бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Мункар ва Накир

Мункар ва Накир

Мункар ва Накир

ЧевяхIси Кьудратла ВегI Аллагьли ﷻ сунела ахъриличибли дунъяличирти лерилра мицIиртира мицIирли ахIентира секIал ахъакIахъубси сай. Илдиургаб лебти саби малаикунира – Аллагьлис ﷻ къуллукъличибти лугъри. Илди нурлизибад акIухъубти саби, илдала жинс агара, илди букути ахIен ва сегъунтилра бунагьуни дирути ахIен. Илди мурталра ЧевяхIси Аллагьлис ﷻ гIибадатлизибти ва гьар секIайзиб Илис мукIурти саби.

Чихъали саби Мункар ва Накир? Илди кIел малаик саби, адамла рухI асили, иш дунъя бархьбатурли гIергъи, иличил хьарбауд дурабуркIути. Илди адамличи хIяблизи лябкьути саби ва деркIибти гIямруличила, Аллагьличила ﷻ , Идбагличила ﷺ , сегъунти баркьудлуми дирусирил хьархъарбиути саби. Илдани адамлизи хьардиу: «Чи сая хIела Аллагь ﷻ ? Чи сая хIела Идбаг ﷺ ? Се дин саби хIела?» - ибти суалти.

Адамли дедибти жавабти хIясибли, илди кIел бутIаличи: гIяхIтачира вайтачира буртIути саби. ХIябличиб балга бирули Илдас Мункар (кахси, урехила) ва Накир (валхIелуси) бикIар, сенахIенну, илди вебкIибсиличи сунени гьалаб чехIебаибси, урехиласи сипатличил гьалабилзухIели. Идбагла ﷺ хIядислизиб бурни хIясибли, илди шинкьян цIударти бирути саби. Ибну ХIажар альГIяскьалянини илдачила сунела «ФатхI аль-Бари» жузлизиб бурули сай: «Илдала хIулби дубсила шанггъунти, ганжуби кьулала никубицад, тIамри къукъу-рямкьгъунти сари». Илкьяйдали бурули саби, ил тяхIярличил илдани гьарил вебкIибсила ГIизрагIил малаикли рухI айсули кьяйда, гьарил бусурмайзира бусурман ахIенсилизира суалти дедлугути сари или.

Абу Гьурайрачибад бурули саби, адам хIяриихьили гIергъи, иличи кIел цIяб-цIудара малаик лябкьян. ВебкIибси бусурман виалли, сай мицIирхIели кьяйда «Аллагь ﷻ ца ахIенси цархIил агара ва МяхIяммад ﷺ – Аллагьла ﷻ Идбаг ва Расул сай» или буру. Малаикунани илизи иру: «Нушани багьурра хIуни илкьяйда бурни». ИлхIели илала хIяб шалабирар ва 70 газа някъла кьадар гьарзабирар. Рахли вебкIиси мунапикь виалли, илдала суаллис илини жаваб луга: «ХIебалас, нуни адамтани бурули бакьира, нуни биалли илдани бурибси тикрарбирира…».

Илдани иру: «Нушани багьурра хIуни илгъуна жаваб лугни». ИлхIели ванзаличи хъарбиру кьакьабиахъес ва гъярцIабиахъес, илала шалиуртIала цализи ца дархесли. Ил Аллагьли ﷻ гIязабуркIур, илавад ахъуцайчи» (Тирмизи). ХIядислизиб буриливан, илди малаикуни гьарилличи ца сипатличил башар. Амма адабчебти, мутIигIти, ЧевяхIси Аллагьли ﷻ белкIунсиличи чекабизурли, илала къадагълумачибад гьарахъти лугърачил илди хIялимли бирар.

Мунапикьуначил биалли, чусра жагьаннаблизиб бегIлара кахси мер хIядурбарибси, чурхтили бирар. ЧевяхIси Кьудратла ВегI Аллагьли ﷻ нушара Мункар ва Накир хIялимли дугьабилзутазирадли диахъаба. Амин!

Н.ИСМЯГIИЛОВА

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Урги-дергализивад иртан

Умурия гIяскуртани алавбуцибхIели, душмантала ургъан лацла хъарличи ацIили Аллагьал Расулла ﷺ шайчи децIагести гъайли угьули, вявкайкIулри. Иличиб децIагеси се лебси бусурмантас? Гьарил бусурман ургъаннис дигулри кавшес илгъуна увяхIси адам. Амма ил кавшес къияннири, сенкIун ил ахъси ва гьамадли...


Капусталичилси салат

ГIягIнидиркур: Капуста – 400 гр; Хияр – 2; помидор черри – 5; гIяргIяла диъ – 200 гр; шиниша хъарала тIакьа – 1; зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: Капуста бурсая ва зе какьурли кIантIибиахъес някъбани гъяжбарая. Гьалахили белхьи,...


Гьарун Идбаг

Гьарун ГIимранна урши сай. Илала насаб Якьуб Идбагла урши Лавичи абиуси саби. Гьарунна идбагдеш илала узи Мусала идбагдешличил чIумали дархдасунтири.   Египетлизиб зубартас ва канчанас сужда бирути египетлантани бекIдеш дирес бехIбихьиб. Илди Израилла халкьличи мучлаагарли хIербикIутири ва...


ТаравихIла дехIибала

ТаравихIла дехIибала дехIдирхьути сари дуббуцарла Рамазан базла цаибил бархIилис гьалабси дуги, тамандиру Хала БархIилис гьалабси дуги (Хала Дугилизир хIедиру ).   ТаравихIуни мижитлизир жамигIятличил дарни къулайси ва дебали дурхъаси саби, амма имкан агара биалли, хъулир даресра асубирар....


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...