бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

1. Се мягIна лебси Алжанала мер-муса, «джаннат» ибси девлизиб?

  1. Дурхъаси Кьуръайзиб балахъуси мягIна ахIенси, «джаннат» дев цархIилти мягIнабазиб пайдалабирусив?

 

  1. «Джаннат» дев «джанна» ибси глаголла хIячилизибад бетаурси саби, «кIапIбирес», «чехIебиахъес», «кьяпIбирес» ибси мягIнала ва илини вава-кьарли ва галгубани кIапIбариси «анхъ» ибси мягIна бухIнабуцибси саби.

ГIурра мисалти кес вирар илдачи мешути дугьбала, сарира ил глаголла хIячилизирад детаурти: илкьяйдали дев «джанин» нешла канилаб дигIянбарибси; «джанн» дев (джинны) – адамтала хIулбазибад дигIянбарибси; «миджанн, джунна» (щит) – гьалабиз - балтахъни ва дяхI кIапIдарни, дев «маджнун» (дагьрилизивад ухъунси) – къагъси, гIякьлу багьархIебулхъуси; ва дев «джанан» (уркIи) – духIнарти хIедалути пикруми – илди лерилра дугьби илизибад бетаурси глаголлизирадти сари.

«Джаннат» лерилра алжанала унхърала цаси у саби. Бусурмантала даимти гIямрулизибси хIулбала хIер бетхIебиуси лигIматунала мер, дунъяла унхърачил мешудеш лебни багьандан, ва иларти дейгIес хIейрути давлуми адамтала дагьрилизирад дигIяндарни багьандан.

«Джаннат» девли адам даимлис лазатличил хIерируси мер сипатбируси саби. Ил мерла у чуйнара Кьуръайзиб, хIядисунала сборникуназиб ва ислам динна цархIилти белкIаназибра гьанбушибсири. Ил дев дебали гьарзаси, халаси мягIналичил пайдалабируси саби, иларти лерилра мер-муса ва гьар журала дазурбира дархли алавдуцибси.

Исламла культурализир адам даимлис кавлуси мерличил дархдасунти лерилра чеаслуми ва гIяхIти дугьби имцIаливан «джаннат» ибси дев-алав лукьути сари. Илкьяйдали мезлизиб ва литературализиб ил девличи халаси пикри бяхIчииуси саби.

ЦархIилти «джаннат» ибси девлизирад детаурти дугьби цалихълизир пайдаладирухIели, Кьуръа имцIатигъунти аятуназиб ил дев дахълихълизиб пайдалабируси саби ва декIарси ца мерла бутIацун ахIи, адам даимлис кавлути мер-мусала абзур мягIна бухIнабуцибси саби.

  1. Дурхъаси Кьуръайзиб «джаннат» дев 147 – йна пайдалабарили саби цалихълизиб, кIилихълизиб ва дахълихълизиб. Илдазибад 25 – йна ванзаличирти вавнала анхъла мягIнализиб. Ил мягIна якьинбирути аятуни лер иличила: «Аллагьла ﷻ разидеш сархес чула лебдешлизибад харжбирути, ахъдешличибси анхъличи мешути саби. ЧяхI-заб даралли, илини кIиркаси сабухъ лебху, чяхI-заб хIедиалли, илис камти забра диур. Аллагьли ﷻ чедиути сари лерил хIушани дирути. Дигахъадав хIушазивад чис-биалра чумиздагла ва тIутIила унхърала вегIли виубли, чула удирад хIуркIби кадулхъути, илар лерил цIедешра лерти, ил ухънаваибхIели ва дурхIни биштIали лебалли, ил анхъ цIакьси цIаличилси бурямли цIали бигубли, агарбарили? (Адамли дирути гIяхIдешуни Аллагь ﷻ багьандан хIедиалли, Кьиямала бархIи сунела къайгъни заяли ардукьни багьурхIели, буресагарли халаси кьутIкьудеш ва уркIи бухъни чекайсуси сай, ил анхълизивад ухъунси анхъла вегIличи мешули)». «Аль-Бакьара / Кьял».

Кьуръайзир лерилра цархIилти «джаннат» ибси девличил дархдасунти уми сари: «Джаннат ан-НагIим», «ГIадн», «Фирдаус», «ХIусна», «Дар ас-Салям», «Дар аль-Мукьама», «Дар аль-Хульд», «Джаннат аль-Маъва», «Дар аль-ХIайаван», «Макьам аль-Амин», «МакьгIад-у Сидкь».

«Алжаналичила 95 суал» жуз пайдалабарили, хIядурбарибси

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Буралаби

Аргъличи къакъмабирхъид, бяхIлизи хъу маделгIад. Хъубзарлис дигуси тяхIярли ахIен дягI булхъуси. ДяхIцIила битIакI хIебирар. Мурталра берхIи хIебирар. 5.ТIярхъилабад бухъунси дягI бугIярси бирар. ГербикIуси къаркъаличир шин хIедашар. ДяхIцIи я хIеркIли архIеху, я цIали игхIейгу. Миъ...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...