бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ГIязиз Иминагаев акIубхIейчирад – 130 дус

ГIязиз Иминагаев акIубхIейчирад – 130 дус

ГIязиз Иминагаев акIубхIейчирад – 130 дус

ГIязиз Иминагаев акIубсири 1892 ибил дуслизив Сергокъалала районна ГIяймаумахьилизив, хъубзарала хъалибарглизив. Илини мадраса белчIунсири. Граждан дургъбазир жигарла бутIакьяндеш дариб. Дявти тамандиубли гIергъи, школализив учительли узусири. 1926 ибил дусличивад вехIихьили даргала газетала редакциялизив узесвииб. 1936 ибил дусличивад СССР-ла писательтала Союзла член сай. ЧеряхIти ВатIа дургъбази сай гIяхIъулали вякьунсири. 1944 ибил дуслизив зягIипикили, хъули чарухъунсири. Илини сунела назмурти имцIаливан хIурхъила лугъатличил лукIусири. Илала назмуртала чумал жуз дурадухъунти сари. Илди бусягIятла заманаличи мешутили ва аргъбаибтили кавлули сари. Илдазирад цацадехIти назмурти хIушабра гьаладирхьулра.

(хIурхъила лугъатличил)

«Нушала призывникунас» бикIуси назмулизибад:

…ВатIанна ахIарти жагьилти дурхIни,
ДакIили сарину гъубзнела бурхIни,
Дуцая дугати яракь някъбази
Нушила ахIарил ВатIан багьандан.
 …Дунъяла халкь-ургар питни элкьути,
Диржибти хIилишиб мулэхIихъути,
Даимал халкьла хIи нехIакь хьартIути
Нушила дазула дураб тIашаис…

Гьаннара дубурлантани дигиличил ва пахруличил тикрардирули сари ишди тугъи: Сахълира

«Шанда тур някъбазилли
ГIяскурти сахъли сари,
Душмантази СССР
ЧIумъали балтахъули.
Душмантала нушаши 
Хьулани дахъал сари,
Вавнабяхъибил анхъла
Къапу дибъали сари.
Шис дигалла душмандиш –
Агура нушала ляв,
Шис дигалла баришдиш –
Агура нушала дяв.
Улкалис алавчалли
Шанданна бару саби,
Дяв диганти бигвихъис
Диръили дару сари».

Гьарахъбакьая къинжал

«Къие халкьлис душманикьул,
ГIвямрулизив пашманикьул,
Туснакълизи хIу дибъайкьул
Къинжал гьарахъбакьа, юлдаш.
Сунишибли язихъбибти,
ХIи хьартIнилис пашманбибти,
Хьунул-дурхIя ятимбибти
ПикриахIбикьуллив, юлдаш?
Къинжал билгьне се мурадал,
Бура хIуни ча хьаршудал,
Агвар къийин сен бурчудал,
Вайна хиял бати, юлдаш…»

Судьяби

Тамашала балагь саби шиличиб, 
Къиян саби къаршибикили халкьличи,
Къиян-жапа пикрихIебиру инсайчиб, 
Рушбат биалли, се-дигара биаб или.
Судьяби саби гьар макрулизиб
КъунзбикIули шимазиб, махьурбазиб,
Кунби дахес мурталра къайгъилизиб, 
ХIейэсара нуша дукесил или.
Илдазивад рушбатличи хьуликIул 
СултIанмут сай гьалайкили гъайикIул,
Зулму бирул дявчикар гIяхIли дигул,
«Камси биалра рушбат бикесгу» или.
ЛевгIев цIакьси гIямалчи сай ГIямази,
Агара сунела гьеч вяхIлизир урези,
Рушбат га икIар кIелра дявчикарлизи
«ХIела мурад бетурахъисну» или.
Къиндаувил судья Ибрагьимлизи,
Гъайулхъадра дард бурули сунези,
Жаваб буру урузхIекIули хIези:
«Наб агара ишдас саб рушбат» – или.
Симсир жулик Ададайла БухIяммад, 
Чарулхъули вирар махьурбазивад
Лебил бекIахъ ГIяймау-МяхIяргибад
Рушбатуначибли биркьисра или.
ГIеланачи Митязра судья виуб 
Гаши убкIуси цагIяхIли мицIирсайуб
БекIмахулхъес я багалавиэс хIейуб
Рушбат сасибличи гIичIхьадикьули.
Шилизибти вайтигъунти бикIибтив
ЦархIилтира ишдигъунти бирутив?
Нуша дебкIарачи ишди кавлутив?
Пикридухъенаягу ХIурхъила шанти!

