Мушлукья ва урши
Мушлукья ва урши
Жяв замана ца машгьурси мушлукья леври. Илини 360 мушулвашнила уюн дяркъурлири ва ит манзил иличив цIакьси цархIил аги.
Гьар бархIи илини ца уюн хIясибли чедиахъули уршби руркъулри. Илдазивад ца урши имцIали бажардичевлири ва цархIилтазивад декIарулхъулри. Ил гIяхIил мушулвашулри ва цIакьсира сайри. Амма мугIяллимли ил 359 уюнничи бурсиварили, ца бегIлара гIергъиси уюнничи бурсихIейрулри. Урши мугIяллимлизи гIуррара ва гIуррара тиладиикIулри, амма ил бурсивирули ахIенри.
Дусми аркьулри, урши халавиулри ва ил мушулшвашнилизив дебали устадешчевсили ветаур. Ил абзличи живареси айхъули ахIенри. Иличибли ил халаверхур ва гьачам викIар:
«Ну дила мугIяллимлис баркалла викIулра илала цIакьлис ахIенну, ухънадеш багьанданцун. Ну иличивра цIакьсира, мушулвашнилизив биалли ну иличил цугсира».
Илала гъай илди мер-мусала пачаличи даиб. Ил уршила дугьби илис гIяхIхIейзур, хаслира илцад мугIяллимличи хIурматагарли гъайикIнили ил гъузгъалдивариб. Ил багьандан илини кьасбариб мугIяллимлара ил жагьил уршилара ургаб абз дураберкIес.
Илдас халаси ринг хIядурбариб ва гьарил дигуси илдала абзличи хIерикIес вирулри. ВегIбекIра вакIиб сунела къаравашуначил, министртачил ва мушлукьябачил. Урши хамли дуравхъун.
ЦархIил шайчивад мугIяллимра дуравхъес хIядуриуб, илини балулри жагьил уршила тумазир дургъути хIира цIакьра дяхIяэс сунес гьамадли хIебирни. ИлхIели илини кьасбариб уршилизи чехIебаахъибси бегIлара гIергъиси уюн пайдалабарес.
ХIера, абз бехIбихьиб. Уршили къалабали уюнти дурадуркIули, мугIяллим хъярхъли вамсахъес къайгъилизиври. МугIяллимли илала гIямулти дагьурли, хъямики урши уциб, хъуцIарличи ахъуцили ванзаличи кайкахъиб ва гъяжвариб. Уршили мукIурвакIнила тIама дураиб. МугIяллим чедивикиб!
Улкала бекIли разивиубли мугIяллимлис савгъатуни дедахъес хъарбариб. ГIур илини урши маймайвариб:
«Агь, мехIур! ХIела халаурхудеш ва хIурматагри хIечи къаршилири ишбархIи. Илкьяйдали виэс асубирару мугIяллимличил? ЦIахли ахIену хIед?».
«Ва пача! Ил абзлизиб цIакьличил удивикни ахIенри, дила мугIяллимли ну виргIяиргира, набзи уюн чехIебаахъили», – викIар урши.
«Гьайгьай, тяп ил багьана хIясибли сайри хIу нуни иличи бурсихIерибси, гьачам хIу дила къаршикар виубхIели хIечив чедиикес багьандан», – буриб мугIяллимли.
Иш хабарлизибад аргъес гIягIниси саби:
МугIяллим мурталра мугIял-лимли кавлуси сай, ва учIан сунела мугIяллимличив чедивикес кьасбарес гIягIниси ахIен. ХIушала сархибдешуначи хIерхIеили мурталра мугIяллимтала кьадри балес ва хIурматбирес гIягIниси саби, илдала кумек агарли хIушала сархибдешуни дирути ахIенри. Илдала гьалар адуцалачертили диреная ва илди хIушала мугIяллимти биъниличила хъуммартидая!