бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Ислам динна чебяхIти хьунул адамти

Ислам динна чебяхIти хьунул адамти

Ислам динна чебяхIти хьунул адамти

Зайнаб Аль-Гъазия

 

Ил Сирияла Файха шагьарлизир акIубсири, ил пергерси мер саби, сунезибра бахъал машгьурти гIялимти акIубси. Ил шагьарлизиб гьижрала 10 – ибил дашдуслизир цархIилтира гIялимтала ва факьигьунала рурсби-ургар илини литературала, ислам динна шайчибси юриспруденцияла ва динна шайчирти багьудлуми касибтири. Ил пергер хьунул адамличила чумал сборниклизир баянти кали сари, чузибра Востокла 10 – ибил даршдуслизиб гIилмулизиб ва литературализиб бузути хьунул адамти-гIялимтачила бурибти. ИтхIели илдигъунти хьунул адамтира камтири.

 

Зайнаб бинт МухIаммад ибн АхIмад Аль-Гъази Аш-ШафигIи – сунела манзилла бегIлара рурхIути зубартазирад ца сарри. Илала кьам Луайй ибн Гъалибличи ахъбируси саби. Ил кьурайшитуназирадси ГIамирийяла хъалибарглизирадси сарри. Нажмуддинни белкIунси илала дудешла биографиялизибад багьес вирар илала насаб ГIамир ибн Луайй ибн Гъалибличил бархбасниличила. Ил Гъаза шагьарлизибадси насаб саби. Ил наслулизивадси ца Завий ибн Шаддад Дамасклизи гечиубсири ва ил Аль-Гъазий кьяйдали машгьуриубсири. Илала ил у сунела уршбачил ва гIергъиси наслуличил бархбасунсири.

Зайнаб Аль-Гъазиячила дурути баянтазиб балахъули саби ил литературала, багьудлумала ва адаб-хIяяла чIумаси хьулчи лебси хъулир акIубси риъниличила. Илала хъалибарг халаси хIурматла хъалибаргуназибад ца сабри. Илала хала дудеш сунела манзил Дамасклизив шафигIитунала гIилмула шайчивси гIялим сайри. Тяп ил хъалибарглизир сарри Зайнаб Аль-Гъазияни гIилму ва багьудлуми касибти. Ил белчIудиличи дигиличил ва багьудлуми касес гъираличил халараиб, ва сунела манзилла машгьурти хьунул адамтазирад цали ретаур. Илала багьудлуми имцIадиубтири жагати хатIличилси писательница сарни багьанданра. ИтхIели илдигъунти хьунул адамти дебали камли къаршибиркутири.

ЧебяхIти гIялимти иличила бикIутири: «Ил гIилмула, динна ва гIяхIти къиликъуначилти адамти-ургаб декIарбулхъутазирад ца сарри». Зайнаб Аль-Гъазия сунела манзилла машгьурти гIялимти-хьунул адамтазирад бегIлара адабчерти хIял- тIабигIятличилси сарри. Ил дебали бархьдеш дигахъуси, халадеш агарси, динна кьяйдуртачи чекаризурси рирусири. Илини сунела дудеш МухIаммад бин МухIаммад Аль-Гъазизирад багьудлуми касиб ва динна жузи, илкьяйдали цархIил журала литература сунела дудешличил ва узичил дарх руркъутири. Иличила калунти баянтазиб балахъули саби, сунела дудешла исламла шайчибси юриспруденцияла дахъал жузи делчIниличила, илди-ургар лерри «ТанкьихI аль-Любаб» ва «Аль-Минзадж».

Иличи че Зайнаб Аль-Гъазия писательница сарри, илини назмуртира лукIутири, ва сунела жагати хатIличил дудешла жузира черлукIутири. Ил гьар секIайзир черетаибсири, илала назмурти жагали каргьуртири ва чула насихIятуначил пергертири. Ил гIилмуличи дигиличил ва багьудлумала урунжуназирад ружули халараибсири, сунела динна багьудлумачил, адаб-хIяяличил, жагати хатIличил ва гIяхIти даражабачил машгьурси ретаайчи.

Зайнаб Аль-Гъазия 70 дусличи бикайчи хIерриуб, ил Дамасклизир гьижрала 980 ибил дуслизир ребкIибсири. Аллагьли ﷻ сунечи уркIецIибараб!

 

 

Лаюса Юсуфова

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Чумиздагла пайдаличила

Дурхъаси Кьуръайзиб чумиздагличила чуйнара гьанбушили саби. МухIяммад Идбагли ﷺ бурибсири илдани кьаркьа арадешлис бируси халаси пайдаличила. Сунесра илди дебали дигахъи, хаслира «гIажва» журала. Идбагли ﷺ бурни хIясибли, савли илди 7 чумиздаг деркунсилис я агъули, я сихIрули зарал...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5 – ибил номерлизиб)   Урег-ибил. Къадагъаласи сари хьунул муруйс, эгер илини хIябал тIалакь дедили виалли, декIардеш агара муруй илди цагьакIли хIябал дедибал яра илди баз ургарли цацали дедибал, яра гьачамли илди дугьби дурибал тамай декIарикес пикриличил. Ил анцIбукьлизир хьунул...


Юсуф Идбаг

Иш дунъяла жагадеш Зулайхас цIябкабиуб, Хурегла тIягIям агу, я хIулбас гьанкI агара: Аррякьи ил туснакъла къапулигIи тIашризур, УркIилизиб дардличил хIулбазир бисаличил, Руржуси тIамаличил Юсуфлизи гъайрухъун: - Туснакълав сайра или вари хIед гьанмабикаб, Иш дунъяла туснакъра, цIябдешра наб...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...


ГIемчбушибхIели се ирес гIягIнисил

ГIемчикIни – адамла саби-сабил бетаруси саби, илхIели гьигьикIути диркIанти умудирути сари. Ил багьандан Аллагьлис ﷻ деза багьахъес гIягIниси саби: «АльхIамдулиЛляхI» или.   ГIемчибхIели мухIли някъли яра явлухъли кIапIбарес чебиркур, хабарагарли алавчартачи кIантIури...