бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

Бурули саби Жагьаннаблизир чумал жура лерти сари или. Жагьаннабла духIнар ганзухъуни яра декIар-декIарти даражабала жураби дирутив? Илдачила баянбарили дигахъира.

 

– Жагьаннаб декIар-декIарти ганзухъуназибад цалабикибси саби. Гьарилличиб гIязабтала даража декIарси саби. Иличила бурили саби Дурхъаси Кьуръайзиб:

МягIна: «Марлира, Жагьаннаб – ил мер саби лебтасалра (иблислис гIергъи бакIибтас) чеасибси. Илала 7 къапу лерти сари. Гьарилтази белгиси кьадарла адамти абицIути саби (Жагьаннабла агьлула). «Аль-ХIижр».

Ибну ГIумарличибад балахъули саби Идбагли ﷺ бурибси: «Жагьаннабла 7 къапу лерти сари (7 ганзухъ)».

ХIебиалли, бунагькарти бусурмантала, жугьутIунала, христиантала, сабейтала, цIалис сужда бирутала, бахъал аллагьунартала ва мунапикьунала декIар-декIарти къапу дирути сари, илдала даражабала мерани кьяйда. Илди сари: Гьавия, Сакьар, СагIир, ДжахIим, Лазза, ХIутIама ва Джагьаннам. Муфассиртани «къапу» ибси дев аятуназиб «ганзухъуни, даражаби» кьяйда баянбирули саби.

ЦархIилтира аятуни лер Жагьаннабла декIар-декIарти ганзухъуни чедиахъути:

«Марлира, мунапикьуни бегIлара Жагьаннабла лутIилаб бирар, ва хIуни илдас кумекбареси хIергид (илди Жагьаннабла цIализибад берцахъес виэси!)»

«Ан-Ниса» / Хьунул адамти». Илкьяйдали ЧевяхIси Аллагьли  ﷻ «даража» ибси дев пайдалабариб:

«Эгер Аллагьла  ﷻ разидеш сархес дигуси адам, мешусив Аллагьла  ﷻ гьимилиув мицIирвиубсиличи ва сай тIашизурси мер Жагьаннабли бируси?! Дебали вайси мер саби ил! Илди декIар-декIарти даражабачиб саби ЧевяхIсила гьалаб ва гьарил илдани дирути Аллагьли  ﷻчедиу».

«Алю ГIимран» / ГIимранна кьам».

Жагьаннабла ганзухъуни чедирад дехIдихьили уди аркьути сари. Ил шайчиб ГIябдуряхIман ибну Зейд ибну Аслямли буриб: «Алжанала ганзухъуни удирад чеди дашути сари, Жагьаннабла биалли, чедирад уди».

Чедибси Жагьаннабла ганзухъ – бегIлара «кIантIиси» саби танбихIла декIдеш хIясибли. Илала хIекьлизиб Язид ибну Абу Малик аль-Гьамадини буриб: «Жагьаннабла цIа 7 бутIализибад цалабикибси саби. Чедибсини ЧевяхIси Аллагьлизи  ﷻ тиладибируси саби удибсилизибад берцуди барахъес, илизибад сунес вайдеш хIебиахъес».

Лукьайт ибну ГIамрачибад балахъули саби Аллагьла Расулли ﷺ бурибси: «ХIела Аллагьличил  ﷻ хъя бирулра, гьарли-марли, Жагьаннабла 7 къапу лерти сари. Цаличибад кIиибилличи гIеркъадеш 70 бархIи урчила мурда вашесцад саби». Аль ХIаким.

 

Илди ганзухъуни-даражабала уми сари:

  1. Джагьаннам.
  2. Лазза.
  3. ХIутIама.
  4. СагIир.
  5. Сакьар.
  6. ДжахIим.
  7. Гьавия.

 

«Жагьаннабличила 75 суал» жуз хIясибли хIядурбарибси.

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ДехIибала черихъни

Бусурман адам 13 – 14 дус виубхIейчивад балугълаваибси сай: хIебиалли, иличи дехIибала, дуббуцари ва цархIилти Аллагьлис ﷻ дирути гIибадатла жураби (фарзани) хъарти сари. Фарзла (паризала) цадехI дехIибала уркалунси 70 дус жагьаннабла цIализив вирар или цабехIти гIялимтани буруси пикри лебси...


ХIижаб бихнила 10 сабаб

Чумал дус гьалаб нуни хIижабла мягIна гьаргбарира, ва ЧевяхIсила уркIецIиличибли гьанна разидешличил ил бихулра. Иш белкIлизиб нуни бусурман хьунул адамтани хIижаб бихнила сабабтачила бурис. Рирхулра ишди баянтани цархIилти рузбира илгъуна баркьуди дураберкIахъес уркIичеббиру.   Се саби...


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6 – ибил номертазиб)   ТIалаб хIясибли декIарбикни Хьунуйзиб ихтияр лебси саби муруйзи магьар кабушахъес тIалаббарес, эгер муруй сунечи шаригIятли хъардарибти таманхIедиралли. ИлхIели илини муруй бедибси магьарла мас чарбарес гIягIниси саби, чула-ургаб гъамдеш бетаурли...


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...