бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Сен ЧевяхIсини нуша танбихIладирутира?

Сен ЧевяхIсини нуша танбихIладирутира?

Сен ЧевяхIсини нуша танбихIладирутира?

АгIузу биЛлагьи мина шайтIани рражим бисмиЛлагьи ррахIмани ррахIим, альхIямдулиЛлагь ва салату ва ссаламу гIяла расулиЛлагь. Ассаламу гIялайкум ва ряхIматуЛлагьу ва баракатугьу, хIурматла узби-рузби!

 

Дебали къиянси анцIбукь саби ишди бурхIназиб Дагъистайзиб кабикибси. Чучивад ЧевяхIси Аллагь ﷻ чевверхаб, гъамтас ва тухумтас арадеш ва сабур бедаб. Хабарагарли бебкIибти гъамти хIярибихьес гьамадси ахIен. Илдала децI - нуша лерилра узби-рузби бусурмантала децI саби. СенахIенну Идбаг ﷺ викIар: «Бирхути бусурман адамти цати саби». Нуша бусурманти цауркIтили диэс гIягIнитира, илдачил барх децI ва пашмандеш буртIули, дируси кумек гIеббиахъули, балга бирули, ЧевяхIсиличи дугьадилзули. Ил багьандан нуни тиладибарира гьачам-гьатIи «Кьунут» белчIахъес. Вирхулра, нушани дарибти балга-дугIя ЧевяхIсини кьабулдирниличи. Амин!

Гьаман хьарбиули бирар илдигъунти балагь-кьадар дакIибхIели, сен ЧевяхIсини бунагь биахъуси? Се барес гIягIниси нушани илгъуна тикрархIебиахъес ва балагьуназирад дерцес багьандан или. Гьайгьайрагу, Кьудратла ВегIли нушаб белкIунси кьадар сеналра бетаруси саби. Амма хIядисуназиб ва аятуназиб балагь-мусибатуначила дахъал дурили сари. Кьуръайзив Аллагь ﷻ викIули сай мягIна: «ХIушачи дакIибти балагьуни – хIушала някъбани, хIушани дарибти сари, иличирли хIуша ЧевяхIсини танбихIладирулра». Дахъал бунагьуначивад Аллагь ﷻ чевурхули сай. ИшбархIила замана ЧевяхIсила нушачи уркIецIи хIебиалри, нуша лерилра агардирутири, цархIилти халкь агарбарибхIеливан. Ислам нушала лезмиличибцун саби, дунъяличирти бегIлара вайти секIал нуша-ургар кадиркули сари, ва ЧевяхIсини чебиахъули сай нуша танбихIладарес ва агардарес вирни. Чебиахъули сай жура-журала сабабтачил, нушачибад гъамти ва гIяхIти адамти арбикули, нушагъунти бунагькарти балтули.

Нуни гьаман бурусира дурхI-нала бяркъличила, цацабехIтани чула дурхIнани чинаб дуги буркIулил балули ахIен. Нуни буруси мисал, нуни якьинни чебаибси ва бакьибси саби. Ца узира нура савлила дехIибайчи хIядурдикIухIели, цIябси манзил, жагьилти уршби ва рурсби хIунтIендиубти, шишааурти хIулбачил кьакьалаб къунзлири… Илдани сегъунти дагьри думкьахъути наркотикути ва дарма хъапIни пайдаладарилрил дила валликьянани набзи аргъахъиб… ХIера, илди нушала жагьилтала гIямру сари, нушала гIямрула хIекьдеш саби. Нушаб биалли, селра вайси бетхIерули, анцIкьи-балагь агарли хIердиэс дигулра. Илкьяйда бируси ахIен. Нушаб гьарбизур нуша МяхIяммад Идбагла ﷺ умматлизирадти диъни. СенахIенну Аллагьли ﷻ илала уммат мяхIкамбарахъес тиладибарибси дугIя кьабулбарибсири.

 

 

 

 

 

 

НушаникIун балулра ЧевяхIси Аллагьли ﷻ бунагьуни дирни багьандан абзурли халкьанала цивилизация агарбирни. Мисаллис гьанбушес вирар Помпея, лебтанилра тарихлизибад балуси. Ил бунагьунази ва цIахдешлизи гIелабикибхIели Аллагьли ﷻ хIули липIла манзиллизиб агарбарибсири. Нушала шими-шагьуртазир, хъулразир ва ресторантазир гьанна илартигъунти бунагьуни хIедирулив? Ца жинсла адамтачи диги ахIелкIулив гьаннала адамтала? Чили бурес вирара нуша илдачир гIяхIтира или? Яра хIушани алавчарли селра чехIебиули, дин бархьли бузахъулира или гапдикIули, хIушани хIуша диргIядиргули, гIяхIти бусурмантази халдирутирав? Адамти жанивартигъунти бетарулигу, бусурман ибси девцун кавлахъули… Пикридухъеная узби ва рузби, сегъуна декIардешал хIушалара илдалара. ХIушала ислам дехIибайзибцуну лебси? АхIен, хIушала ислам цархIилти баркьудлумазибра саби хIушани дирути яра далтути. ХIушала ислам хIушани дигIянни дирути баркьудлумазиб саби, хIушани хIуша диргIядиргули.

Набчи дахъал дугьабизуни дирар, мижитлизиб гьаларти къяяназиб бусурманти сарра или тIашти жагьилти, дурабухъунхIели жура-журала дагьри думкьахъути дармунти пайдаладирниличила. СубхIянаЛлагь… хIушаб Кьуръа аят, яра Идбагла ﷺ хIядис хIебаибсив? Илцадра уряхIтирав хIушани хIуша агардаресли? Адамли селизилра хIебарили зина барес вирули сай, держла ва танбакула бержес, илхIелира сунени сай гIяхIси бусурмайзи халирули сай.

