бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Бархьси гьуни чеббикIахъес…

Бархьси гьуни чеббикIахъес…

КъантIти баянти:

ДР-ла муфтийла заместитель ГIябдулла Салимов акIубси сай Каспийск шагьарлизив. Илабси школа таманбарили, Дагъистанна Исламский Университет белчIун, гIур биалли, СКИУ. БелчIуди таманбарили гIергъи, имамли, Избербаш шагьарла багьудила отделла руководительлира узули калун. Илис гIергъи ГI.Салимов Оманнизив учIули калун. Илала бегIти Агъулла районна Чирагъла шилизибадти саби.

- Исламла вузлизи керхниличи чили асарбариба?

- Школализив ну халаси иштяхIличил ва ункъли учIусири. Урус мезла, литературала, математикала олимпиадабачи вашусири. Англияла мезла дурсрира дигахъаси, хIятта дусла ахирличив лебил программа бяркъни багьандан, ну имтихIяйзивад акьувалтусири. Гьайгьайрагу, бегIтани, хаслира нешли халаси пикри бяхIчииусири дила белчIудиличи, гьаман школализи рашусири ва учительтачил бархбас бузахъусири. БусягIятра илабти учительтачил бархбас бузахъулра нуни ва дила бегIтани.

Нушала хъалибарглизирад бегIлара динничи чекаризурси неш сарри, илис дигусири дурхIназивад чили-биалра динна багьуди касили. Нуни итхIели балули ахIенри белчIуди сецадла мягIничебсирил, амма наб дигиаур неш гьатIира разирарес, ил пикри сабри бегI гьалабси.

ХIушабра гьанбиркуливан майла 9-личиб Каспийсклизиб хIилла дураберкIибсири. Ил бехIемцIлизив нура къаршиикира. ИтхIели, илаб зараллизи бикибтас имкан бедибсири чус дигуси белчIудила вузлизи матъал каберхахъес. Илкьяйдали нуни исламла динна бяркъ бедлугуси вуз декIарбарибсири.

- ХIела бегIлара дигуси автор, жуз сегъуна саби?

- Школализив учIухIели А.Пушкинна дахъал жузи дучIутири, сценкабазивра бутIакьяндеш дирули вираси. Библиотекабази вашули дучIути жузачила барх спортла секциябачи башути дурхIназира хабурти дураси.

- БелчIудилизив сегъунти къияндешуначи вяхIягири?

- Гьайгьайрагу, светский журала биаб, динна биаб багьуди кайсули учIес гьамадси ахIен. Светский журала учреждениелизив вегIлис дигухIели учIес очно яра заочно жураличил вирар, яра курсани делчIес. Динна багьуди кайсутачи цараван хIербикIули бирар, ил гIеввурцути гъамти хIебиалли, гьамадси ахIен. Нуни гIядатла школала учIанни кьяйда, школала гьарилти далдуцуназир бутIакьяндеш дирутири, боксличи вашусири. Ну-алавти юлдашуни барсбиуб, учIес вехIихьибхIелира дила цацабехIти юлдашунани ну вягIзачи ветаъни адхIергъибсири. ГIур биалли, ЧевяхIсиличи шукру, бурсикабиуб.

Ну лебтазилра викIусира, динна багьудлуми кайсули бучIути жагьти адамти гIеббурцес гIягIнити саби. Илди адамти бархьбирес, насихIятуни дурес хIядурбикIути студентуни-мутагIялимти саби. Илдачи гIядатла адамти хIяжатбиркути саби. Дила пикрили, гьарил тухумлизив динна багьуди касибси адам виэс гIягIниси сай, илдала акIубси суайс жаваб бедес вируси, лебилра гъамтас багалавиэси.

Набра илгъуна кумек хIяжатсири. Дила тухумлизибра юристла, экономистла санигIят касибти лебхIели, илдас нуни чеббикIибси гьуни, тамашабизурсири, дила багьуди селис гIягIнисил хIергъибсири. Гьанна биалли, гьар секIал ургIерли сари. ИмцIатигъунти мутагIялимтала белчIудилизиб цаибил курсла гIергъи, гьар секIал дархьдатес ибси пикри алкIули бирар. Дила илгъуна пикри акIуб кIиибил курслизиб. Амма дила юлдашунани ну гIеввуцира ва илкьяйдали нуни белчIуди даимбарира.

