бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

Исламла тарихла закличир рурхIути урми

МухIяммад Идбагла ﷺ асхIябти хьунул адамти

Умму Гьаниъ, Идбагла ﷺ рузикьар

Ил Абу ТIалибла рурси Умму Гьаниъ Фахита сари. Исламла дин кабизайчи Идбаглис ﷺ иличи хъайчикайэс дигусири. Амма илала дудеш Абу ТIалибли ил Вагьбла урши Хуберлис редес гъай бедили уббухъун, ва илини Фахита каратур.

Ислам кабизурси замана бегI гьалабал илини бусурмандеш кьабулдарибсири. ГIур биалли муруй ислам дин кьабулхIебарибхIели, ил илизирад декIаррикиб.

Идбаг ﷺ гIуррара иличи сукни вякьун. ИлхIели ил рикIар: «Ва Идбаг ﷺ, хIу дунъяличив наб селичивалра дебали дигахъусири. Амма мура гьалабси чеблакIун халаси саби. Ну урухкIулра, эгер шери рукьясли дурхIнас гIягIниси тяхIярли къуллукъ гIеббаахъес хIерирус или. ДурхIначи хIеруди бирасли, мура гьалабси чебла чебахъес хIерирус или». Илис Идбагли ﷺ жаваб бедиб: «Марлира бегIлара гIяхIти хьунул адамти валрумачиб мурдали башути, Кьурайшитунала кьамла саби: биштIатачи уркIецIибирути ва мура хIурматбирути».

Умму Гьаниъли чула гIямрулис урехи лебтас кумекбирусири ва урухкIути адамти гIеббурцусири. Илини сунела гъамти тухумлизибад кIел мурул адам гIеббуцибсири. Илди сабри Идбагли ﷺ Макка буцибси манзил, илини кабушахъес ихтияр бедибси. Умму Гьаниъли иличила хабар бурули сари:

«Идбаг ﷺ Маккализи ухIнаухъунхIели, илабси ахъси мерличив тIашизурсири. ИлхIели бебшили, набчи кIел дила тухум мурул адам бакIибтири. Илди МахIзум кьамлизибадти сабри. Илдас гIергъи дила узи ГIяли вакIили викIар: «Аллагьличил ﷻ хъя бирулра, нуни илди кабуршис!»

ИлхIели нуни илра адхIе-цIахъили, унза гIекIира ва Идбагличи ﷺ рякьунра.

Ну чераили, илини наб салам гиб ва хьарбаиб: «Селичил ракIилри хIу иша?»

Нуни илизи ГIяличила ва кIел дила тухумличила бурира. ИлхIели ил викIар: «ГIялини илди кадхIебуршу. Нушани гIеббурцутира хIуни гIеббуцибти ва илдас урехи хIебиахънила чеасла бедлугутира».

Ил тяхIярли Макка буцибхIели, Идбагли ﷺ имцIатигъунти адамти кахIебушили батурсири ва илдачивад чевверхурли, акьубатурсири.

БехIбихьуд гьалабси номерлизиб

Шурбатурси Н. Гъуруева

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...


Хьунул адамла дехIибала

Хьунул адамла дехIибайзир мурул адамлайзирад декIардулхъути цацадехI хасдешуни дирар, илди кIидехIлалра хьулчи ца биалра.   БегI гьалаб ил хасдеш декIарбулхъан, хьунул адамли дехIибала дехIдирхьухIели «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцухIели, илхIели ва кIинайс гьар...


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....