бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Алжанализивад улхъахъути…

Алжанализивад улхъахъути…

Алжанализивад улхъахъути…

Ахъушала районна имам ГIябдуллагьхIяжи ХIяжимаргучев

АгIузу биллагьи мина шайтIани рражим, бисмиллагьи ррахIмани ррахIим. Нушани баянбирехIе гъай-мез дирули, гIеларад гъайикIули, къунбани угьули адамли сегъунти халати бунагьуни дирутил.

ГIелавад гъайикIниличила

Аллагь ﷻ викIули сай: «ХIу вирхмаруда гьар хъя бируси адамличи, гIяйибта виркьусиличи ва гIелавад гъайикIусиличи.

Идбагли ﷺ иб: «Мезлукья адам алжанализи кахIерхар».

Ца анцIбукьличила бурули саби, гьачам Бану исраилтачи дегъдеш бакIибси манзил, Муса Идбаг адамтира бучили, Аллагьлизи ﷻ заб тиладидарес чуйнара вякьун. Амма жаваб чархIебатур – заб хIедариб Аллагьли ﷻ. ГIур Муса Идбагличи вахIью бархьиб: «ХIушаб нуни жаваб хIелугас, сенкIун хIуша-ургав мезлукья адам лев, ил бунагькар, тавба хIедарибси, сай ил багьандан хIушаб нуни заб хIедурхьис».

«Чи сая ил бурагу, ил нушачивад дугIиихIену, викIули сай Муса ». «Ва Муса Идбаг, хIушаб нуни нагью бирулра, дебали хъарбирулра дугIла гъай-мез мадиридая или, хIушала ургала булъан ветаишав, ил цIахварили, асухIебирусигу? ХIушаб тавба дарес чебиркур», – викIули сай Аллагь ﷻ. ИлхIели лебтанилра тавба дарибтири ва Аллагьли ﷻ заб дархьибтири.

ЦагьатIи анцIбукь гьанбуршис. Базарличивси вачрукьяни лагъ вирцули уили сай. Багьара халаси-декIар ахIенри. Илини бурили сай иличиб ца гIяйиб, ца багьана лебси саби или. Се багьана саби или хьарбаибхIели, мезлукья сай или бурибсири вачрукьяни. Ил багьана ахIен или пулан адамли лагъ асили сай. Цакамси замана дикили гIергъи, ил лагъли сай асибсила хьунуйчи вякьи, илдала ургала буэс багьандан, викIули сай: «ХIуни мура гъез дялгIес бугаси дис каса». Илини ибси барили, хьунул касили бугаси дисра мура гъез дялгIес хIядурриубли сари. Лагъ биалли, вякьи муруйчи, хьунул хIу кавшес ляркьулину, хIядурли вии, усусила гIердара, ил ракIибхIели хIуни балад ну марли викIусирал ахIенрал или сай.

Муруй ил викIуси барили, кайхьи сай. ИлхIели дисра сарира хьунул ракIили иличи гъамриубхIели, муруй илизибад дисра кебасили, ил хьунул карушили сай. Ил багьурли хьуна гъамтани мурулра кавшили сай. Илди кIелра кьамла ургар дахъал къалмакъар детаур цали ца кабуршули, душмандеш акIубтири.

Ил лагъли ургар мез дарили илгъуна бетаурсири. АсухIебируси, Аллагьли ﷻ хIярамбарибси, сунечибли дебали халаси бунагь лебси секIал саби ургала булъни.

Ца хабарлизиб бурули саби, пулан адамла рузи ребкIили, ил аррухили хIябрази хIяририхьили чарбиубхIели, сунела мургьила секIал илаб кални гьанбикили саби. Чарухъи хIяб биркъубхIели, илаб цIа чебаили сай. Урухиубли, вакIили нешличи, хьарбаили сай, се хIянчи бирусири рузини или. Нешли бурили сари дахъал гIяхIти къиликъуни лертири, амма ца вайсира лебри или. Се сабри вайси ибхIели, илини унрубачи лехIяхъили, гIур илар дакьибти цархIилтази дурутири, – рикIар неш. ХIебиалли, илис цIа балбикибси буили саби, – викIар узи.