- Динничил бархбасунси бузери секьяйда бехIбихьири?

- Ну учIуси замана лебсири динна гIялимти кабуршуси, урехиласи тяхIяр. Ил къиянси агилизиб дила суал алкIули бири, секьяйда нуни кумекбарес вирусал или. Дила пикри сабри вайнукьабас гьалаикили, жагьти адамти чебхIебалкIахъес, илдас насихIятуни дедес ибси. Школабазибти, чебяхIси даражала вузаназибти бучIантачи ваэс ва илдази аргъахъес сецадла ислам дин жагасил ва гIяхIсил. Ну школализив учIуси манзил багьудила отделла хIянчизарти башути ахIенри, илди итхIелира башути биалри, имцIатигъунти жагьилтани бархьси гьуни буцили, динна кьяйдурти гьамадли иргъутири ва гьатIира гIяхIти бетарутири. Дила хьул лебри белчIуди хъараахъурхIели, илгъуна хIянчи дураберкIес ва белчIуди таманбиубмад Каспийскла багьудила отделлизив узес вехIихьира. БегI гьалабси яргализиб ну учIули калунси школализи ваира, студентуначил къаршииркира.

- Муфтиятла хIянчизар сайлин хIези сегъунти суалти хьардиули дирара?

- Имам сайлинра набчи имцIаливан хъалибаргличил дархдасунти масъултачил дугьабилзули бирар. Буралли, бархIилис дугьабизурти шел адамлизибад авал хьунул адамла дугьабиз сари. Илди мурул адамтани бекIахъличил гIебхIебурцниличи, яшавбарес или арбякьи чархIебулхъниличи зигарбикIули саби. Илдачи халаси пикри бяхIчииули дирехIе. Илкьяйдали, урши-рурси бегIтачи лехIхIейхъули, илдачил ихтилатбарахъес тиладиличилра бегIти башар. Ил шайчиб телефонтала асарлиубти дурхIначил гъайикIес гьамадли хIебирар.

- ХIушачи дугьабилзутала масъулти арзес секьяйда имканбикIули?

- Нуша студентуначил ва цархIилти жагьил адамтачил къаршидиркухIели илди челябкьлализиб хъа бегIти бетарни багьандан, хъалибаргличил дархдасунти масъулти баяндирути сари. ЖумягIла дехIибайчи мижитлизи башути 5 азирцад мурул адам бирухIели, нушани илдигъунти масъулти иларра ахъдурцули дирехIе. Илдигъунти ва цархIилтира масъулти ирзес багьандан, дила пикрили, жагьти уршби-рурсби хъалибарг акIахъниличи хIядурбируси центр абхьес хIяжатли саби, ишбархIила манзил бируси хIянчила дурабадра.

- Илгъуна хIянчиличиб жавабкардеш имцIалив?

- Динна Идарализив узуси адам, кIел журала хIяйчив вирар илди сари – урехи ва разидеш. Разидеш – хIечи умутбихьили бирхухIели, адамтас багаласилизи халварили, игьдибар бихьибхIели. ЧевяхIсилис шукру бирулра, жамигIятлис пайдаласили виэс вирнилис. Урехи биалли, имцIали саби, сенахIенну хIянчиличил бархбасунси халаси жавабкардеш лебхIели. Ил жавабкардеш халаси саби, хIянчилизибад акьуси бархIира бархли тамай акьуухъахъес хIелтуси. Нушани имамтази буруси саби акьуси бархIира хIянчиличила хъумхIертахъес, сенахIенну жамигIятлизир къаршидиркути масъултала акьуси бархIи бируси ахIен. Имам мурталра хIядурли виэс гIягIниси сай адамтас багалавиэс вируцад халаси къайгъи дакIубирес ва шила халкьла, шагьарла жамигIятла гьалар жавабкардеш дихес багьандан.

