бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

МухIяммад Идбагла ﷺ асхIябти хьунул адамти

Умму Гьаниъ, Идбагла ﷺ рузикьар

Ил Абу ТIалибла рурси Умму Гьаниъ Фахита сари. Исламла дин кабизайчи Идбаглис ﷺ иличи хъайчикайэс дигусири. Амма илала дудеш Абу ТIалибли ил Вагьбла урши Хуберлис редес гъай бедили уббухъун, ва илини Фахита каратур.

Ислам кабизурси замана бегI гьалабал илини бусурмандеш кьабулдарибсири. ГIур биалли муруй ислам дин кьабулхIебарибхIели, ил илизирад декIаррикиб.

Идбаг ﷺ гIуррара иличи сукни вякьун. ИлхIели ил рикIар: «Ва Идбаг ﷺ, хIу дунъяличив наб селичивалра дебали дигахъусири. Амма мура гьалабси чеблакIун халаси саби. Ну урухкIулра, эгер шери рукьясли дурхIнас гIягIниси тяхIярли къуллукъ гIеббаахъес хIерирус или. ДурхIначи хIеруди бирасли, мура гьалабси чебла чебахъес хIерирус или». Илис Идбагли ﷺ жаваб бедиб: «Марлира бегIлара гIяхIти хьунул адамти валрумачиб мурдали башути, Кьурайшитунала кьамла саби: биштIатачи уркIецIибирути ва мура хIурматбирути».

Умму Гьаниъли чула гIямрулис урехи лебтас кумекбирусири ва урухкIути адамти гIеббурцусири. Илини сунела гъамти тухумлизибад кIел мурул адам гIеббуцибсири. Илди сабри Идбагли ﷺ Макка буцибси манзил, илини кабушахъес ихтияр бедибси. Умму Гьаниъли иличила хабар бурули сари:

«Идбаг ﷺ Маккализи ухIнаухъунхIели, илабси ахъси мерличив тIашизурсири. ИлхIели бебшили, набчи кIел дила тухум мурул адам бакIибтири. Илди МахIзум кьамлизибадти сабри. Илдас гIергъи дила узи ГIяли вакIили викIар: «Аллагьличил ﷻ хъя бирулра, нуни илди кабуршис!»

ИлхIели нуни илра адхIе-цIахъили, унза гIекIира ва Идбагличи ﷺ рякьунра.

Ну чераили, илини наб салам гиб ва хьарбаиб: «Селичил ракIилри хIу иша?»

Нуни илизи ГIяличила ва кIел дила тухумличила бурира. ИлхIели ил викIар: «ГIялини илди кадхIебуршу. Нушани гIеббурцутира хIуни гIеббуцибти ва илдас урехи хIебиахънила чеасла бедлугутира».

Ил тяхIярли Макка буцибхIели, Идбагли ﷺ имцIатигъунти адамти кахIебушили батурсири ва илдачивад чевверхурли, акьубатурсири.

БехIбихьуд гьалабси номерлизиб

Шурбатурси Н. Гъуруева

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Азгъинти дурхIначила

Муртрил сахаватси ва бузери дигуси хъубзара адам хIерирули уили сай. Илала азгъинти ва кьиркьирти дурхIни буили саби. ВебкIес гьалаб хъубзарли дурхIни сунечи жибарили сай ва пулан мерличибси хъуличиб кур буркъадалли, хазна бургидая или бурили сай. Хъубзара вебкIибмад, илала дурхIни ургубализи...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...


ДехIибала черихъни

Бусурман адам 13 – 14 дус виубхIейчивад балугълаваибси сай: хIебиалли, иличи дехIибала, дуббуцари ва цархIилти Аллагьлис ﷻ дирути гIибадатла жураби (фарзани) хъарти сари. Фарзла (паризала) цадехI дехIибала уркалунси 70 дус жагьаннабла цIализив вирар или цабехIти гIялимтани буруси пикри лебси...


ЧевяхIсила хъарбаркьуни дузахъес чебиркур

Кабиили бикути, палтар, тIалхIяна ицути машинаби, компьютерти, телевизорти, хутIличир дузути чяйникуни, печани, яшавла шуртIри кункдирути дахъал ваяхI гьаналла замана дуракаили сари, илди халкьли дузахъули сари. ВаяхI исухIели, илди секьяйда дузахъутил бурути жузира (инструкция по применению)...


Дурхъати дугьби

ЧевяхIси Кьудратла ВегIли декIарбарибти дурхъати идбагуни адаб хIяяла ва сабурла шайчиб адамтас гIибратли бирутири. Илдазибад гьарилла дугIя лебсири, илала кумекличил Аллагьличи ﷻ дугьабилзутири ва ЧевяхIсини илдас жаваб чарбирусири.   Айюб Идбагла дугIя Айюб Идбагличила нушани газетала...