бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Ислам динна чебяхIти хьунул адамти

Ислам динна чебяхIти хьунул адамти

Ислам динна чебяхIти хьунул адамти

Зайнаб Аль-Гъазия

 

Ил Сирияла Файха шагьарлизир акIубсири, ил пергерси мер саби, сунезибра бахъал машгьурти гIялимти акIубси. Ил шагьарлизиб гьижрала 10 – ибил дашдуслизир цархIилтира гIялимтала ва факьигьунала рурсби-ургар илини литературала, ислам динна шайчибси юриспруденцияла ва динна шайчирти багьудлуми касибтири. Ил пергер хьунул адамличила чумал сборниклизир баянти кали сари, чузибра Востокла 10 – ибил даршдуслизиб гIилмулизиб ва литературализиб бузути хьунул адамти-гIялимтачила бурибти. ИтхIели илдигъунти хьунул адамтира камтири.

 

Зайнаб бинт МухIаммад ибн АхIмад Аль-Гъази Аш-ШафигIи – сунела манзилла бегIлара рурхIути зубартазирад ца сарри. Илала кьам Луайй ибн Гъалибличи ахъбируси саби. Ил кьурайшитуназирадси ГIамирийяла хъалибарглизирадси сарри. Нажмуддинни белкIунси илала дудешла биографиялизибад багьес вирар илала насаб ГIамир ибн Луайй ибн Гъалибличил бархбасниличила. Ил Гъаза шагьарлизибадси насаб саби. Ил наслулизивадси ца Завий ибн Шаддад Дамасклизи гечиубсири ва ил Аль-Гъазий кьяйдали машгьуриубсири. Илала ил у сунела уршбачил ва гIергъиси наслуличил бархбасунсири.

Зайнаб Аль-Гъазиячила дурути баянтазиб балахъули саби ил литературала, багьудлумала ва адаб-хIяяла чIумаси хьулчи лебси хъулир акIубси риъниличила. Илала хъалибарг халаси хIурматла хъалибаргуназибад ца сабри. Илала хала дудеш сунела манзил Дамасклизив шафигIитунала гIилмула шайчивси гIялим сайри. Тяп ил хъалибарглизир сарри Зайнаб Аль-Гъазияни гIилму ва багьудлуми касибти. Ил белчIудиличи дигиличил ва багьудлуми касес гъираличил халараиб, ва сунела манзилла машгьурти хьунул адамтазирад цали ретаур. Илала багьудлуми имцIадиубтири жагати хатIличилси писательница сарни багьанданра. ИтхIели илдигъунти хьунул адамти дебали камли къаршибиркутири.

ЧебяхIти гIялимти иличила бикIутири: «Ил гIилмула, динна ва гIяхIти къиликъуначилти адамти-ургаб декIарбулхъутазирад ца сарри». Зайнаб Аль-Гъазия сунела манзилла машгьурти гIялимти-хьунул адамтазирад бегIлара адабчерти хIял- тIабигIятличилси сарри. Ил дебали бархьдеш дигахъуси, халадеш агарси, динна кьяйдуртачи чекаризурси рирусири. Илини сунела дудеш МухIаммад бин МухIаммад Аль-Гъазизирад багьудлуми касиб ва динна жузи, илкьяйдали цархIил журала литература сунела дудешличил ва узичил дарх руркъутири. Иличила калунти баянтазиб балахъули саби, сунела дудешла исламла шайчибси юриспруденцияла дахъал жузи делчIниличила, илди-ургар лерри «ТанкьихI аль-Любаб» ва «Аль-Минзадж».

Иличи че Зайнаб Аль-Гъазия писательница сарри, илини назмуртира лукIутири, ва сунела жагати хатIличил дудешла жузира черлукIутири. Ил гьар секIайзир черетаибсири, илала назмурти жагали каргьуртири ва чула насихIятуначил пергертири. Ил гIилмуличи дигиличил ва багьудлумала урунжуназирад ружули халараибсири, сунела динна багьудлумачил, адаб-хIяяличил, жагати хатIличил ва гIяхIти даражабачил машгьурси ретаайчи.

Зайнаб Аль-Гъазия 70 дусличи бикайчи хIерриуб, ил Дамасклизир гьижрала 980 ибил дуслизир ребкIибсири. Аллагьли ﷻ сунечи уркIецIибараб!

 

 

Лаюса Юсуфова

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


Суалти-жавабти

- Сегъуна сура бучIес гIяхIси убкIуси адамла мякьлаб? - УбкIуси адамла мякьлаб гIяхIсилизи халбируси саби «Ясин» сура бучIни ва «Ар-РагIд». Мисаллис, Дагъистайзиб имцIаливан «Ясин» сура бучIули бирар, хIятта «Ар-РагIд» сура бучIни мягIничебсилизи...


ЛехIдеш чебихьунти шими…

ХIера, шакра хIейкили каберхур дурхъаси Рабазан баз. Абзур баз дагъистанланти ва арагIеб дунъяла бусурманти дуббурцули калун, балга-дугIя дариб, садакьлуми дуртIи, жамигIятличил дарх дехIибала ва дахъал цархIилти гIяхIти баркьудлуми дурадеркIиб. ЧевяхIси Аллагьли ﷻ кьабулдараб илди ва азир...


БегIлара халаси багьа

Гьачам мургьи-арц дирцуси тукейзи риштIаси рурси ракIиб ва хьанцIа рангла дурхъаси къаркъализибад цалабяхъибси баки сунес бедахъес тиладибариб.  – ХIела ил асес арц леру? – хьарбаиб туке вегIли, - ил кьалли дурхъаси саби. - Гьайгьай, дила дахъал арц лер, – рикIар рурси ва...


Дурхъати дугьби

Савлила суннатла кIел ракагIятла дехIибайс гIергъи балуй шайчи кайхьи кьиблаличи дяхIчили белчIес гIяхIси саби: «Алагьумма рабба ЖабрагIиля ва МикагIиля ва Исрафиля ва ГIизраиля, ва МухIяммадин ﷺ аджирни мина ннари» - 3-йна.   МягIна: «Я Аллагь ﷻ, Аллагьли ﷻ вируси...


Овощуназир диъла къяжни

ГIягIнидиркур: Диъ – 600 гр; жерши – 2; гидгари – 1; кинза – 1 хала; зе – 2 ч. кьулса; декь – 1 халаси кьулса; кориандр – 1 ч. Кьулса; цIудара исиут ½ ч.кьулса; гречка – 300 гр; набадари – 1; картошка – 2; хIунтIена...