бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Сен ЧевяхIсини нуша танбихIладирутира?

Сен ЧевяхIсини нуша танбихIладирутира?

Сен ЧевяхIсини нуша танбихIладирутира?

АгIузу биЛлагьи мина шайтIани рражим бисмиЛлагьи ррахIмани ррахIим, альхIямдулиЛлагь ва салату ва ссаламу гIяла расулиЛлагь. Ассаламу гIялайкум ва ряхIматуЛлагьу ва баракатугьу, хIурматла узби-рузби!

 

Дебали къиянси анцIбукь саби ишди бурхIназиб Дагъистайзиб кабикибси. Чучивад ЧевяхIси Аллагь ﷻ чевверхаб, гъамтас ва тухумтас арадеш ва сабур бедаб. Хабарагарли бебкIибти гъамти хIярибихьес гьамадси ахIен. Илдала децI - нуша лерилра узби-рузби бусурмантала децI саби. СенахIенну Идбаг ﷺ викIар: «Бирхути бусурман адамти цати саби». Нуша бусурманти цауркIтили диэс гIягIнитира, илдачил барх децI ва пашмандеш буртIули, дируси кумек гIеббиахъули, балга бирули, ЧевяхIсиличи дугьадилзули. Ил багьандан нуни тиладибарира гьачам-гьатIи «Кьунут» белчIахъес. Вирхулра, нушани дарибти балга-дугIя ЧевяхIсини кьабулдирниличи. Амин!

Гьаман хьарбиули бирар илдигъунти балагь-кьадар дакIибхIели, сен ЧевяхIсини бунагь биахъуси? Се барес гIягIниси нушани илгъуна тикрархIебиахъес ва балагьуназирад дерцес багьандан или. Гьайгьайрагу, Кьудратла ВегIли нушаб белкIунси кьадар сеналра бетаруси саби. Амма хIядисуназиб ва аятуназиб балагь-мусибатуначила дахъал дурили сари. Кьуръайзив Аллагь ﷻ викIули сай мягIна: «ХIушачи дакIибти балагьуни – хIушала някъбани, хIушани дарибти сари, иличирли хIуша ЧевяхIсини танбихIладирулра». Дахъал бунагьуначивад Аллагь ﷻ чевурхули сай. ИшбархIила замана ЧевяхIсила нушачи уркIецIи хIебиалри, нуша лерилра агардирутири, цархIилти халкь агарбарибхIеливан. Ислам нушала лезмиличибцун саби, дунъяличирти бегIлара вайти секIал нуша-ургар кадиркули сари, ва ЧевяхIсини чебиахъули сай нуша танбихIладарес ва агардарес вирни. Чебиахъули сай жура-журала сабабтачил, нушачибад гъамти ва гIяхIти адамти арбикули, нушагъунти бунагькарти балтули.

Нуни гьаман бурусира дурхI-нала бяркъличила, цацабехIтани чула дурхIнани чинаб дуги буркIулил балули ахIен. Нуни буруси мисал, нуни якьинни чебаибси ва бакьибси саби. Ца узира нура савлила дехIибайчи хIядурдикIухIели, цIябси манзил, жагьилти уршби ва рурсби хIунтIендиубти, шишааурти хIулбачил кьакьалаб къунзлири… Илдани сегъунти дагьри думкьахъути наркотикути ва дарма хъапIни пайдаладарилрил дила валликьянани набзи аргъахъиб… ХIера, илди нушала жагьилтала гIямру сари, нушала гIямрула хIекьдеш саби. Нушаб биалли, селра вайси бетхIерули, анцIкьи-балагь агарли хIердиэс дигулра. Илкьяйда бируси ахIен. Нушаб гьарбизур нуша МяхIяммад Идбагла ﷺ умматлизирадти диъни. СенахIенну Аллагьли ﷻ илала уммат мяхIкамбарахъес тиладибарибси дугIя кьабулбарибсири.

 

 

 

 

 

 

НушаникIун балулра ЧевяхIси Аллагьли ﷻ бунагьуни дирни багьандан абзурли халкьанала цивилизация агарбирни. Мисаллис гьанбушес вирар Помпея, лебтанилра тарихлизибад балуси. Ил бунагьунази ва цIахдешлизи гIелабикибхIели Аллагьли ﷻ хIули липIла манзиллизиб агарбарибсири. Нушала шими-шагьуртазир, хъулразир ва ресторантазир гьанна илартигъунти бунагьуни хIедирулив? Ца жинсла адамтачи диги ахIелкIулив гьаннала адамтала? Чили бурес вирара нуша илдачир гIяхIтира или? Яра хIушани алавчарли селра чехIебиули, дин бархьли бузахъулира или гапдикIули, хIушани хIуша диргIядиргули, гIяхIти бусурмантази халдирутирав? Адамти жанивартигъунти бетарулигу, бусурман ибси девцун кавлахъули… Пикридухъеная узби ва рузби, сегъуна декIардешал хIушалара илдалара. ХIушала ислам дехIибайзибцуну лебси? АхIен, хIушала ислам цархIилти баркьудлумазибра саби хIушани дирути яра далтути. ХIушала ислам хIушани дигIянни дирути баркьудлумазиб саби, хIушани хIуша диргIядиргули.

Набчи дахъал дугьабизуни дирар, мижитлизиб гьаларти къяяназиб бусурманти сарра или тIашти жагьилти, дурабухъунхIели жура-журала дагьри думкьахъути дармунти пайдаладирниличила. СубхIянаЛлагь… хIушаб Кьуръа аят, яра Идбагла ﷺ хIядис хIебаибсив? Илцадра уряхIтирав хIушани хIуша агардаресли? Адамли селизилра хIебарили зина барес вирули сай, держла ва танбакула бержес, илхIелира сунени сай гIяхIси бусурмайзи халирули сай.

