бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Муса МяхIяммадовлис – 85 дус

Муса МяхIяммадовлис – 85 дус

Муса МяхIяммадовлис – 85 дус

Халкьла хIурматличил пайдалавикIуси

 

Нуша-ургаб камли ахIен рухIла давлали парчбикIути, чула пасихIти дугьбачил адам бархьси гьунчи кайзахъес кумекбирути, гьарилличи дигиличил хIебикIути. Илдигъунтала лугIилизив бегI гьалав гьанушес рирус дила шан поэт, журналист ва публицист Муса МяхIяммадовра.

 

МяхIяммадов Муса МяхIямма-дович акIубси сай Ахъушала районна ХIямшимала шилизив 1938 ибил дуслизив. Шила школа белчIи гIергъи Сергокъалала педучилище хъараахъур. ГIур Шукьтила школализив бехIбихьудла классунала мугIяллимли узес вехIихьиб. Илавад ил гIярмияла къяянази къуллукъбарахъес живарибсири. КIел дус Дальний Востоклизив дявила къуллукъуни тамандарили, офицерла уличил хъули чарухъун. Районна «Ильичла гьуни» газетализив узес вехIихьиб, жавабкардешличил узуси иличи профсоюзла организацияла председательла хIянчира хъардариб. ДГУ-ла филологияла факультет, ва Марксизм Ленинизмла университетра тамандариб. 1960-ибти дусмачивад «Ленинна байрахъ» бусягIятла «Замана» газетала бучIантас тянишси сай. АметеркIмахьила школализиб бузери даимбарили, илав 8 дус узули калун. Илис гIергъи ТIантIала шилизив узесвииб ва 10 дус илавра школала директора къуллукъличив калун. Ца заманализив шила Советла депутатлира вирусири. ХIямшимала Тельманна уличилси колхозла председательла заместительли 8 дус узиб. Цазаманализиб илини сельхозтехникумра белчIи, хIунтIена диплом касиб. Районна мургьила медальти лугнила комиссияла председательли узули калун. Муса МяхIяммадовичла 20-личирра имцIали грамота ва жура-журала шабагъатуни лер. Дахъал дусмазив сай акIубси ХIямшимала шилизивра мугIяллимли узули калун, чумал созывла – депутатлира.

Илала бегIти МяхIяммад ва Мариян колхозла хIячурбачиб бузули калунтири, дудешли мас-хIяйванти адилкьутири. Илдани пергер урши-рурси абикьурли гIямрула гьунчи дураиб. Сунела бегIтани ва шила шантани дергъ таманбиахъес бируси гъаза илис гIяхIил гьанбиркур, сенкIун Муса МяхIяммадов школализи вякьунсири дергъ таманхIебиубли лебалли, 1944 дуслизив. Бургъантас кумеклис анкIи, мас-хIяйван, палтар ва цархIилтира секIал саби гушли калалра илдани фронтлизи даим ва тIашагарли дурхьутири.

ГIулухъали вирухIели илини дергъла гIергъити дусмала лерил къияндешуни чIямдариб. Гашилизибад берцес, биштIати узби-рузбас беркеси баргес багьандан илис ва сайгъунти зилантас дахъал къиян-жапа чекасес чебуркъубсири. Амма илди дусми илини асилдешличил ахъиб. Хъали-цIа дуциб, сунела хьунул Зазайличил пергер хъалибарг абикьур: ца рурсира, хIябал уршира. Зазайли медсестрали рузули дахъал дусмазиб шантала арадеш мяхIкамбирнилизи халаси пай кабихьибси саби. Шилизибцун ахIенну районнизибра, илала дурабра халаси хIурмат сархибси адамличила сецад-дигара макьала белкIес лайикьли саби. Илгъуна шан ва тухум левниличи пахрубирули рирус. Илала лерилра сархибдешуначила ва гIямрула гьунчила лукIес мер хIебиур, жуз цалабяхъес вирар. Тяништани гьаман хьарбиули бирар, Муса МяхIяммадовичла тухум саррив или. Илини шилизив макьала хIебелкIунси адам, мажахIят, леввиэс. Сунела шантачила ва балутачила делкIунти макьалаби, очеркуни, назмурти цаладяхъялли, багьуди-бяркъ бедибти гьанбушалли, чумал том адиркур, илцадра бахъал саби.

