бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДИН ВА НУША

ДИН ВА НУША

Чедибдешла БархIиличил

ДР-ла Муфтий, шайх ГIяхIмад-апандини Чедибдешла БархIиличил улкала халкь мубаракбариб

«Ассаламу гIялайкум ва ряхIматуллагьу ва баракатугьу! ХIурматла ЧебяхIси ВатIа дергъла ветеранти ва тылла зяхIматчиби! УркIи-уркIиларад ЧебяхIси Чедибдешла БархIиличил мубаракдирулрая!

Ил хасси, гьарли-марси халкьла байрам саби, нушала улкала гьарил адамлис дурхъаси. Илизиб гьарил адамла сай вегIси ва хъалибаргла биштIаси тарихла бутIа леб. Нушани балулра, хIурматличил гьанбуршулра ва даим хъумхIертехIе зурбаси игитдешличила ва бахъал халкьли жан кьурбандарниличила. ХIуша ЧевяхIсила ахъриличил ва уркIециличил улка берцахъесцун ахIи, ил сагали тIашбатес ахъдиубра, нушаб даршуси зак ва челябкьлаличи умут савгъатдарили. Хасти баркаллала дугьби тылла зяхIматчибас, бургъути хьунул адамтас, дявтала дурхIнас, ит кахси замана динничи ва миллатличи хIерхIеили кумекбирули, азаддеш батахъуртас.

Сепайда, ишбархIи ветеранти бархIиличи-бархIи камбикIули саби. Халатачи диги ва хIурмат ЧевяхIсини нушала уркIбази кертIибхIели, гъабзадешчебти хала бегIтачи пахру ва хIурмат барес саби нушаб кавлуси. Тирмизини баахъибси Аллагьла Расулла ﷺ хIядислизиб бурили саби: «Нушазивад ахIен биштIатачи уркIецIи хIебируси ва халатала даража хIебалуси (гIямру ва багьуди хIясибли)».

АхIерти ветеранти, хIушала адабдешла, бархьдешла, гIяхIдешла, вегIла ванзаличи дигила гIибратли нуша ишбархIира нушала ванза вавалибяхъяхъес дузахъес гъирачердирулра. ЧевяхIсилизи тиладибирулра хIушаб арадеш ва гIеркъати гIямру пешкешдарахъес, хIушала гьарил бархIи гъамтала хIерудили ва къайгъили алавдуцибтили биаб.

Хала БархIиличил

ДР-ла Муфтий, имамтала Советла председатель, шайх ГIяхIмад-апандини улкала бусурманти дурхъаси Дуббуцарла Байрамличил мубаракбариб

«Ассаламу гIялайкум ва ряхIматуллагьи ва баракатугьу! АхIерти узби ва рузби! Халаси разидешличил ва ЧевяхIсиличи шукруличил хIушачи дугьаилзулра.

Лерилра нуша мубаракдирули, Кьудратла ВегIлис халаси баркалла балахъулра Рабазан баз чебаахъес, гIибадат барахъес ва ГIидуль-ФитIр – Дуббуцарла Байрам сабаънила разидеш бутIес имкан гибнилис. Иличил барх Аллагьлис ﷻ гIуррара шукрубирулра нушаб цахIнар дубкадалтахъес, садакьа буртIахъес, таравихIла дехIибала дирахъес ахъри гибнилис. Дебали мягIничебсили бетаурли саби ЧевяхIсилис ахирагарси шукрубирес, илди ва цархIилти лигIматунас, сенкIун бара гьалабван нушани илди дирес диубти ахIенри. Илкьяйдали, гIяхIти баркьудлуми дурадуркIес, Рабазан базлизирван – Кьуръан бучIес, гъамтас кумекбирес, садакьа буртIес даимдиахъес жидирулра. ЧевяхIсилизи тиладибирулра лебтасалра цIакь, сабур гахъес ва вайти хасиятуначи чархIедулхъахъес, сенкIун байрамла мягIна – бархьси гьунчир диънилизиб ва Аллагь ﷻ разивирнилизиб саби. Дуббурцнилис дурхъаси шабагъат сархес вирар чIянкIли Аллагьлизивад урухкIнили, иш дунъяла иштяхIуначивад гьарахъли виънили ва вегIла нафс мутIигIбарнилицун. Гьарли-марси талихI сарху чIянкIли Дурхъаси Къуръан ва Идбагла ﷺ Сунна сунела гIямрулизир дузахъусилицун.

ХIурматла узби ва рузби, уркIи-уркIилабад ЧевяхIсилизи тиладибирулра Рабазан базлизир дарибти лерилра нушала гIяхIти баркьудлуми, дуббуцари, закат ва гьарил гIяхIси нигетличил барибси секIал кьабулбарахъес. ЧевяхIсини хIуша лебтасалра, хIушачил барх нигет лебли биалра, гIямрулизиб бетерхахъес хIебиубтасра дахъал лигIматуни кьадардараб. Лебтасалра Кьудратла ВегIла уркIецIи, арадеш, ва кIелра дунъяличир дахъал гIяхIдешуни дулгулра. Амин».

