бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Гьар бархIилис балгни (дугIяби).

Гьар бархIилис балгни (дугIяби).

1.ГьанкIлизивад чеваргъибхIели «АлхIамду лиЛлагьи ллязи ахIъяна багIда ма аматана ва илайгьи ннушур». ДебкIахъили гIергъи нуша мицIирдарибси, ва гIурра сунечи чардулхъахъуси Аллагьлис ﷻ деза биаб.

2. Палтар челгьухIели «АлхIамду лиЛлагьи ллязи касани гьаза cсавба мин гъайри хIавлин минни вала къувватин». Сунени ну палтарла вегIварибси, ва илди наб дила цIакь я ахъри агарли пешкешдарибси Аллагьлис ﷻ деза биаб.

3. ХIяжатханализи айцIухIели «Бисми ллагь… Аллагьумма инни агIузу бика миналь хубуси валь хабаиси». Аллагьла ﷻ уличил. Я Аллагь ﷻ , гьарли-марли, Нуни ХIези ну мурул-хьунул жинсанала вайдеш бархти жиндразивад верцахъни тиладибирулра.

4 . Х ﷻ я ж а т х а н а л а в а д дуравхъун-хIели «Гъуфранака альхIамду лиЛлагьи ллязи азгьаба гIаннил аза ва гIафани».ХIезибад чевверхни тиладибирулра. Набзибад заралласи секIал дурааибси ва ну сагъварибси Аллагьлис ﷻ деза биаб.

5. Някъби ицухIели «Аллагьумма инни асъалукаль юмна валь баракта ва агIузу бика мина щуъми валь гьалакати». Я Аллагь ﷻ , нуни ХIези баракат имцIабарни тиладибирулра, талихIагрилизибад ва бебкIализибад берцуди тиладибирулра.

6. Кьак баргарухIели «Аллагьумма агIинни гIала тилавати китабика ва касрати зикрика». Я Аллагь ﷻ , ХIу наб ХIела жуз (Кьуръан) бучIахъес кумеквии, ва ХIу гьаман гьаниркахъес икьалавии.

7. Къянкъ баргарухIели «Аллагьумма арихIни раихIаталь жаннати ва анта гIанни разин» Я дила Аллагь ﷻ ХIура набчив разили, ну ряхIятварабагу алжанала тIеманани.

8. ДяхI ицухIели «Аллагьумма баййиз важгьи явма табьяззу вужугьун ва тасвадду вужугьун». Я Аллагь ﷻ , дяхI шаладарибси ва цIудардарибси бархIи – ил бархIи ХIуни дила дяхI шаладара.

9. Балуй някъ ицухIели «Аллагьумма агIтIини китаби биямини ва хIасибни хIисабан ясиран». Я Аллагь ﷻ , дила баркьудлуми сипатдируси жуз балуй шайчибад бикахъили га, ва дила дарибтачила хIисаб кункбара.

10. Алгъай някъ ицухIели «Аллагьумма ла тугIтIини китаби би шимали вала мин вараи загьри». Я Аллагь дила баркьудлуми делкIунси кунг я алгъай шайчибад бикахъили, я гIелабад бикахъили малугад.

11. БекI сурк-хIяршбирухIели (масхIу) «Аллагьумма хIаррим шагIари ва башари гIала ннари ва азиллани явма ла зилла илла зиллу гIаршик». Ва Аллагь, дила кам ва гъез Жагьаннабла цIалис хIярамдара, ва ГIяршла ахIенси цархIил дяхIцIи агарси БархIи ну дяхIцIилиув вихIяба.

12. Кьяшми ицухIели «Аллагьумма саббит къадамайя гIала ссыратIи явма тазиллу фигьил акъдам». Я Аллагь, кьяшми тясдикIуси БархIи дила кьяшми СиратIла гумиличир хIусмадулхъахъид.

13. Дазала дарили тамандирухIели «Ашгьаду алла илагьа илла Ллагьу вахIдагьу ла шарика лагьу ва ашгьаду анна МухIаммадан гIабдугьу ва расулугьу. АллагьуммажгIальни мина ттаввабина важгIални минал мутатIагьгьирина. СубхIанака Аллагьумма ва бихIамдика ашгьаду алла илагьа илла анта астагъфирука ва атубу илайка». Гьарли-марли, Сунес сужда барес гIягIниси ца Аллагь ﷻ ахIенси, Сунелара валликьяна агарси, цархIил Аллагь ﷻ агниличи шагьадатбирулра. Ва гIурра нуни МухIяммад ﷺ – гьарли-марли Аллагьла лагъ ва Расул виъниличи бикьридеш дирулра шагьадатбирулра. Я Аллагь ﷻ , ну тавбадирантала ва умудеш бирутала лугIилизив виахъаба. Аллагь ﷻ , ХIу умусири бирхауди агартани ХIечи чедирхьутазивад, ХIед деза биаб. Гьарли-марли, ХIу ахIенси суждабарес лайикьси цархIил аллагь агниличи шагьадатбирулра. ХIу дила бунагьуначивад чевверхни тиладибирулра, ва нуни ХIела гьалаб тавбадирулра.