М.МяхIяммадовлис шилизир кадикибти тарихла анцIбукьуни гIяхIил гьандиркур ва шанти-ургарти тухумдеш дала. Гьар шилизи рякьунхIели, иличи гьаррикIес, ихтилатбирес дигахъис. Ил тамашала адам сай, Муса МяхIяммадовлис дебали адамти дигахъу. Гьар журала гIямрула дусмала адамтачил гъайикIес бала: халатачил халаси кьяйдали, жагьилтачил ва биштIатачил иладала зилан кьяйдали. Ил насихIятунала ва пасихIдешла хазна сай. Ши-шантас багаласи, жамигIятла хIяракатчи, дигуси тямада. Гьарил шила балбуцличир илини сунела назмурти-багъишлаби дучIа.

Илини адамтас гIяхIсицун биру, ахъти даражлумачив узули кали хьалли халадеш агарли, ламус-хIяя умули гIямру дуркIуси адам сай. Гьарли-марли багьудиличи ва гьалавяхI вашниличи чекайзурси ил, цархIилтас гIибрат сай, хаслира чеалкIуси наслулис адамдешла ва адабдешла къиликъуни гIерасеси, хIялалли хIервируси виъни багьандан.

Гьайгьайрагу, Муса МяхIямма-довлис кьисматла бяхъянира чекасес кьадарбиуб: сунела ахIерти узи, рузи, ва дигуси виштIал урши ахиратла хъули гьуниббатур. УркIиличиб сецад бурям бухъалра илини насибсиличи кьабулагардеш хIебалахъу, Аллагьла кьадарличи кьабулиркур.

Муса МяхIяммадовичла у районна ХIурматла жузлизи кабикахъибси саби 1966 ибил дуслизиб, республикала ХIурматла уркьуйзи биалли – 1975 ибил дуслизиб. Илини бяркъ ва багьуди бедибти-ургаб леб бахъал гIилмула хIянчизарти, спортсменти, тухтурти, мугIяллимти. Иличила юлдаш-тянишунани ва сунени бучIахъули калунтани дахъал гапла гъай дуру ва баркаллаличил гьануршу. М.МяхIяммадовла дурхIни ва илдачибад акIубти-ургабра леб чидил–дигара санигIятунала бегIти, илданира хала дудешла асилси гьуни даимбирниличи рирхулра.

Гьалабван илини 85 дус виънила байрам дураберкIиб. Нушанира ил уркIи-уркIилавад мубаракирулра, чIумаси арадеш, талихI, баракат дулгулра. АкIубтани ва илдала акIубтани разивираби, Муса МяхIяммадович, Аллагьли гIеввуцаби! Амин.

 

Наида Гъуруева

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Рамазан базла дурхъадеш

Нушала дурхъаси МухIяммад Идбагли ﷺ буриб: «Чи разивиаллира Рамазан баз бакIниличи, Аллагьли ﷻ илала кьаркьала цIализибад мяхIкамбиру». ГIуррара, Идбагли ﷺ буриб: «Рамазан базла цаибил дуги ЧевяхIси Аллагьли ﷻ иру: «Чи лева нуша дигахъуси, нушабра дигахъес? Чи лева нуша...


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...


Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги...


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Жувайрият МухIяммад Идбагла ﷺ хьунул Жувайрият Бану Мусталакь кьамла бекI Харисла рурси сарри. Ил бану Мусталакь кьамличилси дергълис гIергъи ясирбуцибти-ургар лерсири. Илис Барра бикIусири. Ил сунела кьамлизивадси узикьар Мусафия бин Сафванна хьунул сарри, сайра ил дергълизив алхунси. Ил...


Янилизир пайдалати

Янилизир нуша бусягIят думсулра, гьанкI хIебиусин билзулра ва жявли зягIипдиркулра. Иличил барх иммунитет гIяшбиъниличибли цIакьагардирулра. Илгъуна аги витаминти хIедиъниличиблира бируси саби. ХIушаб гьаладирхьулра янилизир имцIали пайдалати цIедеш ва овощуни.   Апельсин – пергер...