Ургар гъай-мез адилкьуси бусурман адамли тавба дарили, ил секIайчи гIур чархIелхъес кьасбарес гIягIниси саби. УркIи-уркIиларад тавба даралли, сапунни палтар дирцибхIели кьяйда, адам бунагьуназивад умувируси сай. Илгъуна адам тавба хIедарили вебкIалли, жагьаннабла агьлу сай.

Къяна бурнила хIекьлизиб

Аллагь ﷻ викIар: «Нушани лягIнатбуршехIе, къунби дуруси адамличи». Расуллуллагь ﷺ викIули сай, набзи къяна бурибси адам, ил чи виалра, илини сунес жагьаннаблизиб мер хIядурбараб». Чекадилзеная мардешличи, илини гIяхIдешличи вархьиу, гIяхIдешли биалли – алжанализи. Марси бурули гIямру деркIалли Сиддикь ибси у бирхьу сунес, марси адам сай или, Абу-Бакрлис кьяйда. Къянализирад гьарахъдикирая, къянали вайдешличи, бунагьличи вархьиу. Къунбани угьули, бунагьуна вирцIуси «каддабан» жагьаннаблизи виркур.

Къяна буруси, ургар мез дируси – илдигъунти бунагьунала бегIтани тавба дарес ва илдачи чархIелхъес чебси саби.

ГIяйшазибад балахъули саби, Расулуллагьлис дебали къунбани бугьути хIейгахъи или.

Мар буруси адамла даража

Ца хIурматла шайхлизи хьарбаили саби: «Секьяйда хIуни илгъуна хIурмат сархири? Се бирули ил даражаличи айкибсири?»

«Мурталра мардешцун бурухIели, къянара, гIелабад гъайра батурли, марсицун бурухIели, Аллагьли ﷻ иш даражаличи айкахъира. Гьачамалра къяна хIебурира нуни», – жаваб чарбатур илини.

Ца адамли сунечил кабикибси хабар бурули сай. Нуни хъу белгIули, унцлис гIелавад вашухIели, илабси унц шурбухъи гIелабяхI бикIули саби: «Ва ГIябдулкьадир, хIу илди хIянчилис акIахъубси ахIенригу, хIела цархIил хIянчи биэс гIягIниси саби». Ил урухиубли, хъули вакIили, нешлизи викIули сай: «Аллагь ﷻ багьандан, га наб камти арц, ит хIянчи наб ахIен, наб учIес укьес гIягIнили саби. Ихтияр бара наб Багъдадлизиб белчIуди касахъес».

Нешли набзи хьарбаиб, сен нуни хапли пикри барсбарирал или. Нуни илизи набчил кабикибси анцIбукьличила бурира. ИлхIели ил рисирииб, ва наб дудешлис хала бегIтазибад бикибси букьурла маслизирад мургьи гиб. Илар 80 динар лерри, нешли наб дайхъала гили, калунти узис датур.

Ну гьарахъси архIяличи гьуниввалтули, неш рикIар: «Урши, хIед гьунчиб талихI биаб, хIебалас хIу чарухъайчи ну кавласал. ГIур нуша къаршихIедикесра асубирар. Амма хIед сецад къиянни биалра, чинав къаршиикадра къяна мабурид, мурталра бархьдешцун бурен». Илини дила хIевала удибил шайчи 40 динарра дирбубли, ну вархьира.

Багъдадлизи аркьути адамтала кьукьяличил варх нура сапарличи дуравхъунра. Ца мерличир нуша 60-лицад урчила мурдали тIашаили, алавдуцира. Илди къачагъуни сабри, ва нушала лебдеш дурасахъес тIалаббариб. Ну виштIаси урши сайхIели набзи селра хIеиб. Лебтазирадра масани керасили гIергъи, ца илдазивад набчи гъамиубли викIар: «Агь пякьир, хIела се-биалра лебу?» Нуни нешла насихIят гьанбикили, мургьиличила бархьли бурира. Ил вирххIеурли, арякьун. ГIур кIиэсилра набчи гъамвиубли хьарбаибхIели, нуни илизира тяп илгъуна жаваб чарбарира. «Чинара гьатIи илди мургьи?» – викIар ил. «Дила хIевалар лер», – ира нуни. Ил ташмишикIули урги, ну гьавкьячи арукира. Ил замана илдани чули керасибти мас-хазна дуртIулири. Илдала гьавкьялира набзи хьарбаиб: «ХIела се-биалра лебу?» Нуни бархьли бурира 40 динар лер или. Илдани хIева чеббатахъес хъарбариб, чеббатурхIели илди даргиб. Тамашавиубли къачагъунала гьавкья набзи викIар: «ХIу сели мукIурвакIахъири илдачила бурахъес?» Нуни бурира нешли къяна хIебурахъес хъарбарибси или.

