Мингьаж ат-ТIалибин» жузлизив викIар: «Кьаркьа кесекуни мицIираглизирад декIардикибти, илкьяйдали гъезра, бебкIибси...


Иличирли декIардулхъулра

Нушала тах шагьар МяхIячкъалализирти гIямру дахъ дебали дуцIли ардашули сари. Адамти даим къалабали саби хIянчиличи ва белчIудиличи балкьаэс. Буралли, адамтала гIямрула халаси бутIа гьундурачиб арбашан биубли саби. СенахIенну шагьар халабикIухIели ва илала ца мерличивад цархIил мерличи ваэс...


Илдигу нушала Гьалжанала умхьни…

БегIтала хIурматбарес хIяжатси биъниличила лебтанилра балуси саби. Ил дурхIнала гьалабси се барили хьалли, ахъес хIейруси кIелра дунъялизибси (иш ва ахиратла) чебла саби. Чебла, ил сели-биалра чебицIахъес хIяжатси, ужра бедили ахIенси ахъес хIейруси ЧевяхIсила аманат саби. БегIтала ва дурхIнала...


Салат

ГIягIнидиркур: ГIяргIяла дулекI – 400 гр; Зукьити хиярти – 2; Набадари – 1; Жерши – 1; Гидгури – 2; Итани жерши – 1 цула; ГIявадеш – 1 халаси кьулса; Майонез, зе, исиут, кьар – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ГIяргIяла дулекI ва...


Россия гъармука улка ахIен

Нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила хасси балбуц 1941-1945-ибти дусмазиб Германияла фашистуначил кабикибси нушала ВатIа ЧебяхIси дергъичиб бухъянбитIи саби. Ил багьандан ургар Россияла Президентла пресс-секретарь Дмитрий Песков илис «нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила...