бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Дагъистанна муфтийла мубарак

Дагъистанна муфтийла мубарак

Ассаламу гIялайкум ва ряхIматуллагьи ва баракатугьу, ахIерти узби ва рузби!

 

УркIи-уркIиларад хIуша мубаракдирулрая дурхъаси дуббуцарла Рамазан баз сабаъниличил. Ил баракатла манзил саби къайгъичебдешла ва мутIигIдешла, гIяхIти баркьудлумала, умувирнила ва уркIецIила, илкьяйдали Кьудратла ВегIла чебяхIси сахаватдешла.

 

Рамазан - Аллагьла ﷻ уркIецIи саби, сенкIун ил базлизиб Аллагьла Дев - Кьуръан бирхутачи бархьибсири, дурхъаси савгъат сабливан, гIяхIдешличи жибикIуси ва вайдешлизибад мяхIкамбируси насихIятчи сабливанра.

Даимти гIямрулис ил баз халаси пайдаличил беркIахъес Дунъяла ВегIбекIлизи тиладибарес, ва ЧевяхIсилис шукру барес чебиркур, нуша ил базлис гьунидаахъес имкан гибнилис. Ил базлизир сарри Кьудратла ВегIли нушачи дуббуцари хъардарибти. Дуббуцибтачи хъарси саби лерил вайдешуназибад мяхIкамдеш барес: гъай-мезлизибад, къунбазибад, жалтазибад, бугьтантазибад, вайти пикрумазибад ва гIяхIдеш биресцун къайгъибирес.

Рабазан - нукьсандешуназибад умувирнила баз саби, адамла кьаркьацун ахIи, рухIласи умудешра лебхуси саби.

Алавтачила гъай-мез датирая, сенахIенну дугьбани селичибалра дебали децIагахъес вирар, ва бурибсилис Аллагьла ﷻ гьалар жавабкардеш дихес гIягIниси саби. Бунагьуначивад чевурхниличи умутличил гIяхIдеш биреная, ва хIушала гIибратличибли алавтира адабдешличи жибиреная. Хъуммартидая хIушани кумекбарес дирутачила, сенкIун ил ЧевяхIсила гьалабси нушала чебла саби. Дируцад мискинтас садакьа имцIабиреная.

Аллагьла Расул - МяхIяммад Идбаг ﷺ викIар: «Марлира гьалжанализир «ар-Раян» дикIути хасти къапу лерти сари. Илдази Кьиямала бархIи абицIути саби дуббурцантицун, ва цархIил чилра ахIейцIур. Хьарбиу: «Чинаба дуббурцанти?», ва илди ила абицIур. БегIлара гIергъиси ацIили гIергъи, къапу гIекIути сари, ва гIур чилра илавад ахIейцIур" (аль-Бухари, Муслим).

Дуббуцарла базла даражаби дахъал сари, ил багьандан нушала къайгъира лайикьсили биэс гIягIниси саби.

ИшбархIи лебил инсаниятличи дахъал къияндешунала манзил бакIили саби. Илди асилдешличил ахъес кумекбиру чIянкIли умуси уркIилизибси бирхаудили ва ЧевяхIсиличи умутбихьнили. Аллагьли ﷻ нушази Кьуръайзиб гьанбуршули сай (мягIна): «Марлира къияндешунас гIергъи - кункдешуни...»(сура "Аль-Инширах", аятуни 5-6).

Кьудратла ВегIлизи тиладибирулра иш къиянси манзил, нушала уркIби чIумадарахъес ва сабур гахъес. Илкьяйдали Аллагьлизи ﷻ тиладибирулра нуша лерилра излумазирад, низамагардешлизирад ва балагьуназирад дерцахъес.

Аллагьли ﷻ кумекбараб нушаб Рамазан бегIлара гIяхIси гIибадатлизиб беркIахъес. Ил баракатла, гIяхIдешла, ряхIму-уркIецIила ва дигила баз рухIласи умудешлис, уркIбазиб ряхIятдешлис ва гIяхIти баркьудлумас сабабли биаб.

ЧевяхIсини кумекбараб нушаб дуббуцарла бурхIни хасси гIибадатлизир деркIахъес, гIяхIти баркьудлуми ва балга-дехIибай биалли, адаб-хIяяла ва рухIлашал нушала ВатIан сагабиахъес ва вавалибяхъяхъес.

ДР-ла муфтий, шайх ГIяхIмад-апанди ГIябдуллаев

 

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Редакциялизи суал

- Нушани 90-ли ибти дусмазир сарри дехIдихьибти дазала-дехIибала дирули ва нушала дахъал чеблуми учидикили сари дуббуцарира дархли. Кьабулбарибси хIяжли илди хIедарибти дехIибала ва уркалунти дуббуцарла бунагьуни ицутив? - Чараагарли уркIи-уркIилавад тавба дарес чебиркур калунти дехIибала ва...


Янилизир пайдалати

Янилизир нуша бусягIят думсулра, гьанкI хIебиусин билзулра ва жявли зягIипдиркулра. Иличил барх иммунитет гIяшбиъниличибли цIакьагардирулра. Илгъуна аги витаминти хIедиъниличиблира бируси саби. ХIушаб гьаладирхьулра янилизир имцIали пайдалати цIедеш ва овощуни.   Апельсин – пергер...


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...


Жагьти бургъанти

Аллагьла Расулли ﷺ бегI гьалаб Маккала халкь ислам динничи жибарибхIели ва къанчанас суждабирахъес къадагъабарибхIели, илис илала гъамтира бархли душманти бетаур. Илдани илис ва илала асхIябтас къияндешуни алкIахъес бехIбихьиб.   Идбагдешла 13 – эсил дуслизиб сунела асхIябтачил варх ил...


Рамазан базла дурхъадеш

Нушала дурхъаси МухIяммад Идбагли ﷺ буриб: «Чи разивиаллира Рамазан баз бакIниличи, Аллагьли ﷻ илала кьаркьала цIализибад мяхIкамбиру». ГIуррара, Идбагли ﷺ буриб: «Рамазан базла цаибил дуги ЧевяхIси Аллагьли ﷻ иру: «Чи лева нуша дигахъуси, нушабра дигахъес? Чи лева нуша...