бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Нешанала насихIятуни

Нешанала насихIятуни

Нешанала насихIятуни

Дунъяличир бегIлара дигуси, ахIерси, малхIямси ва гIязизси жан…НЕШ. Нешла сипат нушани диштIахIейчибад барх бихуси, халадаибхIелира уркIилизиб мурталра мяхIкамли бихIулра. ВегIла жайчибад чебкабикили, дурхIнас селра мяштIхIебирути, гьар секIал иргъути, далути, гьарилтачибад чеббурхути, бамсни хIебалути илди гьаман бегIлара гъамти адамтала пикрила дураб кавлули бирар.

Нуша кьалли нешанала гьалар халаси чеблалиуртира. Бурули бираргу: «ЦIаличи кадуцили някъбазиб хайнига берцIаллира, нушани илдала гьалабси чебла хIейхъуси саби» или. НушабкIун гIямру цагьачамцун сари лугути ва илди адабдешличил деркIес чебиркур. Иличил бархбасахъи, жагьти адамти хатIабазибад мяхIкамбарес кьасличил, имцIати нешанани дурути насихIятуни цаладяхъили, хIушаб гьаладирхьулра.

— ГIямру илцадра тамашалати сари, амма илди дахъ жявли шалгIердулхъан кьалли, кьадин. «ГIур бирис» или селра гIела армабихидая, гIур хIебакIесра асубирар, ишбархIи бегIла гIергъиси бархIи сабхIели кьяйда, адабдеш байрахъли буцили, хIердиреная.

— Халатала насихIятуначи лехIдилзеная, хIушаб мурталра илди гIягIнихIедиркур или гьанбиркаллира. ГIямрули адам жявли руркъуси сай, амма хIушала гIямрулизиб се бетаралра, се шайчи илди шурдухъалра, адамдеш ва адабдеш дихIеная.

—Цаличи ца, бегIтачи, халатачи, гIяхIлачи, гъамтачи, биштIатачи ва мискинтачи хIурматличил диреная. – Гъамти-тухумтала бархбасуни къябмайидая, хаслира узирузила. Даим рурцIуси дяхъили кахIевлахъес багьандан, къайгъибиреная децIагести гъай хIедуресра.

— Дусмачи хIерхIеили, мурталра багьудлуми кайсес гIелуммадилзадая, ишбархIи хIу белчIудила лагъ виадли, жагIял багьудила пача ветаруд.

— Халати абацIибхIели ахъдиубли, хIурматбиреная, гIяхIлас жагали гьунидиирая.

— Дируси секIал барили, тиладибарибсилис кумекбиреная, селра барес хIедирадалли, гIяхIси гъай бурили гIеббуцая.

— Бархьси динна гьуни чеббикIая, дулгеная ва дубдурценая, садакьа ва гIяхIдешуни диреная. Илдани сай адам умувируси ва уцахъуси.

— УркIилизиб иман бихIеная, илизиб саби берцуди ва кIелра дунъяла талихI.

— БиштIахIейчибад дурхIни динничи бурсибарая, илдала уркIбази ЧевяхIсиличи бирхауди ва иман хьурабарая, цархIилтани вайси секIайчи бурсибарайчи.

— Хьунул адамтачи дугьаризурли бурес дигулра, дазайчил беркала биреная, илизиб саби хъалибаргла баракат бируси.

— Рурсби, хIушани урезиличила хъуммартидая, илизиб саби гьарлимарси хьунул-адамла жагадеш. — Уршби, хIушани се-биалра вайсе барес пикрибарадалли, нешла хIулби гьандикая, вайси секIал барили гIергъи илди хIулбази хIуша секьяйда хIердикIутира? МяхIкамбарая хIушала гъамти, хIушакIун мурул адамтира!

— АрхIяличи дурадулхъухIели, бирхауди бихьести бархкьяби декIарбарая.

— Гьарахъти мераначи дучIес яра дузес дукьядалли, гIяхI-вай декIарбарес баленая, умутбихьести, гIяхIти адамтачилцун гьалмагъдиркеная.

-- Багьуди иштяхIличил касая, мугIяллимти барсбикIар, багьуди биалли, мурталра хIушачил барх кавлан.

— Сагаси мерличир хIердирухIели, вегIла ВатIан, бегIти, дин, гIядатуни хъуммартидая.

— Замана - дурхъаси сурсат саби. Ил хIушала душманнира биэс бирар, юлдашлира. МяхIкамбиреная замана, ил хIушала юлдашли биахъес багьандан дугIли мабуркIидаяну, илизибад пайда касая.

— ГIямрулизиб бахъал гьякIлукарти насихIятчиби къаршибиркур. Амма хIушала хала бегIтани дурибти насихIятуни хъуммартидая. Илдала ва хIушала хIурмат бетмайхъахъидая. ХIушазибад гIяхIсицун баркьуди ва буруси дев биахъес къайгъилизир диреная. Гьарилли ишди насихIятуназибад пайда кайсниличи рирхулра. АхIерти нешани, рузби, рурсби! МяхIкамдарая хIушала хъалибаргуни.

ДурхIнас бяркъ бедили, гIямру кадикайчи къелгIеббикути хIуша саррая. ХIушала някъбазиб саби илдала арадешра. Къаркъагъуна чIумаси арадеш булгулра лебилра нешанас, дунъяла уркIила тимхъ чула някъбазибти.

НАИДА ГЪУРУЕВА

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


Нушала челябкьлали сабти илди мяхIкамбирехIе…

ГIергъиси замана гIулухъабала хIейгидизести адуцала лебтанилра хIясибдирули дургар. Сегъунти сари илди? ИшбархIи бахъалгъунти жагьил адамтани, школала бучIантани урези-хIяяагарли, чина-биалра тIашбизурхIели электронный тяхIярла папрусуни дитIикIули сари, цархIилван илдас вейпуни бикIули...


БегIлара халаси багьа

Гьачам мургьи-арц дирцуси тукейзи риштIаси рурси ракIиб ва хьанцIа рангла дурхъаси къаркъализибад цалабяхъибси баки сунес бедахъес тиладибариб.  – ХIела ил асес арц леру? – хьарбаиб туке вегIли, - ил кьалли дурхъаси саби. - Гьайгьай, дила дахъал арц лер, – рикIар рурси ва...


Имам Абу ХIамид аль-Гъазали

Имам Абу ХIамид МухIяммад аль-Гъазалини вебкIес гьалаб белкIунси кагъар гьалабирхьулра   «Бурая бисути дила юлдашунази, ну вебкIили чеибти, бурая децIбикIути дила исламла узбази ва рузбази: «Гьанмабиркахъидая, ну гьарли-марли вебкIибси или. Аллагь ﷻ багьандан мадикIудая ил бебкIа...


ЛехIдеш чебихьунти шими…

ХIера, шакра хIейкили каберхур дурхъаси Рабазан баз. Абзур баз дагъистанланти ва арагIеб дунъяла бусурманти дуббурцули калун, балга-дугIя дариб, садакьлуми дуртIи, жамигIятличил дарх дехIибала ва дахъал цархIилти гIяхIти баркьудлуми дурадеркIиб. ЧевяхIси Аллагьли ﷻ кьабулдараб илди ва азир...


Пачас савгъатуни

Гьалабла замана левли уили сай ца пача. Илала биштIати аги, ил багьандан илини кьасбариб ятим урши варгили кIялгIялизив халаваахъес ва сунела мас-мулкла ва лебдешла букьур ветаахъес. Илини аргъиб ца биштIаси шагьарлизиб шел ятим урши хIербирули биъниличила ва илдазивад чи-биалра сунела букьур варес...