бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

– Кьуръайчи хIерикIули нуни хъябарира, гIур держла хIебержес или. Амма дила вахъхIила юлдаш гIяхIладли вакIибхIели, нуни ил хъя буэс къаршибикиб. Гьайгьайрагу, ну пашманиубра ва тавбадарира. Се барес гIягIниси нуни Аллагьла гьалабси ил бунагь чебахъес багьандан?

 

- Ил суайс жаваб гес багьандан, «исламлизиб хъябарни» бикIуси фетва хIербирехIе, илизиб бурили саби:

  1. Чебси секIал барес ва къадагъабарибси секIал хIебирес хъябарни, ил Аллагьлис ﷻ дигути баркьудлумазибадси саби. Илгъуна хъя буэс къадагъабарибси саби, ил буалли, гIякIа бедес чебси саби (каффаратуль – ямин).
  2. Чебси батес яра хIярамси барес ибси хъя барес къадагъабарибси саби. Илгъуна хъя буэс хъарси саби ва гIякIа бедес чебиркур.
  3. ХIейгеси хIебарес яра дигесилизи халбируси баркьуди дурабуркIес ибси хъя барни – Аллагьлис ﷻ дигуси баркьуди саби. Илгъуна хъя буэс хIейгесилизи халбируси саби, буалли гIякIа бедлуга.

4.ГIяхIсилизи халбируси хIебарес яра вайсилизи халбируси барес ибси хъя барес хIейгеси саби. Илгъуна хъя буэс гIяхIси саби ва гIяка бедес хъарси саби.

  1. Асубируси секIал бирес яра хIебирес ибси хъябарес, мисаллис сегъуна-биалра хурег хIеберкес ибси, хIейгесилизи халбируси саби. ХIебиалли, илгъуна хъя буэс дигесилизи халбиру ва гIякIа бедес чебиркур. Амма илгъуна хъябарни Аллагьлис ﷻ дигуси баркьудилизи халбируси саби, эгер ил гIяхIси пикриличил динничил бархбасунси биалли. Мисаллис, хъябирес асхIябтани чехIелгьути журала палтар чехIелгьес, илдачи мешувиэс багьандан. ХIебиалли, илгъуна хъя буэсра асухIебирар, ил буалли, гIякIа бедес чебиркур.

 Хъя барес чараагардеш биалли, мисаллис, вегIла бархьдешчебси гъай чебяхIбарес яра кабизахъес, яра вегIла бархьдеш судличиб кабизахъес багьандан асубируси саби.

ХIера, илкьяйдали, чедиб гьанбушибси суайзибси анцIбукьлизибра, гIякIа бедес чебси саби.

ГIякIа гIергъиси тяхIярли бедлугуси саби:

 1) 10 мискин адам бахес, гьариллис бегIлара камси анкIила 1 мудд бедили (576 гр.), яра гьариллис палтар дедили, челгьули калунтира асубирар. Илкьяйдали биштIатала палтар халатас дедес ва иличи ургIебли, халатала биштIатас дедес асубируси саби. Ил тяхIярли мурул адамла палтар хьунул адамлис, яра хьунул адамла палтар мурул адамлисра асубирар. Хьунул адамла кIунби, мурул адамла кьапIни дедаллира баибси саби. Дедес асухIебирар дабри, сандалиби, тапочкаби, динди.

 2) Чедиб бурибси барес хIейрули виалли, хIябал бархIи дубуцес чебси саби, гьаб-гIергъили хIебиалра асубирар, амма илкьяйдали бирес чебси саби, Аллагь ﷻ сунечи разили виахъес багьандан.

 

(ТухIфат аль-МухIтаж, имам аш-Ширванила субкомментарийтачил.

 

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...


Исламла календарьлизибад

Гьарил бархIи – ЧевяхIси Аллагьла ﷻ савгъат саби. Хъуммартид иличила челябкьлаличила паргъатагарти ва кьакьати пикрумазив. Арбякьунсиличила децI, шишимала ураса… Ца Аллагьличицун ﷻ хъарахъи ва гьаладяхI вашен!   Дурхъаси хIядислизиб бурили саби: «БегIлара Аллагьлис ﷻ...


ЧIичIала ва хъулки

Левли уили сай ца чIичIлуми дурцан. Илини чIичIлуми дуцили илдала агъулизирад дармунти дирутас агъу бирцули уили сай. Агъу бакIахъили гIергъи, илди чула мер-мусаличи дурхьули ва цархIилти дурцули. Гьачамра илини чIичIала буцили чIаплизи кабатурли хъули чарулхъухIели, берхIи гIелабикилри. Ил...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...


Юсуф Идбаг

Иш дунъяла жагадеш Зулайхас цIябкабиуб, Хурегла тIягIям агу, я хIулбас гьанкI агара: Аррякьи ил туснакъла къапулигIи тIашризур, УркIилизиб дардличил хIулбазир бисаличил, Руржуси тIамаличил Юсуфлизи гъайрухъун: - Туснакълав сайра или вари хIед гьанмабикаб, Иш дунъяла туснакъра, цIябдешра наб...