бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

– Кьуръайчи хIерикIули нуни хъябарира, гIур держла хIебержес или. Амма дила вахъхIила юлдаш гIяхIладли вакIибхIели, нуни ил хъя буэс къаршибикиб. Гьайгьайрагу, ну пашманиубра ва тавбадарира. Се барес гIягIниси нуни Аллагьла ﷻ гьалабси ил бунагь чебахъес багьандан?

 

- Ил суайс жаваб гес багьандан, «исламлизиб хъябарни» бикIуси фетва хIербирехIе, илизиб бурили саби:

  1. Чебси секIал барес ва къадагъабарибси секIал хIебирес хъябарни, ил Аллагьлис ﷻ дигути баркьудлумазибадси саби. Илгъуна хъя буэс къадагъабарибси саби, ил буалли, гIякIа бедес чебси саби (каффаратуль – ямин).
  2. Чебси батес яра хIярамси барес ибси хъя барес къадагъабарибси саби. Илгъуна хъя буэс хъарси саби ва гIякIа бедес чебиркур.
  3. ХIейгеси хIебарес яра дигесилизи халбируси баркьуди дурабуркIес ибси хъя барни – Аллагьлис ﷻ дигуси баркьуди саби. Илгъуна хъя буэс хIейгесилизи халбируси саби, буалли гIякIа бедлуга.

4.ГIяхIсилизи халбируси хIебарес яра вайсилизи халбируси барес ибси хъя барес хIейгеси саби. Илгъуна хъя буэс гIяхIси саби ва гIяка бедес хъарси саби.

  1. Асубируси секIал бирес яра хIебирес ибси хъябарес, мисаллис сегъуна-биалра хурег хIеберкес ибси, хIейгесилизи халбируси саби. ХIебиалли, илгъуна хъя буэс дигесилизи халбиру ва гIякIа бедес чебиркур. Амма илгъуна хъябарни Аллагьлис ﷻ дигуси баркьудилизи халбируси саби, эгер ил гIяхIси пикриличил динничил бархбасунси биалли. Мисаллис, хъябирес асхIябтани чехIелгьути журала палтар чехIелгьес, илдачи мешувиэс багьандан. ХIебиалли, илгъуна хъя буэсра асухIебирар, ил буалли, гIякIа бедес чебиркур.

 Хъя барес чараагардеш биалли, мисаллис, вегIла бархьдешчебси гъай чебяхIбарес яра кабизахъес, яра вегIла бархьдеш судличиб кабизахъес багьандан асубируси саби.

ХIера, илкьяйдали, чедиб гьанбушибси суайзибси анцIбукьлизибра, гIякIа бедес чебси саби.

ГIякIа гIергъиси тяхIярли бедлугуси саби:

 1) 10 мискин адам бахес, гьариллис бегIлара камси анкIила 1 мудд бедили (576 гр.), яра гьариллис палтар дедили, челгьули калунтира асубирар. Илкьяйдали биштIатала палтар халатас дедес ва иличи ургIебли, халатала биштIатас дедес асубируси саби. Ил тяхIярли мурул адамла палтар хьунул адамлис, яра хьунул адамла палтар мурул адамлисра асубирар. Хьунул адамла кIунби, мурул адамла кьапIни дедаллира баибси саби. Дедес асухIебирар дабри, сандалиби, тапочкаби, динди.

 2) Чедиб бурибси барес хIейрули виалли, хIябал бархIи дубуцес чебси саби, гьаб-гIергъили хIебиалра асубирар, амма илкьяйдали бирес чебси саби, Аллагь ﷻ сунечи разили виахъес багьандан.

 

(ТухIфат аль-МухIтаж, имам аш-Ширванила субкомментарийтачил.

 

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...


ЧевяхIсила хъарбаркьуни дузахъес чебиркур

Кабиили бикути, палтар, тIалхIяна ицути машинаби, компьютерти, телевизорти, хутIличир дузути чяйникуни, печани, яшавла шуртIри кункдирути дахъал ваяхI гьаналла замана дуракаили сари, илди халкьли дузахъули сари. ВаяхI исухIели, илди секьяйда дузахъутил бурути жузира (инструкция по применению)...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


Имам аль-Байгьакьи

Абубакр ГIяхIмад ибну аль-ХIусейн ибну ГIяли ибну ГIябдуллагь ибну Муса аль-Хусравжирди аль-Хурасани, аль-Байгьакьи кьяйда валуси, акIубсири гьижрала 384 ибил дусла шягIбан базлизив, аль-Байгьакь мерла Хусравжирди шилизив. Аль-Байгьакь Нисабур (Нишапур) шагьарличибад гьарахъли ахIи мерлабиубсири,...


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...