бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

МухIяммад Идбагла ﷺ асхIябти хьунул адамти

Умму Гьаниъ, Идбагла ﷺ рузикьар

Ил Абу ТIалибла рурси Умму Гьаниъ Фахита сари. Исламла дин кабизайчи Идбаглис ﷺ иличи хъайчикайэс дигусири. Амма илала дудеш Абу ТIалибли ил Вагьбла урши Хуберлис редес гъай бедили уббухъун, ва илини Фахита каратур.

Ислам кабизурси замана бегI гьалабал илини бусурмандеш кьабулдарибсири. ГIур биалли муруй ислам дин кьабулхIебарибхIели, ил илизирад декIаррикиб.

Идбаг ﷺ гIуррара иличи сукни вякьун. ИлхIели ил рикIар: «Ва Идбаг ﷺ, хIу дунъяличив наб селичивалра дебали дигахъусири. Амма мура гьалабси чеблакIун халаси саби. Ну урухкIулра, эгер шери рукьясли дурхIнас гIягIниси тяхIярли къуллукъ гIеббаахъес хIерирус или. ДурхIначи хIеруди бирасли, мура гьалабси чебла чебахъес хIерирус или». Илис Идбагли ﷺ жаваб бедиб: «Марлира бегIлара гIяхIти хьунул адамти валрумачиб мурдали башути, Кьурайшитунала кьамла саби: биштIатачи уркIецIибирути ва мура хIурматбирути».

Умму Гьаниъли чула гIямрулис урехи лебтас кумекбирусири ва урухкIути адамти гIеббурцусири. Илини сунела гъамти тухумлизибад кIел мурул адам гIеббуцибсири. Илди сабри Идбагли ﷺ Макка буцибси манзил, илини кабушахъес ихтияр бедибси. Умму Гьаниъли иличила хабар бурули сари:

«Идбаг ﷺ Маккализи ухIнаухъунхIели, илабси ахъси мерличив тIашизурсири. ИлхIели бебшили, набчи кIел дила тухум мурул адам бакIибтири. Илди МахIзум кьамлизибадти сабри. Илдас гIергъи дила узи ГIяли вакIили викIар: «Аллагьличил ﷻ хъя бирулра, нуни илди кабуршис!»

ИлхIели нуни илра адхIе-цIахъили, унза гIекIира ва Идбагличи ﷺ рякьунра.

Ну чераили, илини наб салам гиб ва хьарбаиб: «Селичил ракIилри хIу иша?»

Нуни илизи ГIяличила ва кIел дила тухумличила бурира. ИлхIели ил викIар: «ГIялини илди кадхIебуршу. Нушани гIеббурцутира хIуни гIеббуцибти ва илдас урехи хIебиахънила чеасла бедлугутира».

Ил тяхIярли Макка буцибхIели, Идбагли ﷺ имцIатигъунти адамти кахIебушили батурсири ва илдачивад чевверхурли, акьубатурсири.

БехIбихьуд гьалабси номерлизиб

Шурбатурси Н. Гъуруева

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...


Имам Абу ХIамид аль-Гъазали

УчIанничи кагъар Урши, насихIят бурес гьамадси саби, амма ил кьабулбарес къиянбулхъан, сенахIенну ил кьутIкьусин кабилзан сунела хьуланас гьуни бедлугусилис, уркIилис къадагъаласи дигухIели. Хаслира багьуди касили хьалли нафслис гIелавад вашуси ва дунъялизи вархибси. Илала пикри хIясибли,...


Имам аль-Байгьакьи

Абубакр ГIяхIмад ибну аль-ХIусейн ибну ГIяли ибну ГIябдуллагь ибну Муса аль-Хусравжирди аль-Хурасани, аль-Байгьакьи кьяйда валуси, акIубсири гьижрала 384 ибил дусла шягIбан базлизив, аль-Байгьакь мерла Хусравжирди шилизив. Аль-Байгьакь Нисабур (Нишапур) шагьарличибад гьарахъли ахIи мерлабиубсири,...