бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

1. Се мягIна лебси Алжанала мер-муса, «джаннат» ибси девлизиб?

  1. Дурхъаси Кьуръайзиб балахъуси мягIна ахIенси, «джаннат» дев цархIилти мягIнабазиб пайдалабирусив?

 

  1. «Джаннат» дев «джанна» ибси глаголла хIячилизибад бетаурси саби, «кIапIбирес», «чехIебиахъес», «кьяпIбирес» ибси мягIнала ва илини вава-кьарли ва галгубани кIапIбариси «анхъ» ибси мягIна бухIнабуцибси саби.

ГIурра мисалти кес вирар илдачи мешути дугьбала, сарира ил глаголла хIячилизирад детаурти: илкьяйдали дев «джанин» нешла канилаб дигIянбарибси; «джанн» дев (джинны) – адамтала хIулбазибад дигIянбарибси; «миджанн, джунна» (щит) – гьалабиз - балтахъни ва дяхI кIапIдарни, дев «маджнун» (дагьрилизивад ухъунси) – къагъси, гIякьлу багьархIебулхъуси; ва дев «джанан» (уркIи) – духIнарти хIедалути пикруми – илди лерилра дугьби илизибад бетаурси глаголлизирадти сари.

«Джаннат» лерилра алжанала унхърала цаси у саби. Бусурмантала даимти гIямрулизибси хIулбала хIер бетхIебиуси лигIматунала мер, дунъяла унхърачил мешудеш лебни багьандан, ва иларти дейгIес хIейрути давлуми адамтала дагьрилизирад дигIяндарни багьандан.

«Джаннат» девли адам даимлис лазатличил хIерируси мер сипатбируси саби. Ил мерла у чуйнара Кьуръайзиб, хIядисунала сборникуназиб ва ислам динна цархIилти белкIаназибра гьанбушибсири. Ил дев дебали гьарзаси, халаси мягIналичил пайдалабируси саби, иларти лерилра мер-муса ва гьар журала дазурбира дархли алавдуцибси.

Исламла культурализир адам даимлис кавлуси мерличил дархдасунти лерилра чеаслуми ва гIяхIти дугьби имцIаливан «джаннат» ибси дев-алав лукьути сари. Илкьяйдали мезлизиб ва литературализиб ил девличи халаси пикри бяхIчииуси саби.

ЦархIилти «джаннат» ибси девлизирад детаурти дугьби цалихълизир пайдаладирухIели, Кьуръа имцIатигъунти аятуназиб ил дев дахълихълизиб пайдалабируси саби ва декIарси ца мерла бутIацун ахIи, адам даимлис кавлути мер-мусала абзур мягIна бухIнабуцибси саби.

  1. Дурхъаси Кьуръайзиб «джаннат» дев 147 – йна пайдалабарили саби цалихълизиб, кIилихълизиб ва дахълихълизиб. Илдазибад 25 – йна ванзаличирти вавнала анхъла мягIнализиб. Ил мягIна якьинбирути аятуни лер иличила: «Аллагьла ﷻ разидеш сархес чула лебдешлизибад харжбирути, ахъдешличибси анхъличи мешути саби. ЧяхI-заб даралли, илини кIиркаси сабухъ лебху, чяхI-заб хIедиалли, илис камти забра диур. Аллагьли ﷻ чедиути сари лерил хIушани дирути. Дигахъадав хIушазивад чис-биалра чумиздагла ва тIутIила унхърала вегIли виубли, чула удирад хIуркIби кадулхъути, илар лерил цIедешра лерти, ил ухънаваибхIели ва дурхIни биштIали лебалли, ил анхъ цIакьси цIаличилси бурямли цIали бигубли, агарбарили? (Адамли дирути гIяхIдешуни Аллагь ﷻ багьандан хIедиалли, Кьиямала бархIи сунела къайгъни заяли ардукьни багьурхIели, буресагарли халаси кьутIкьудеш ва уркIи бухъни чекайсуси сай, ил анхълизивад ухъунси анхъла вегIличи мешули)». «Аль-Бакьара / Кьял».

Кьуръайзир лерилра цархIилти «джаннат» ибси девличил дархдасунти уми сари: «Джаннат ан-НагIим», «ГIадн», «Фирдаус», «ХIусна», «Дар ас-Салям», «Дар аль-Мукьама», «Дар аль-Хульд», «Джаннат аль-Маъва», «Дар аль-ХIайаван», «Макьам аль-Амин», «МакьгIад-у Сидкь».

«Алжаналичила 95 суал» жуз пайдалабарили, хIядурбарибси

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ГIурра гаджетунала асарличила

Гьалавван наб ца тяниш къаршиикиб. «Нуни дила дурхIнази телефон батахъес вирули ахIенра. Мурталра илизив хахамвикIули сай. Кебасасли, вяв-чIярлизи ихъули сай, ва вяхIес булан валилзули сай. Балули ахIенра се барес хIяжатлил», – викIи ил.   Марлира, гIергъити дусмазиб...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...


ДехIибала черихъни

Бусурман адам 13 – 14 дус виубхIейчивад балугълаваибси сай: хIебиалли, иличи дехIибала, дуббуцари ва цархIилти Аллагьлис ﷻ дирути гIибадатла жураби (фарзани) хъарти сари. Фарзла (паризала) цадехI дехIибала уркалунси 70 дус жагьаннабла цIализив вирар или цабехIти гIялимтани буруси пикри лебси...


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...


УркIи изутира леб

КIел жумягIцадхIи, улкала цацадехIти регионтазирван, нушала республикализирра цIабикьалала (топливо) багьнала шайчир гIяхIцад дарсдешуни кадикиб. Илди хаслира къячдикун шагьуртазиб хIербирути адамтачи.   Буралли, цIабикьалала багьни дусла бехIбихьудличирадал гIяхIцадла ахъдиублири. Амма...