бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Адамла кьаркьайс пайдалати

Адамла кьаркьайс пайдалати

Бахъалгъунти адамтас гьанбиркули бирар нушаб витаминти янилизир ва хIеблизирцун сари или гIягIнити. Илди биалли, нушаб гьар бархIила гIямрулизир гIягIнити сари, сенахIенну илдани кьаркьа бузерилис буресагарли халаси пайда лебхуси саби. ДуцIрум дахъал цIедеш ва овощуни лерни сабабли, янила ва хIебла манзил бамсурси кьаркьала хIяйкабатахъес ва витаминтала кумекличил арадеш ункъбарес гьамадси замана саби.

А витамин (ретинол)

Кьаркьайзиб ил камбиалли: хIулбала шала, камла аги усалдиркур, кьаркьа гьав, иммунитет гIяшдирар ва вирусуначи къаршидеш дирес къиянбулхъан, гьанкI вайтIа башар.

А витамин лебси саби: бялихъла гIявадешлизиб, хIяйва дулекIлизиб, ниълизиб ва илала продуктуназиб, гидгуразиб, набадуразиб, авокадолизиб, къабакълизиб, картошкализиб ва муриси перецлизиб. БархIилис адамлис гIягIниси бегIлара камси - 1 мг.

С витамин (аскорбиновая кислота)

С витамин хIебиалли, кIинчIуби хIили дашар, вайси гьав бирар, хIялагарвирар, лига-кьякья изахъу. С витамин бирар цитрусуназиб, капустализиб, низигъарлизиб, улелъализиб, мамалгIялизиб, цIудара хъелгIелизиб. БархIилис – 75-90 мг гIягIнидиркур.

Д витамин (кальциферол)

Ил хасси витамин берхIила шалализибад касес вируси саби. Илала кумекличил саби кьаркьайзиб фосфор ва кальций ашбируси. Ил имцIали хIяжатси саби биштIати дурхIнас, ил камбиалли, рахит бетаэс ва дагьрилизиб гIелакабулхъутили биэс бирар. Ил гIявадешличил барх саби балбиркуси, ил багьандан дусла гьарил замана хIушала столличир гIявадеш, гидгури ва гIявадеш лебси бялихъла жураби диэс гIягIнити сари. БиштIатас бархIилис хIяжатси – 10 мкг.

Е витамин (токоферол)

Ил камбиалли, гъезла ва камла бузери усалбиркур, нервабала ибкьдеш имцIабирар, бекIла мехIела бузери хIярхIбирар. Е витамин «жагадешла витаминнизи» хIязлис ахIен халбируси, илини сари дяхIла кам ва гъез жагадирахъути. Илала дурабадра, бекIла мехIе кислородли дирцIахъу, нервабала ибкьдеш урису, кьаркьала жагьбирахъу. Е витамин бирар: шинишаби овощуназиб, духълумала гIявадешлизиб, гидгуразиб ва хIяйва дулекIлизиб. БархIилис гIягIнибиркур 10-30 мг.

В витаминтала кьукья:

В1 – кьаркьала жигарчебли бузахъу; В6 – нервабала аги балбиркахъу; В9 – виштIасилис баибтас хаслира гIягIниси, бемдриличи къаршиси; В12 – гьав гIяхIбулхъахъу, кьаркьала бахъхIи жагьли калахъес кумекбиру. Илди витаминти хIедиънила лишанти – кIунтIуби пIякьдиркни, гьанкIагни, бекI жургъбикIни. Илди витаминти имцIали дирар: гречкализир, хивазир, ниъла продуктуназир, помидортазир, рангла капустализир, хъарализир, сусулла бетIулизир, кьехIелизир, дулекIлизир. БархIилис гIягIнибиркур 5-25 мг.

Р витамин (рутин)

Илала кумекличил хIила туми зуздикIутили кавлути ва кьаркьайзирти агъулати секIал агардирути сари. Ил витамин камбиалли, туми пIякьдиркур, гъез кадиркур, кIинчIуби ва къянкъуби хIили дашар, кьаркьала жявли бумсар, кьяшми изахъу, гьанкI бетихъур. Р витамин бируси саби капустализиб, укроплизиб, петрушкализиб, тIутIилизиб, низигъарлизиб. БархIилис хIяжатси – 20-30 мг. Гьанна илди витаминти лерти цIедеш ва овощуни тIабигIятлизир дилкьуси бегIлара гIяхIси манзил саби. Илди янилизирра калахъес багьандан цIедеш ва кьар дерахъес вирар, илкьяйдали морозильниклизи кадихьили миъдяргIяхъесра. Янилис дирути салатуназирра гIяхIцадла витаминти кавлути сари. Амма багьес чебиркур, дурала улкназирад дихути продуктуни чеди хIерэс жагати диалра, бегIлара халаси пайда лебхуси саби нуша хIердирути мер-мусаличир дашахъути цIедешли ва овощунани.

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Жувайрият МухIяммад Идбагла ﷺ хьунул Жувайрият Бану Мусталакь кьамла бекI Харисла рурси сарри. Ил бану Мусталакь кьамличилси дергълис гIергъи ясирбуцибти-ургар лерсири. Илис Барра бикIусири. Ил сунела кьамлизивадси узикьар Мусафия бин Сафванна хьунул сарри, сайра ил дергълизив алхунси. Ил...


Урги-дергализивад иртан

Умурия гIяскуртани алавбуцибхIели, душмантала ургъан лацла хъарличи ацIили Аллагьал Расулла ﷺ шайчи децIагести гъайли угьули, вявкайкIулри. Иличиб децIагеси се лебси бусурмантас? Гьарил бусурман ургъаннис дигулри кавшес илгъуна увяхIси адам. Амма ил кавшес къияннири, сенкIун ил ахъси ва гьамадли...


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...


Капусталичилси салат

ГIягIнидиркур: Капуста – 400 гр; Хияр – 2; помидор черри – 5; гIяргIяла диъ – 200 гр; шиниша хъарала тIакьа – 1; зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: Капуста бурсая ва зе какьурли кIантIибиахъес някъбани гъяжбарая. Гьалахили белхьи,...


Низигъарила чяй

Дерубти яра зярхIти низигъарила 1 халаси кьулса; Шин – 500-700 мл; Варъа – 3 чяйла кьулса; Лимон – 3 кесек. Ружери бакIахъибти шин низигъариличи кертIили, чяй 10 минутцадхIи кIапIдарили датирая. КертIили гIергъи ванати чяйлизи, бизидеш хIясибли, варъа ва лимон бархаая....