бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

Бурули саби Жагьаннаблизир чумал жура лерти сари или. Жагьаннабла духIнар ганзухъуни яра декIар-декIарти даражабала жураби дирутив? Илдачила баянбарили дигахъира.

 

– Жагьаннаб декIар-декIарти ганзухъуназибад цалабикибси саби. Гьарилличиб гIязабтала даража декIарси саби. Иличила бурили саби Дурхъаси Кьуръайзиб:

МягIна: «Марлира, Жагьаннаб – ил мер саби лебтасалра (иблислис гIергъи бакIибтас) чеасибси. Илала 7 къапу лерти сари. Гьарилтази белгиси кьадарла адамти абицIути саби (Жагьаннабла агьлула). «Аль-ХIижр».

Ибну ГIумарличибад балахъули саби Идбагли ﷺ бурибси: «Жагьаннабла 7 къапу лерти сари (7 ганзухъ)».

ХIебиалли, бунагькарти бусурмантала, жугьутIунала, христиантала, сабейтала, цIалис сужда бирутала, бахъал аллагьунартала ва мунапикьунала декIар-декIарти къапу дирути сари, илдала даражабала мерани кьяйда. Илди сари: Гьавия, Сакьар, СагIир, ДжахIим, Лазза, ХIутIама ва Джагьаннам. Муфассиртани «къапу» ибси дев аятуназиб «ганзухъуни, даражаби» кьяйда баянбирули саби.

ЦархIилтира аятуни лер Жагьаннабла декIар-декIарти ганзухъуни чедиахъути:

«Марлира, мунапикьуни бегIлара Жагьаннабла лутIилаб бирар, ва хIуни илдас кумекбареси хIергид (илди Жагьаннабла цIализибад берцахъес виэси!)»

«Ан-Ниса» / Хьунул адамти». Илкьяйдали ЧевяхIси Аллагьли  ﷻ «даража» ибси дев пайдалабариб:

«Эгер Аллагьла  ﷻ разидеш сархес дигуси адам, мешусив Аллагьла  ﷻ гьимилиув мицIирвиубсиличи ва сай тIашизурси мер Жагьаннабли бируси?! Дебали вайси мер саби ил! Илди декIар-декIарти даражабачиб саби ЧевяхIсила гьалаб ва гьарил илдани дирути Аллагьли  ﷻчедиу».

«Алю ГIимран» / ГIимранна кьам».

Жагьаннабла ганзухъуни чедирад дехIдихьили уди аркьути сари. Ил шайчиб ГIябдуряхIман ибну Зейд ибну Аслямли буриб: «Алжанала ганзухъуни удирад чеди дашути сари, Жагьаннабла биалли, чедирад уди».

Чедибси Жагьаннабла ганзухъ – бегIлара «кIантIиси» саби танбихIла декIдеш хIясибли. Илала хIекьлизиб Язид ибну Абу Малик аль-Гьамадини буриб: «Жагьаннабла цIа 7 бутIализибад цалабикибси саби. Чедибсини ЧевяхIси Аллагьлизи  ﷻ тиладибируси саби удибсилизибад берцуди барахъес, илизибад сунес вайдеш хIебиахъес».

Лукьайт ибну ГIамрачибад балахъули саби Аллагьла Расулли ﷺ бурибси: «ХIела Аллагьличил  ﷻ хъя бирулра, гьарли-марли, Жагьаннабла 7 къапу лерти сари. Цаличибад кIиибилличи гIеркъадеш 70 бархIи урчила мурда вашесцад саби». Аль ХIаким.

 

Илди ганзухъуни-даражабала уми сари:

  1. Джагьаннам.
  2. Лазза.
  3. ХIутIама.
  4. СагIир.
  5. Сакьар.
  6. ДжахIим.
  7. Гьавия.

 

«Жагьаннабличила 75 суал» жуз хIясибли хIядурбарибси.

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...


Балга-дугIя

Хала нешла балга Я Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ! ХIела уркIецIилизирад МухIяммад Идбагла ﷺ шафагIятлизирад, Кьуръа баракатлизирад декIармадираба. Гьанагар изайзирад, дяхIагар балагьлизирад дерцахъаба, Аллагь ﷻ! Нушачибад хIярамси гьарахъбарили, хIялалси гьарзабара, зягIипти изайзибад мурахасбатурли,...


Буралаби

Аргъличи къакъмабирхъид, бяхIлизи хъу маделгIад. Хъубзарлис дигуси тяхIярли ахIен дягI булхъуси. ДяхIцIила битIакI хIебирар. Мурталра берхIи хIебирар. 5.ТIярхъилабад бухъунси дягI бугIярси бирар. ГербикIуси къаркъаличир шин хIедашар. ДяхIцIи я хIеркIли архIеху, я цIали игхIейгу. Миъ...