бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

1. Се мягIна лебси Алжанала мер-муса, «джаннат» ибси девлизиб?

  1. Дурхъаси Кьуръайзиб балахъуси мягIна ахIенси, «джаннат» дев цархIилти мягIнабазиб пайдалабирусив?

 

  1. «Джаннат» дев «джанна» ибси глаголла хIячилизибад бетаурси саби, «кIапIбирес», «чехIебиахъес», «кьяпIбирес» ибси мягIнала ва илини вава-кьарли ва галгубани кIапIбариси «анхъ» ибси мягIна бухIнабуцибси саби.

ГIурра мисалти кес вирар илдачи мешути дугьбала, сарира ил глаголла хIячилизирад детаурти: илкьяйдали дев «джанин» нешла канилаб дигIянбарибси; «джанн» дев (джинны) – адамтала хIулбазибад дигIянбарибси; «миджанн, джунна» (щит) – гьалабиз - балтахъни ва дяхI кIапIдарни, дев «маджнун» (дагьрилизивад ухъунси) – къагъси, гIякьлу багьархIебулхъуси; ва дев «джанан» (уркIи) – духIнарти хIедалути пикруми – илди лерилра дугьби илизибад бетаурси глаголлизирадти сари.

«Джаннат» лерилра алжанала унхърала цаси у саби. Бусурмантала даимти гIямрулизибси хIулбала хIер бетхIебиуси лигIматунала мер, дунъяла унхърачил мешудеш лебни багьандан, ва иларти дейгIес хIейрути давлуми адамтала дагьрилизирад дигIяндарни багьандан.

«Джаннат» девли адам даимлис лазатличил хIерируси мер сипатбируси саби. Ил мерла у чуйнара Кьуръайзиб, хIядисунала сборникуназиб ва ислам динна цархIилти белкIаназибра гьанбушибсири. Ил дев дебали гьарзаси, халаси мягIналичил пайдалабируси саби, иларти лерилра мер-муса ва гьар журала дазурбира дархли алавдуцибси.

Исламла культурализир адам даимлис кавлуси мерличил дархдасунти лерилра чеаслуми ва гIяхIти дугьби имцIаливан «джаннат» ибси дев-алав лукьути сари. Илкьяйдали мезлизиб ва литературализиб ил девличи халаси пикри бяхIчииуси саби.

ЦархIилти «джаннат» ибси девлизирад детаурти дугьби цалихълизир пайдаладирухIели, Кьуръа имцIатигъунти аятуназиб ил дев дахълихълизиб пайдалабируси саби ва декIарси ца мерла бутIацун ахIи, адам даимлис кавлути мер-мусала абзур мягIна бухIнабуцибси саби.

  1. Дурхъаси Кьуръайзиб «джаннат» дев 147 – йна пайдалабарили саби цалихълизиб, кIилихълизиб ва дахълихълизиб. Илдазибад 25 – йна ванзаличирти вавнала анхъла мягIнализиб. Ил мягIна якьинбирути аятуни лер иличила: «Аллагьла ﷻ разидеш сархес чула лебдешлизибад харжбирути, ахъдешличибси анхъличи мешути саби. ЧяхI-заб даралли, илини кIиркаси сабухъ лебху, чяхI-заб хIедиалли, илис камти забра диур. Аллагьли ﷻ чедиути сари лерил хIушани дирути. Дигахъадав хIушазивад чис-биалра чумиздагла ва тIутIила унхърала вегIли виубли, чула удирад хIуркIби кадулхъути, илар лерил цIедешра лерти, ил ухънаваибхIели ва дурхIни биштIали лебалли, ил анхъ цIакьси цIаличилси бурямли цIали бигубли, агарбарили? (Адамли дирути гIяхIдешуни Аллагь ﷻ багьандан хIедиалли, Кьиямала бархIи сунела къайгъни заяли ардукьни багьурхIели, буресагарли халаси кьутIкьудеш ва уркIи бухъни чекайсуси сай, ил анхълизивад ухъунси анхъла вегIличи мешули)». «Аль-Бакьара / Кьял».

Кьуръайзир лерилра цархIилти «джаннат» ибси девличил дархдасунти уми сари: «Джаннат ан-НагIим», «ГIадн», «Фирдаус», «ХIусна», «Дар ас-Салям», «Дар аль-Мукьама», «Дар аль-Хульд», «Джаннат аль-Маъва», «Дар аль-ХIайаван», «Макьам аль-Амин», «МакьгIад-у Сидкь».

«Алжаналичила 95 суал» жуз пайдалабарили, хIядурбарибси

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ХIижаб бихнила 10 сабаб

Чумал дус гьалаб нуни хIижабла мягIна гьаргбарира, ва ЧевяхIсила уркIецIиличибли гьанна разидешличил ил бихулра. Иш белкIлизиб нуни бусурман хьунул адамтани хIижаб бихнила сабабтачила бурис. Рирхулра ишди баянтани цархIилти рузбира илгъуна баркьуди дураберкIахъес уркIичеббиру.   Се саби...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...


Цаибил мер

Школализиб «Къияндешлизибти халкьлис кумекбирни» бикIуси уличил конкурс бетерхур. «…Цаибил мерлис приз бедлугули саби Аслямлис! КIиибил мер сархули сай Рашидли! ХIябъибил – МяхIмудли! Тиладибирулра хIябалра сценаличи абацIахъес ва чула шабагъатуни касахъес»,...


Азгъинти дурхIначила

Муртрил сахаватси ва бузери дигуси хъубзара адам хIерирули уили сай. Илала азгъинти ва кьиркьирти дурхIни буили саби. ВебкIес гьалаб хъубзарли дурхIни сунечи жибарили сай ва пулан мерличибси хъуличиб кур буркъадалли, хазна бургидая или бурили сай. Хъубзара вебкIибмад, илала дурхIни ургубализи...