бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Дагъистанна муфтийла мубарак

Дагъистанна муфтийла мубарак

Ассаламу гIялайкум ва ряхIматуллагьи ва баракатугьу, ахIерти узби ва рузби!

 

УркIи-уркIиларад хIуша мубаракдирулрая дурхъаси дуббуцарла Рамазан баз сабаъниличил. Ил баракатла манзил саби къайгъичебдешла ва мутIигIдешла, гIяхIти баркьудлумала, умувирнила ва уркIецIила, илкьяйдали Кьудратла ВегIла чебяхIси сахаватдешла.

 

Рамазан - Аллагьла ﷻ уркIецIи саби, сенкIун ил базлизиб Аллагьла Дев - Кьуръан бирхутачи бархьибсири, дурхъаси савгъат сабливан, гIяхIдешличи жибикIуси ва вайдешлизибад мяхIкамбируси насихIятчи сабливанра.

Даимти гIямрулис ил баз халаси пайдаличил беркIахъес Дунъяла ВегIбекIлизи тиладибарес, ва ЧевяхIсилис шукру барес чебиркур, нуша ил базлис гьунидаахъес имкан гибнилис. Ил базлизир сарри Кьудратла ВегIли нушачи дуббуцари хъардарибти. Дуббуцибтачи хъарси саби лерил вайдешуназибад мяхIкамдеш барес: гъай-мезлизибад, къунбазибад, жалтазибад, бугьтантазибад, вайти пикрумазибад ва гIяхIдеш биресцун къайгъибирес.

Рабазан - нукьсандешуназибад умувирнила баз саби, адамла кьаркьацун ахIи, рухIласи умудешра лебхуси саби.

Алавтачила гъай-мез датирая, сенахIенну дугьбани селичибалра дебали децIагахъес вирар, ва бурибсилис Аллагьла ﷻ гьалар жавабкардеш дихес гIягIниси саби. Бунагьуначивад чевурхниличи умутличил гIяхIдеш биреная, ва хIушала гIибратличибли алавтира адабдешличи жибиреная. Хъуммартидая хIушани кумекбарес дирутачила, сенкIун ил ЧевяхIсила гьалабси нушала чебла саби. Дируцад мискинтас садакьа имцIабиреная.

Аллагьла Расул - МяхIяммад Идбаг ﷺ викIар: «Марлира гьалжанализир «ар-Раян» дикIути хасти къапу лерти сари. Илдази Кьиямала бархIи абицIути саби дуббурцантицун, ва цархIил чилра ахIейцIур. Хьарбиу: «Чинаба дуббурцанти?», ва илди ила абицIур. БегIлара гIергъиси ацIили гIергъи, къапу гIекIути сари, ва гIур чилра илавад ахIейцIур" (аль-Бухари, Муслим).

Дуббуцарла базла даражаби дахъал сари, ил багьандан нушала къайгъира лайикьсили биэс гIягIниси саби.

ИшбархIи лебил инсаниятличи дахъал къияндешунала манзил бакIили саби. Илди асилдешличил ахъес кумекбиру чIянкIли умуси уркIилизибси бирхаудили ва ЧевяхIсиличи умутбихьнили. Аллагьли ﷻ нушази Кьуръайзиб гьанбуршули сай (мягIна): «Марлира къияндешунас гIергъи - кункдешуни...»(сура "Аль-Инширах", аятуни 5-6).

Кьудратла ВегIлизи тиладибирулра иш къиянси манзил, нушала уркIби чIумадарахъес ва сабур гахъес. Илкьяйдали Аллагьлизи ﷻ тиладибирулра нуша лерилра излумазирад, низамагардешлизирад ва балагьуназирад дерцахъес.

Аллагьли ﷻ кумекбараб нушаб Рамазан бегIлара гIяхIси гIибадатлизиб беркIахъес. Ил баракатла, гIяхIдешла, ряхIму-уркIецIила ва дигила баз рухIласи умудешлис, уркIбазиб ряхIятдешлис ва гIяхIти баркьудлумас сабабли биаб.

ЧевяхIсини кумекбараб нушаб дуббуцарла бурхIни хасси гIибадатлизир деркIахъес, гIяхIти баркьудлуми ва балга-дехIибай биалли, адаб-хIяяла ва рухIлашал нушала ВатIан сагабиахъес ва вавалибяхъяхъес.

ДР-ла муфтий, шайх ГIяхIмад-апанди ГIябдуллаев

 

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...


ЧIичIала ва хъулки

Левли уили сай ца чIичIлуми дурцан. Илини чIичIлуми дуцили илдала агъулизирад дармунти дирутас агъу бирцули уили сай. Агъу бакIахъили гIергъи, илди чула мер-мусаличи дурхьули ва цархIилти дурцули. Гьачамра илини чIичIала буцили чIаплизи кабатурли хъули чарулхъухIели, берхIи гIелабикилри. Ил...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5 – ибил номерлизиб)   Урег-ибил. Къадагъаласи сари хьунул муруйс, эгер илини хIябал тIалакь дедили виалли, декIардеш агара муруй илди цагьакIли хIябал дедибал яра илди баз ургарли цацали дедибал, яра гьачамли илди дугьби дурибал тамай декIарикес пикриличил. Ил анцIбукьлизир хьунул...


Буралаби

Адамличи адамла диги – дишес хIейрути цIа сари. ВегIлис хIейгуси цархIиллисра хIебиру. Вайси хабар жявли тIинтIбирар, гIяхIси хабар – кьанни. Вавни дерхъалли бирар мирхъили варъа бируси. МалхIямси гъайлира адам шадвиру. Някъбани вайси баралли, бекIли жаваб луга. Пикриагардеш...


Мура гьаларти хьуна чеблуми

Хьунуй мура гьалар халати жавабкардеш дихути сари ва иличир дахъал чеблуми лерти сари:   Хьунул хъали-цIализир муруйс тамай мутIигIли рирес чебиркур. Илис мурул вигахъес чебиркур ва иличил мурталра малхIямли рирес гIягIнибиркур, ил кьабулли калахъес риубси бирес илала чебла саби. Эгер илини...