бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

– Кьуръайчи хIерикIули нуни хъябарира, гIур держла хIебержес или. Амма дила вахъхIила юлдаш гIяхIладли вакIибхIели, нуни ил хъя буэс къаршибикиб. Гьайгьайрагу, ну пашманиубра ва тавбадарира. Се барес гIягIниси нуни Аллагьла ﷻ гьалабси ил бунагь чебахъес багьандан?

 

- Ил суайс жаваб гес багьандан, «исламлизиб хъябарни» бикIуси фетва хIербирехIе, илизиб бурили саби:

  1. Чебси секIал барес ва къадагъабарибси секIал хIебирес хъябарни, ил Аллагьлис ﷻ дигути баркьудлумазибадси саби. Илгъуна хъя буэс къадагъабарибси саби, ил буалли, гIякIа бедес чебси саби (каффаратуль – ямин).
  2. Чебси батес яра хIярамси барес ибси хъя барес къадагъабарибси саби. Илгъуна хъя буэс хъарси саби ва гIякIа бедес чебиркур.
  3. ХIейгеси хIебарес яра дигесилизи халбируси баркьуди дурабуркIес ибси хъя барни – Аллагьлис ﷻ дигуси баркьуди саби. Илгъуна хъя буэс хIейгесилизи халбируси саби, буалли гIякIа бедлуга.

4.ГIяхIсилизи халбируси хIебарес яра вайсилизи халбируси барес ибси хъя барес хIейгеси саби. Илгъуна хъя буэс гIяхIси саби ва гIяка бедес хъарси саби.

  1. Асубируси секIал бирес яра хIебирес ибси хъябарес, мисаллис сегъуна-биалра хурег хIеберкес ибси, хIейгесилизи халбируси саби. ХIебиалли, илгъуна хъя буэс дигесилизи халбиру ва гIякIа бедес чебиркур. Амма илгъуна хъябарни Аллагьлис ﷻ дигуси баркьудилизи халбируси саби, эгер ил гIяхIси пикриличил динничил бархбасунси биалли. Мисаллис, хъябирес асхIябтани чехIелгьути журала палтар чехIелгьес, илдачи мешувиэс багьандан. ХIебиалли, илгъуна хъя буэсра асухIебирар, ил буалли, гIякIа бедес чебиркур.

 Хъя барес чараагардеш биалли, мисаллис, вегIла бархьдешчебси гъай чебяхIбарес яра кабизахъес, яра вегIла бархьдеш судличиб кабизахъес багьандан асубируси саби.

ХIера, илкьяйдали, чедиб гьанбушибси суайзибси анцIбукьлизибра, гIякIа бедес чебси саби.

ГIякIа гIергъиси тяхIярли бедлугуси саби:

 1) 10 мискин адам бахес, гьариллис бегIлара камси анкIила 1 мудд бедили (576 гр.), яра гьариллис палтар дедили, челгьули калунтира асубирар. Илкьяйдали биштIатала палтар халатас дедес ва иличи ургIебли, халатала биштIатас дедес асубируси саби. Ил тяхIярли мурул адамла палтар хьунул адамлис, яра хьунул адамла палтар мурул адамлисра асубирар. Хьунул адамла кIунби, мурул адамла кьапIни дедаллира баибси саби. Дедес асухIебирар дабри, сандалиби, тапочкаби, динди.

 2) Чедиб бурибси барес хIейрули виалли, хIябал бархIи дубуцес чебси саби, гьаб-гIергъили хIебиалра асубирар, амма илкьяйдали бирес чебси саби, Аллагь ﷻ сунечи разили виахъес багьандан.

 

(ТухIфат аль-МухIтаж, имам аш-Ширванила субкомментарийтачил.

 

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Илдигу нушала Гьалжанала умхьни…

БегIтала хIурматбарес хIяжатси биъниличила лебтанилра балуси саби. Ил дурхIнала гьалабси се барили хьалли, ахъес хIейруси кIелра дунъялизибси (иш ва ахиратла) чебла саби. Чебла, ил сели-биалра чебицIахъес хIяжатси, ужра бедили ахIенси ахъес хIейруси ЧевяхIсила аманат саби. БегIтала ва дурхIнала...


Идбагла ﷺ гIяхIти хIял-­тIабигIят

Дурхъаси Кьудратла ВегI Аллагьли ﷻ МухIяммад Идбаглис ﷺ гIяхIти хIял-тIабигIятра, жагати куц-бекIра, арадешра дедибтири. Ил лебтасалра ряхIму-уркIецIи сайлин ва гIибрат сайлин вархьибсири. Лебилра Аллагьли ﷻ адамтачи бархьибти идбагунала чердикIибти къиликъуни лертири илизир: гIякьлу, ряхIму,...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерлар яра палтарличир житала гъез диалли дехIибала халдирутив? Ислам хIясибликIун жита умуси мицIираглизи халбируси саби. - Имам ан-Навави «Мингьаж ат-ТIалибин» жузлизив викIар: «Кьаркьа кесекуни мицIираглизирад декIардикибти, илкьяйдали гъезра, бебкIибси...


«Дарга, барая балга»

ГIяллаева ПатIимат БяхIмудовна акIубси сари Дахадаевла районна КьярбачIимахьила шилизир 1981 ибил дуслизир. Илала белчIуди 1987 ибил дуслизиб бехIбихьибсири, Къаякентла районна Сагаси Вихърила школализиб. БелчIудилизир гьаларяхI аррякьунси илини кIел класс тамандариб ва КьярбачIимахьила школализиб...


Сегъуна саби «даргала хIева»

Миллатла мезра, гIядатунира, культурара дусмала духъяндешлизир детхIехъахъили ахIерадарес чараагарси биъниличила гьарил бархIи гъайдикIули сари халкьлизи мягIни-хIял иргъахъути гIягIниахълуми, телевизорти, газетаби, журналти, Интернетла кумекличил дузути электронный бархбасла...