Иш дунъяличиб бегIлара вайси душман се саби? Гьанбиркули кьяйда ил шайтIан ахIен, ил адамла нафс (эго) саби. Ил адамлизибад декIарбиркуси ахIен. ШайтIайзирад нуша дерцес дирехIе, амма нафс тIашаэс хIедиахIелли, илини се-дигара тIутIубиру. Марлира, адамлис ну бусурман сайра или пикривикIалли баибси саби или гьанбиркулив? Ну вирхусира, нуни дехIибала дирулра, чисалра диргалахIелхъулра или. Илдира ахтардибирути саби, гьаларти умматуни кьяйда. АллагьликIун ﷻ якьинни балуси саби гьарли-марли динничи чекабизурли хIербирутира, къунбарти-кIибяхIянтира. Аллагьли ﷻ танбихIлабирухIели, сен илгъуна бунагь биахъуси или хьарбиули саби.

ПикридулхъехIегу, ахIерти узби. Аллагьу ТагIялани нушаб дагьри гили, нушаб бархьси гьуни чебиахъули саби, нушани балулра вайсира, гIяхIсира. Балулра фарзра, къадагъаласира, хIярамсира, амма бунагьуни дирулра. Сегъуна-биалра балагь-мусибат бакIалли, нуша пикридухъес гIягIниси саби нушани гIямру секьяйда дуркIулрал, се балкIси бирулрал, сенахIенну дусличи-дус нуша вайдирулра. ЦацабехIти къанчанас, берхIилис, мицIираглис булгули саби. Амма нуша-ургаб леб арцлис булгути, арц чедаибхIели илдани хIялалси ва хIярамси хъумуртули саби. ЦацабехIтани урхьу дублар хъулри тIашдалтули саби, илабти держли бужули, бунагьуни дирули саби. Хъулрала бегIтани биалли, илди чехIедиусила дирули саби. Нушаб дигутани дирули хIерра дирули, танбихIлара хIедарахъес дигули хьалли бетхIерар… Аллагьу ТагIяла сабурчевси сай, амма жазаъра гIеббиахъу. Нушара танбихIладирура, гIякьлу-насихIят хIебурнилис. ЦацабехIтас гьанбиркули саби имамтачи саби хъарси гIякьлу-насихIят дурес или. БегI гьалаб бегIтачи хъарси саби чула дурхIни бяркъес, тухумтачи хъарси саби. ДинкIун имамтачира гIялимтачирацун ахIен бархьибси. ХIурматла юлдашуни, мурт тIашдилзутира нуша ва чебиахъутира ислам лезмиличибцун ахIи кьаркьайзибра уркIилизибра, дагьрилизибра биъни? Арцлис хIедулгули, мурт дархьдирутира нушала гIямру, бузери? Илдигъунти адамтачи лехIихъалли, илдани саби бегIлара бархьти бусурмантази халбирули саби

ГIялимтани бурни хIясибли, балагь-мусибат кабиркуси саби хIябал анцIбукьлизиб:

1.Адамтани дахъал бунагьуни дирухIели, Аллагьли ﷻ балагь бурхьуси саби илди адамти агарбарес багьандан.

  1. Илкьяйдали бурхьуси саби идбагуначи кьяйда хIялумцIес ва адамти ахтардибарес багьандан.
  2. ЧевяхIсини насихIят кьяйдали урга-ургади чебиахъуси сай гьар секIал акIахъубси Кьудратла ВегI левни.

Ил багьандан нушала баркь-бац, бузери, мас-давла бархьбарес чебиркур хIялалсицун биахъес. Динни къадагъабирули ахIен мас-давла я арц бурчахъес, динни къадагъабирули саби къунбачил ва гIямултачил барибси хIярамси арц. ЧевяхIсини гьариллис кумекбараб бархьси бархьсили чебиахъес, балкIси балкIсили. ИншааЛлагьу ряхIман къайгъибарая Аллагьличи ﷻ чардухъес. Амин!

 

ГIябдуллахIяжи Хидирбеков

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...


Хъалибарглис мягIничерти…

> Хъалибарг – дунъяличиб бегIлара жявхIелла социальный бяхIчибизла институназибад ца саби. Илкьяйдали хъалибарг сабира биштIаси пачалихъличи мешубиркуси жамигIятла белхъхIебелхъуси бутIара саби.   ГIямрула илди хIекьдешуначила нушазивад гьарилли балуси саби. ГIядатлибиубливан,...


Исламла календарьлизибад

Гьарил бархIи – ЧевяхIси Аллагьла ﷻ савгъат саби. Хъуммартид иличила челябкьлаличила паргъатагарти ва кьакьати пикрумазив. Арбякьунсиличила децI, шишимала ураса… Ца Аллагьличицун ﷻ хъарахъи ва гьаладяхI вашен!   Дурхъаси хIядислизиб бурили саби: «БегIлара Аллагьлис ﷻ...


Мура гьаларти хьуна чеблуми

Хьунуй мура гьалар халати жавабкардеш дихути сари ва иличир дахъал чеблуми лерти сари:   Хьунул хъали-цIализир муруйс тамай мутIигIли рирес чебиркур. Илис мурул вигахъес чебиркур ва иличил мурталра малхIямли рирес гIягIнибиркур, ил кьабулли калахъес риубси бирес илала чебла саби. Эгер илини...