ИлхIели гьавкья висивииб. «ХIу нешлис хиянатхIейэс мар бурири, нуни биалли, ишцад дусмазив иш санигIят бузахъулра. ИлцадхIи Аллагьла ﷻ СубхIянагьу ва ТагIаля вягIдалис хиянатвирули гIямру деркIира...» Илини дила гьалар тавба дариб. Илис гIергъи калунти 59 къачагълира тавба дариб.Лерил керасибти масанира чардариб. Нушара Аллагьли ﷻ ил ГIябдулкьадирлагъуна баракатли гIердуцаба. Амин. Ихгъуна саби мардешла анцIбукь...

БусягIятла замана хIисабаралли, адамти-ургар къунби дахъдаили сари. Цали ца биргIябургути, дигалли вачарлизиб, хIянчилизиб ва цархIил биру-балтусилизибра къунбала дахъдешли дунъя пасадбирули саби.

Къяна асубируси мер чинаб лебси или хьарбаадалли, къяна асубируси саби хьунул-мурул балбикахъес багьандан, адамти саби-ургаб балбикахъес багьандан, дергълизибра чедибикахъес багьандан, къяна бурес асубируси саби ишди хIябалра анцIбукьлизиб. Къянали се лебхусилра мардешли се лебхусилра баянбирули, нушани мурталра буруси саби жумягIла дехIибайчибра, цархIилти мераначибра. Къяна батурли, мардеш бузахъулицун дузес кьадарбараб. Къяна бурусини тавба дарили, къунбира датирая, марсицун буреная. ИлхIели маслизибра, хъали-цIализибра, дурхIназибра баракат бирар.

Аллагьли ﷻ гъай-мез дихнира, къяна бурнира нушази дархьдатахъурли, тавба дарахъес тавфикь бараб. Мурталра марти гъайли дугьули гIямру деркIесра кьадарбараб. Аллагьли ﷻ уркIецибараб, дунъяличирра дубкIухIелира имайчилси бебкIара кьадарбараб, Кьиямла бархIира уркIецIи гIеббаили, дерцахъаба, алжунтира тавфикьдараб. Амин! АлхIямлуллагь вассалату вассаламу гIяла Расулиллагь.

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Гьарун Идбаг

Гьарун ГIимранна урши сай. Илала насаб Якьуб Идбагла урши Лавичи абиуси саби. Гьарунна идбагдеш илала узи Мусала идбагдешличил чIумали дархдасунтири.   Египетлизиб зубартас ва канчанас сужда бирути египетлантани бекIдеш дирес бехIбихьиб. Илди Израилла халкьличи мучлаагарли хIербикIутири ва...


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...


Ахиратлис дугIя

Кьиямала бархIи хIисаб-суал дирухIели кункдеш акIахъес бучIуси саби, гьар бархIи 25 – йна бучIни гIяхIси саби: «Аллагьумма барик ли филь-мавти ва фи ма багIд-аль-мавти». МягIна: «Я Аллагь ﷻ, ну убкIухIели баракат ва кункдеш га, илкьяйдали вебкIили гIергъира». Кьиямала бархIи лебилар идбагунала...


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Жувайрият МухIяммад Идбагла ﷺ хьунул Жувайрият Бану Мусталакь кьамла бекI Харисла рурси сарри. Ил бану Мусталакь кьамличилси дергълис гIергъи ясирбуцибти-ургар лерсири. Илис Барра бикIусири. Ил сунела кьамлизивадси узикьар Мусафия бин Сафванна хьунул сарри, сайра ил дергълизив алхунси. Ил...


Редакциялизи суал

- Нушани 90-ли ибти дусмазир сарри дехIдихьибти дазала-дехIибала дирули ва нушала дахъал чеблуми учидикили сари дуббуцарира дархли. Кьабулбарибси хIяжли илди хIедарибти дехIибала ва уркалунти дуббуцарла бунагьуни ицутив? - Чараагарли уркIи-уркIилавад тавба дарес чебиркур калунти дехIибала ва...