- Сегъунти тяхIяр-кьяйда пайдаладирулри хIянчилизир?

- Гьарил хIянчизарлис кьяйда набра гьанбиркули бирар, гьатIира гIяхIил узес гIягIнили биъни. ХIянчилизиб бегIлара мягIничебсилизи халбирулра заманаличиб, чебетаахъили ва ахъси даражаличиб хъарси бирни. Бируси секIал уркIи-уркIилабад бетурхахъни, халати ва пасихIти адамтала насихIятличи лехIяхъили. Иличиб ургIебли биэс хIебирар гьарил санигIятлизиб.

- Дунъяла бехIемцI кабикили, хIела хIянчи тIашбизалли се-бирида?

- ХIейгеси биалра, илгъуна тяхIяр-кьяйдаличи гъамси анцIбукь саби ириъличибад, СОVID-19 бехIбихьибхIейчибад нушачиб. Дазурби кьяпIдарибхIели, хъулрази кадиили онлайн-тяхIярли дузес чебикибсири. Дила пикрили, гьатIира жигарчерли дузес дирахIери. Мажлисуни, дурсри, гьар журала далдуцуни Интернет сетьла ва телефонтала кумекличил дурадуркIули калунра. Илдигъунти тяхIяр-кьяйдализибра адамтас багалавиубли узес дигусилис хIянчи мурталра лер.

- БегIтас сегъуна насихIят бурида?

- Гьаннала манзил бегIти ва илдала дурхIни цаличи ца разиагарли саби. Нушачи гьаман илдигъунти башар. Илдала бекIлибиубси масъала яшавбирни саби. Арцличи гъаргъли, хIянчилизицун абархили, цабехIтани дурхIначила хъумуртули саби. Илдас гIягIниси тяхIярла бяркъ бедлугули ахIен, илдачил ихтилатбарили, илдала уркIи аргъес къайгъибирули ахIен. Ил манзил биалли, уршби-рурсбала «юлдашуни» багьарбирули саби, илдази гьар секIал чус дигуси тяхIярли иргъахъути ва чус мутIигIбирути. Нушаб, гьариллис вегIла дурхIначи имцIали пикри бяхIчииэс гIягIнибиркур, илдачил замана буркIес, ихтилатдикIес юлдашуни кьяйдали. БегIти чула дурхIнас юлдашунили ва бегIлара гъамти адамтили биэс гIягIнити саби. ДурхIнази уркIила духIнарти, дигIянти пикруми урхIлизи хIедурахъули, хIушазицун дуресли бирхала бирхьути. Или биалли, дахъал масъулти сари-сарил агардирар. Илкьяйда биахъес ЧевяхIсини кумекбараб. Амин!

ХIЯДУРБАРИБСИ – НАИДА ГЪУРУЕВА

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Капусталичилси салат

ГIягIнидиркур: Капуста – 400 гр; Хияр – 2; помидор черри – 5; гIяргIяла диъ – 200 гр; шиниша хъарала тIакьа – 1; зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: Капуста бурсая ва зе какьурли кIантIибиахъес някъбани гъяжбарая. Гьалахили белхьи,...


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...


ЛямцIла манзил

Хъуммартидая: алжана нешла кьяшмауб саби. Хъатлаб хайгина баралра, нешла чебла ахъес хIейрар.   (бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)   — Неш, хIура ила рузахъес рархьибси ахIенрив? — Агь, хIябилра ребкIесцад хIейгули рякьунра. Школа таманхIебиахъес багьандан, ца класслизир...


Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги...


Янилизир пайдалати

Янилизир нуша бусягIят думсулра, гьанкI хIебиусин билзулра ва жявли зягIипдиркулра. Иличил барх иммунитет гIяшбиъниличибли цIакьагардирулра. Илгъуна аги витаминти хIедиъниличиблира бируси саби. ХIушаб гьаладирхьулра янилизир имцIали пайдалати цIедеш ва овощуни.   Апельсин – пергер...