Муфтийличил гьунибаъни

Дин ва багьуди тIинтIбируси «Ас-салам» газета 1994 ибил дусличибад урус мезли дурабулхъес бехIбихьиб.

Илис гIергъити дусмазиб ил Дагъистанна миллатла мезаначилра д у р а б у л х ъ е с б и и б с и р и . Газетала бекIлибиубси мурад саби диннашалси, адаб-хIяяла, рухIлашалси, ВатIанничи диги адилкьуси бяркъ бедес. Илкьяйдали журналистунала гьалаб Ислам дин бархьдешла ва даршудешла дин биъни иргъахънила масъалара алкIули саби. Ил шайчиб бузули гIядатла адамтас кумекбирути журналистунала кьадри-кьимат буресагарли халаси саби.

ИшбархIи «Ас-салам» газета: урусла, кIарахъала, лезгибала, даргала, булугунала, къумукъунала, табасарантала, азербажантала, татартала, башкиртала, англияла, туркунала ва таджикунала – 13 мезличил дурабулхъули, цахIнабси тираж 170 азирличи абиркуси саби. Ил газета гьанна электронный жураличилра социальный сетаназибра дурубулхъуси саби ва гьарил газетала саби бегIси инстаграмра леб. Лебил Россиялизибадти бучIантани газеталичил бархбас бузахъули, къагъурти лукIули ва зянкъбикIули бирар.

Дурхъаси Рамазан базлизиб лерил мезаначил дурадулхъути «Ас-салам» газетабала редактортачил Дагъистанна муфтий, шайх ГIяхIмад-апандила гьунибаъни бетерхур. Ил бехIбихьиб мижитла муадзин Шамил Нурутдиновли делчIунти Дурхъаси Кьуръа аятуначибад. Илаб гъайбухъунти «Ассалам» газетабала бекI редактор Наира МяхIмудова, муфтийла кумекчи МухIяммад МяхIяммадов ва муфтийла цаибил заместитель ГIябдулла Аджимоллаевли газетала кьадри-кьиматличила буриб.

«…ХIуша гьарли-марли талихIчерти адамти саррая. СенкIун лебил Россиялизиб тIинтIбируси, бусурманти ахIентанира дигиличил кьабулбируси «Ас-салам» газетализир дузни багьандан. Ишаб гъайбухъунтани буриб ил дила баракатличил бархбасунси саби или. Ну биалли иличил кьабулли ахIенра, ил хIушала баракат саби ва хIушала къайгъи саби. ХIушани бируси буресагарли халаси ва къиянси хIянчи чебиулра, илизир гIуррара сархибдешуни диаб. ХIуша жидирулра гьатIира халаси гъираличил ил хIянчи даимбарахъес. ХIушала хIянчилизиб бегIлара мягIничебси – хIушачи бихьибси игьдибар ва хIурмат – ил бетмайхъахъидая. Чинар диадаллира, хIушани адабдеш ва гIяхIти хIял-тIабигIят чедиахъая, ил саби ислам диннизиб бегIлара мягIничебси. Наб дигулра иш дурхъаси Рамазан базлизир ЧевяхIсини хIушала дуббуцари ва гIяхIти баркьудлуми кьабулдарили. ХIушала акIубтани хIуша мурталра разидирули калабая. Амин», – викIи шайх ГIяхIмад-апанди.

Гьунибаънила ахирличир ДР-ла муфтийли «Ас-салам» газетала хIянчизартас Баркаллала кагъурти ва савгъатуни пешкешдариб, илди-ургаб дарган мезла газетала редакторлисра.

НУШАЛА КОРР.

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...


ЧIичIала ва хъулки

Левли уили сай ца чIичIлуми дурцан. Илини чIичIлуми дуцили илдала агъулизирад дармунти дирутас агъу бирцули уили сай. Агъу бакIахъили гIергъи, илди чула мер-мусаличи дурхьули ва цархIилти дурцули. Гьачамра илини чIичIала буцили чIаплизи кабатурли хъули чарулхъухIели, берхIи гIелабикилри. Ил...


Чумиздагла пайдаличила

Дурхъаси Кьуръайзиб чумиздагличила чуйнара гьанбушили саби. МухIяммад Идбагли ﷺ бурибсири илдани кьаркьа арадешлис бируси халаси пайдаличила. Сунесра илди дебали дигахъи, хаслира «гIажва» журала. Идбагли ﷺ бурни хIясибли, савли илди 7 чумиздаг деркунсилис я агъули, я сихIрули зарал...


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...


Исламла календарьлизибад

Гьарил бархIи – ЧевяхIси Аллагьла ﷻ савгъат саби. Хъуммартид иличила челябкьлаличила паргъатагарти ва кьакьати пикрумазив. Арбякьунсиличила децI, шишимала ураса… Ца Аллагьличицун ﷻ хъарахъи ва гьаладяхI вашен!   Дурхъаси хIядислизиб бурили саби: «БегIлара Аллагьлис ﷻ...