бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ЖумягI бархIила адабуни

ЖумягI бархIила адабуни

ЖумягI бархIила адабуни

— Лебил кьаркьа умудеш барни (вазни);

— Гъез, никуби кьицIдарни;

— Умути палтар чегьни;

— Миск пайдалабарни;

— Жявли мижитлизи ваъни;

— Имамла мякьлаб (мимбарла) мер буцни;

— ЦархIилтас диргалахIевхъни;

— ХутIбала замана гъайхIейкIни;

— ЖумягIла дехIибайс гIергъи 4 ракагIятла ратибатуни дарни;

— Сура «Кагьф» белчIни (гIергъиси жумягI сабаайчи нурли шалавирар);

— Салаватуни душни (Идбагличи ﷺ диути сари);

— Балга-дугIя дарни (жумягI бархIилизиб манзил лебси саби дугIя кьабулбируси).

 

Гьаман хьардиути суалти

 

Чичи хъарти жумягIла дехIибала?

ЖумягI бархIила дехIибала гьарил балугълавиубси бусурман мурул адамличи хъарти сари. Илди хъарти ахIен виштIасиличи, балугълахIеибсиличи, лагъличи, хьунул адамличи. Илкьяйдали гьункьяличи, хIялалси сапарличив кали виалли. ИлхIелира, виубцад мижитла вакIили дарес гIягIнити сари жумягIла дехIибала.

 

Ислам диннизиб сен къадагъабарибси жумягI бархIи сапарличи дураулхъахъес?

Исламлизиб жумягI бархIила сапар къадагъабарибси саби, гьунчив кали жумягIла дехIибала урхIедатахъес багьандан ибси мягIналичил. СенкIун, гьунчив калунси адамли дехIибала уркалахъес асубирар. Амма сапарличи дураулхъуси адамла бирхауди биалли, ил жумягIла дехIибала дируси мерла кьанхIейубли, заманаличив ветиъниличи, сапарлизиб селра къадагъаласи лебси ахIен. («ФатхIул ГIяллам»).

 

- ЖумягI бархIила суннатла кьаркьа умудеш барни (вазни) муртличи бикайчи халбируси? Ил убкали биалли секьяйда чебихъуси?

- ЖумягI бархIила суннатла умудеш барни бехIбирхьуси саби савлила дехIиба замана бехIбихьибхIейчибад ва таманбируси саби имамли жумягIла дехIибала тамандарили «Ас-Саляму гIялайкум ва рахIматуллагь» ибхIейс. ГIяхIсилизи халбируси саби жумягIла дехIибайчи укьес гьалав вазни, умудеш калахъес багьандан.

 Ил кьаркьа умудеш барни чебихъниличила гъайикIалли, ил суннатси баркьудилизи халбируси саби цархIил журала умудеш барни кьяйдали. Ил бирни иргъахъули саби, адамли ил мягIничебси биъни багьурли бархьхIебалтахъес багьандан, сенкIун ил марбареси сабаб хIебиалли, бархьхIебалтни гIяхIси саби.

 Иличи че ишгъуна мягIнала хIядисра лебси саби: «ЖумягI бархIи чебяхIбирули, чили кьаркьала бирцалра, дазал даралра, умути палтар чегьурли мижитлизи укьялра, имамличи гъамли кайалра, илала гьарил ганзлис ил ца дус дубуцибхIелигъуна савгъат бирар». («ТухIфат аль-Мугьтаж»).

 

Ислам ХIямзатов

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


Имам аль-Байгьакьи

Абубакр ГIяхIмад ибну аль-ХIусейн ибну ГIяли ибну ГIябдуллагь ибну Муса аль-Хусравжирди аль-Хурасани, аль-Байгьакьи кьяйда валуси, акIубсири гьижрала 384 ибил дусла шягIбан базлизив, аль-Байгьакь мерла Хусравжирди шилизив. Аль-Байгьакь Нисабур (Нишапур) шагьарличибад гьарахъли ахIи мерлабиубсири,...


Имам Абу ХIамид аль-Гъазали

УчIанничи кагъар Урши, насихIят бурес гьамадси саби, амма ил кьабулбарес къиянбулхъан, сенахIенну ил кьутIкьусин кабилзан сунела хьуланас гьуни бедлугусилис, уркIилис къадагъаласи дигухIели. Хаслира багьуди касили хьалли нафслис гIелавад вашуси ва дунъялизи вархибси. Илала пикри хIясибли,...


Азгъинти дурхIначила

Муртрил сахаватси ва бузери дигуси хъубзара адам хIерирули уили сай. Илала азгъинти ва кьиркьирти дурхIни буили саби. ВебкIес гьалаб хъубзарли дурхIни сунечи жибарили сай ва пулан мерличибси хъуличиб кур буркъадалли, хазна бургидая или бурили сай. Хъубзара вебкIибмад, илала дурхIни ургубализи...