Иш дунъяличиб бегIлара вайси душман се саби? Гьанбиркули кьяйда ил шайтIан ахIен, ил адамла нафс (эго) саби. Ил адамлизибад декIарбиркуси ахIен. ШайтIайзирад нуша дерцес дирехIе, амма нафс тIашаэс хIедиахIелли, илини се-дигара тIутIубиру. Марлира, адамлис ну бусурман сайра или пикривикIалли баибси саби или гьанбиркулив? Ну вирхусира, нуни дехIибала дирулра, чисалра диргалахIелхъулра или. Илдира ахтардибирути саби, гьаларти умматуни кьяйда. АллагьликIун ﷻ якьинни балуси саби гьарли-марли динничи чекабизурли хIербирутира, къунбарти-кIибяхIянтира. Аллагьли ﷻ танбихIлабирухIели, сен илгъуна бунагь биахъуси или хьарбиули саби.

ПикридулхъехIегу, ахIерти узби. Аллагьу ТагIялани нушаб дагьри гили, нушаб бархьси гьуни чебиахъули саби, нушани балулра вайсира, гIяхIсира. Балулра фарзра, къадагъаласира, хIярамсира, амма бунагьуни дирулра. Сегъуна-биалра балагь-мусибат бакIалли, нуша пикридухъес гIягIниси саби нушани гIямру секьяйда дуркIулрал, се балкIси бирулрал, сенахIенну дусличи-дус нуша вайдирулра. ЦацабехIти къанчанас, берхIилис, мицIираглис булгули саби. Амма нуша-ургаб леб арцлис булгути, арц чедаибхIели илдани хIялалси ва хIярамси хъумуртули саби. ЦацабехIтани урхьу дублар хъулри тIашдалтули саби, илабти держли бужули, бунагьуни дирули саби. Хъулрала бегIтани биалли, илди чехIедиусила дирули саби. Нушаб дигутани дирули хIерра дирули, танбихIлара хIедарахъес дигули хьалли бетхIерар… Аллагьу ТагIяла сабурчевси сай, амма жазаъра гIеббиахъу. Нушара танбихIладирура, гIякьлу-насихIят хIебурнилис. ЦацабехIтас гьанбиркули саби имамтачи саби хъарси гIякьлу-насихIят дурес или. БегI гьалаб бегIтачи хъарси саби чула дурхIни бяркъес, тухумтачи хъарси саби. ДинкIун имамтачира гIялимтачирацун ахIен бархьибси. ХIурматла юлдашуни, мурт тIашдилзутира нуша ва чебиахъутира ислам лезмиличибцун ахIи кьаркьайзибра уркIилизибра, дагьрилизибра биъни? Арцлис хIедулгули, мурт дархьдирутира нушала гIямру, бузери? Илдигъунти адамтачи лехIихъалли, илдани саби бегIлара бархьти бусурмантази халбирули саби

ГIялимтани бурни хIясибли, балагь-мусибат кабиркуси саби хIябал анцIбукьлизиб:

1.Адамтани дахъал бунагьуни дирухIели, Аллагьли ﷻ балагь бурхьуси саби илди адамти агарбарес багьандан.

  1. Илкьяйдали бурхьуси саби идбагуначи кьяйда хIялумцIес ва адамти ахтардибарес багьандан.
  2. ЧевяхIсини насихIят кьяйдали урга-ургади чебиахъуси сай гьар секIал акIахъубси Кьудратла ВегI левни.

Ил багьандан нушала баркь-бац, бузери, мас-давла бархьбарес чебиркур хIялалсицун биахъес. Динни къадагъабирули ахIен мас-давла я арц бурчахъес, динни къадагъабирули саби къунбачил ва гIямултачил барибси хIярамси арц. ЧевяхIсини гьариллис кумекбараб бархьси бархьсили чебиахъес, балкIси балкIсили. ИншааЛлагьу ряхIман къайгъибарая Аллагьличи ﷻ чардухъес. Амин!

 

ГIябдуллахIяжи Хидирбеков

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Гьарун Идбаг

Гьарун ГIимранна урши сай. Илала насаб Якьуб Идбагла урши Лавичи абиуси саби. Гьарунна идбагдеш илала узи Мусала идбагдешличил чIумали дархдасунтири.   Египетлизиб зубартас ва канчанас сужда бирути египетлантани бекIдеш дирес бехIбихьиб. Илди Израилла халкьличи мучлаагарли хIербикIутири ва...


Сагабарая буркьунза

Имам аль-Бухарила ва имам аль-Муслимла дурхъати хIядисунала дабзти жузазиб бегIлара гьалабси мерличибси хIядислизиб бурили саби: «Гьалжанализи хьурахIейру сунела тухумтачил бархбас къяббердахъибси». Тухумтачил бархбас хIебузахъни бусурман диннизиб халаси бунагьлизи халбирули саби....


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Жувайрият МухIяммад Идбагла ﷺ хьунул Жувайрият Бану Мусталакь кьамла бекI Харисла рурси сарри. Ил бану Мусталакь кьамличилси дергълис гIергъи ясирбуцибти-ургар лерсири. Илис Барра бикIусири. Ил сунела кьамлизивадси узикьар Мусафия бин Сафванна хьунул сарри, сайра ил дергълизив алхунси. Ил...


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...