14. Азан белчIи гIергъи «Аллагьумма рабба гъазигьи ддагIвати таммати ва ссалатиль къаимати ати МухIаммаданил василата вал фазилата вабгIасгьу макъама МахIмудани ллязи вагIадтагьу иннака ла тухлифуль мигIад». Я Аллагь ﷻ , иш пергерси жила ва иш бируси балгала ВегI, МухIяммад аль-Василаличи ва ахъси даражаличи ка (шабагъатлавара), ва ХIуни илис чесибси хекьли чебяхIси мерличи ахъвара, гъарли-марли, ХIуни чеасла булъуси ахIенри.

15. Хъуливад дураулхъухIели «БисмиЛлагь таваккальту гIалаЛлагь, ва ла хIавла ва ла къуввата илла биллагьи» Аллагьла ﷻ уличил, ну вехIирхьус ну Аллагьличи ﷻ хъарихъулра, Аллагьла ﷻ шайзибад axlu набзиб бунагьласи (хIярамси) уббатес ва гьарли-марси гIибадатличи чарухъес я кьуват я цIакь агара. «Бисмиллагь рабби агIузу бика ан азлима ав узлама ав ажгьала ав южгьала гIалайя. Бисмиллагьи РрахIмани РрахIими ва ла хIавла ва ла кьуввата илла биллагьи Бисмиллагь атаваккалю гIала Ллагь». ХIела уличил, Я Аллагь ﷻ ! Нуни чис-биалра яра наб чилибиалра зулму барнилизивад, яра нуни чила-биалра шайчиб, я дила шайчиб чили-биалра бархьагардеш дураберкIнилизивад верцахъни ХIези тиладибирулра. Иш дунъяличиб лебтачилра ва итил дунъяличиб бирхауртачицун уркIецIичевси Аллагьла ﷻ уличил. Бунагьласи уббатес ва гьарлимарси гIибадатличи вяхIчивиэс Аллагълизибад ﷻ axlu, гIyp цархIиллизибад цIакь я кьуват агара. Аллагьла ﷻ уличил ну Аллагьличи ﷻ хъарихъулра.

16. Мижитла аркьухIели «Аллагьумма инни асъалука би хIаккъи ссаилина гIалайка ва бихIакъи машая гьаза илайка фа инни лам ахруж аширан ва ла батIаран ва ла сумгIатан баль харажту иттикъаа сахатIика вабтигъаа марзатика. Фаасъалука ан тункъизани мина ннари ва ан тудхиляниль жанната ва ан тагъфира ли зунуби иннагьу ла ягъфиру ззунуба илла анта». Я дила Аллагь ﷻ , ХIези тиладибикIути багьанданра ва иш дила ХIечи дугьаизни багьанданра ХIези тиладибирулра. Гьарли-марли, ХIела гIяхIбаркь хIебагьурли, чевяхIиэс или, ити ца чебаълис или дураухъи axleнpa ну. ХIела гьимидухънилизивад урухли, ХIела кьабулдеш баргес дураухъунсира ну. Ну Жагьаннабла цIализивад верцахъес ва дила бунагьуначивад чевверхахъес тиладибирулра ХIези, гьарли-марли, ХIу axleнcu бунагьуназирад нуша хасардатеси гIур чилра агара.

17. Мижитла айцIухIели «Аллагьумма ссали гIала МухIяммадин ва гIала али МухIяммадин ва саллим. Аллагьуммагъфир ли жамигIа зунуби вафтахIли абваба рахIматика». Я дила Аллагь ﷻ , МухIяммадлисра ﷺ илала хьалибарглисра гIяхIдеш (талихI) балген ва даршудеш хьурабара. Я Аллагь ﷻ , ХIу дила лерил бунагьуначивад чевверхи ва наб ХIела уркIецIиряхIмула къапу гъаргдара.

МУХIЯММАД МЯХIЯММАДОВ

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


Цаибил мер

Школализиб «Къияндешлизибти халкьлис кумекбирни» бикIуси уличил конкурс бетерхур. «…Цаибил мерлис приз бедлугули саби Аслямлис! КIиибил мер сархули сай Рашидли! ХIябъибил – МяхIмудли! Тиладибирулра хIябалра сценаличи абацIахъес ва чула шабагъатуни касахъес»,...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...