Шидибдеш нушила бирар

Хьибитурил тыл агарил 
Улка шидибулхьанахIин,
Душмантела тылла бухIнаб
Гьиль дибъадеш бузулехIин.
Шандангъуна тыл нушила,
ЧIумалхбабиз къия халкьла,
ЦIакьла источникунела 
Зурба лугIи либ нушала.
Сабел саби шидибдишра
Башис имкан бикIанехIин.
Гьил шидибдеш шис бигалла,
Къиян-жапа далтутехIен.
Дявла фронт дибъабякьис,
Халкьла армияби дучис,
Геройтисун хIядурдея
Душман тIутIу-кьякьявакьес.
Дузти палтар ванадешлис
Дархьаая армиялис,
Либилла цIакь фронтлизи
ГIибкьаая шидидухъис!
Душмайс чIумал хункI буцая,
Сахават някъ ватаая,
Гьарилла цIакь бабгахIали
Зулмукарти бялчIахIану. 

2026-04-01 (Шавваль 1447 д.) №4.


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Маймуна   Ил бахъал биштIатачилси хъалибарглизир акIубсири. Илала дудеш ХIарис Кьурайш кьамла гьавкьябазивад ца сайри. Илини лебилра рурсбас лайикьси бяркъ бедиб. Илала неш Гьинд бинт ГIавф Маккала хIурматла хьунул адамтазирадси сарри. Ил Халид бин Валидла дудешла рузи сарри ва илала кIел...


Компот

Далкьарахъни: ГIинцбала, хъярбала, дерубти курегала ва кякянтала цаца халати кьулса руржути 2 литрцад шиннизи кадихьили 5-10 минут делхьахъеная. Бизидешлис михикI вава ва апельсинна кам имцIабарая. Чакар хIейгутани варъаличил держес вирар.  Беркала ашагьаб!   Лаюса Юсуфова


Редакциялизи суал

Чи сая Дажжал, иличила бурили дигахъира?   МухIяммад Идбагли ﷺ цархIилти умматуначи бархьибти идбагунани кьяйда лягIнатбушибси Дажжаллизибад сахъдеш барахъес бурибсири. Илини буриб: «Илала куц жяргаси ва цIахси саби. Сунела куц-кабизличил ил шайтIайчи мешуси сай, ва ил-алавтира илала...


ДехIибайчиб сужда барес хIебирути адамтани дехIибала дирнила тяхIяр-кьяйда

1.ДехIибайчив тIашизес ва рукугIличи къухIизес вируси, амма сужда барес хIейруси адам виалли, дехIибала гIергъиси тяхIярли дирути сари:   1) Адамли КьиблаличивяхI тIашизурли, дехIибайзи ухIнаулхънила такбир «Аллагьу акбар» ируси саби, гIягIнити дехIибала дарес нигетличил...


Пайдалати

  Апельсин – пергер цIедеш саби, сунезибра халаси кьадарлизиб С, В кьукьяла витаминти, калий, магний, цинк, железо, фосфор ва кальций лерти ва иммунитет гIеббурцуси. Илизир кьаркьайзирти агъулати секIал дурайути антиоксидантуни лерти сари. Илини уркIила-тумала даража чIумабиру,...