бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

НАСИХIЯТ

НАСИХIЯТ

Фенхель

Фенхельла пайдаличила жяв замунтачибад балусири. Илизир А,В,С витаминти, микро- ва макроэлементуни, флавоноидуни, эфирла гIявадеш, углеводуни, белок ва клетчатка лерти сари. Илди сабабли адамла кьаркьайзирти дахъал излуми сагъдарес вируси сай. Илини бемдри убисули, дяхъи сагъбирули, ряхIятдеш лугули саби. Агъулати секIал дурайъни багьандан, фенхельли канила ва рудала демдри урису. Холестерин гIяшбиру, аппетит биалли, ахъбурцу.

Чимхъа-умхитIла изала лебтас маслигIятбирули саби беркайс гIергъи 2-3 грамм кьукьрала чIямдирахъес. Ил сархибдешуначил пайдалабиуси саби туберкулез, гьигь бурцни (астма), сурсла кьялуби демдни (бронхит) излуми лертани, ахтури дашахъес, кьаркьа буцIардеш гIяшбирахъес, бактерияби ва вирусуни дебкIахъес кумекбирни багьандан. Халасиасар биру фенхельли гриппличил зягIиптачи ва тяхIубяхъибтачи, сурс-кьакьари изутачира бархли. 1 халаси кьулса фенхельла кьукьрачи 1 стакан руржути шинна кертIили, илди дужахъес ва кьак баргарахъес маслигIятбирули саби. Ил тяхIярли сагъдарес вирар стоматитра, фарингитра.

Хьунул адамла арадешлисра буресагарли халаси пайда лебху, жихIла пушягIличил ва урцецуначил дархдасунти излумира сагъдиру. ВиштIаси акIубси хьунул адамла илала кумекличил ниъ имцIадирути сари. Агъулавиубси манзил фенхельла чяй дарили дужути сари, кьаркьала агъулати секIайзибад умубирни багьандан. Илини ракла изайзибадра мяхIкамдеш биру. Иммунитет ахъбурцни ва нервабала кабиз ункъбирни багьандан, ил биштIати дурхIнасра асубируси саби. Ил бибгIянбарили беркайзи бархиалли, жявли гушдеш хIебалахъа. Илини мяхIкамли кьаркьала умубарили, цIакь лугуси саби. УмхитIла удибси небш (поджелудочная железа) гIяхIил бузесиу. Ил продукт чIукьавиэс дигусини пайдалабарес вирар. ДибгIяндарибти кьукьрала 20 грамм касили, 1 стакан шинна кертIили, 5 минут руржахъеная. ГIур 30 минут датурли, держая.

Вагьиг ва пачала урши Батир

Цагьачам пачала урши Батир илала дудешлис чеббицIес кьасли, цархIил пачали туснакъвариб. ГIур илис жагьил урши язихъвизурли, акьувалтари ца суайс жаваб бурадли или буриб. Жаваб бурес хIейалли, кавшесли бариб. Суал сабри: «Се саби гьарли-марли хьунул адамтас дигуси?»

Пачала уршили сунела дудешла пачалихълизибти лебил хьунул адамтази ил суал хьарбаиб. Бахъалгъунтас дигулри давлачевси, духуси, жагаси, жагьси муруйчил хIербиэс, къугъати палтар, дурала улкнази шадиб башес. Амма цалилра якьинси жаваб гес хIебиуб. ИлхIели ца гIякьлукарли гIеббуриб, илис рухъна вагьигли жаваб бурес рирар, амма илини халаси багьа сайсу или. Батирла цархIил бареси кахIелун ва ил вагьигличи вакIили илис се дигулил хьарбаиб. Ил рикIар: «Наб хIела вегIлара жагаси, духуси ва гIяхIгъабза юлдаш Нартлис шери рукьес диги». Вагьиг биалли, рухънаси, жяргаси, къакъмуш ва ца цулаличилси, биштIати урухбарес дурути хабуртазирси, гьарли-марли, бяжук-хухугъуна сарри.

Батир викIар: «Дила вегIлара гIяхIси юлдашлизи ил секIал барахъесичив, ну вебкIни гьалаб саби». Нартли ил бакьили викIар: «ХIела гIямру ва жан пачалихълис хIяжатти сари. Ну кьабуллира иличи хъайчикайэс». ИлхIели бяжукли жаваб буриб: «Гьарил хьунул адамлис дигуси саби сунела гIямру, сунела арилизир диубли…». Илкьяйдали Батирла гIямру дерцахъиб. Лебил разилири ва шадлири. Сабаиб мекъла бархIи. Нарт гьарли-марси гIяхIгъабза сайлин, бурибси гъайлис къянахIейубли мекъ дураберкIиб. БархIехъ, гIяхIли арбякьунхIели, ил сунела цIикурличи ацIиб. ХIерикIалли, илар жагаси ва жагьси рурси лер. Тамашавиубли, илини се биубсил хьарбаиб. Рурси рикIар: «ХIу гъайлис марли кални ва набчи гIяхIли вирни багьандан, ну яра дугели, яра хIерели ишгъуна куцличир калес рирус. ДекIарбара хIед дигуси замана».

Нарт пикриухъун се баралли гIяхIсил, дугели жагьси ва жагаси хьунул мякьлар риалли гIяхIсил, яра хIерели. ГIур кьасбариб илизи ихтияр бедес се манзил сунес жагьсили ва жагасили руэс дигулил. ИлхIели разириубси рурси рикIар, ну мурталра ишгъунасили кавласра или. Илини буриб: «Дила дудешлис вайбаркьлис, ца сихIрукьяни ну рухъначи шурратурсири. Гьайгьайрагу, рухънала куцличил ну чилилра шери хIекулри, хIу кьабуликайчи. Илди сихIру тамандирутири, ну жагьил уршилис шери рякьунхIели…»

ХIЯДУРБАРИБСИ – НУШАЛА КОРР.

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Хьунул адамла дехIибала

Хьунул адамла дехIибайзир мурул адамлайзирад декIардулхъути цацадехI хасдешуни дирар, илди кIидехIлалра хьулчи ца биалра.   БегI гьалаб ил хасдеш декIарбулхъан, хьунул адамли дехIибала дехIдирхьухIели «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцухIели, илхIели ва кIинайс гьар...