Мямури (клюква)
Мямурилизиб халаси кьадарлизир С, К, ва В кьукьяла витаминти лерти сари. Илизирти антиоксидантунани кьаркьайзирти агъулати секIал дурайу, гIявадеш бицIахъу ва гIявадеш учихIебиркахъесра кумекбиру.
Илкьяйдали гIялимтани кабизахъурли саби мямурили хIилизибси вайси холестирин дурайъни. Иличибли хIила тумачир атеросклерозла учибикуни хIедирахъу, уркIила-тумала излуми, инфаркт, бекIла мехIела ишемия бирнила урехи камбиру.
ЦIедешлизир пайдалати лимонная, яблочная, янтарная ва щавелевая кислотаби лерти сари. Илизибси пектинни кьаркьайс зараллати секIал дураэс кумекбиру.
Мямурилизир калий, фосфор, кальций, железо, марганец, медь, йод, цинк ва цархIилтира макро - ва микроэлементуни лер. Илизибси «мирецитин» бемдрила изайчи къаршили бузули, сагати метастазуни адхIелкIахъес кумекбиру ва иммунитет ахъбурцу.
Хьунул адамтала урцецуначил ва жихIла пушягIличил дархдасунти излумас халаси пайда лебху. ВиштIасилис раибси хьунул адамлисра асубируси саби, уркIидалкьни камбиру, амма ил камси кьадарлизиб букес чебиркур.
ЗярхIси мямури миъбяр-гIяхъялли илизир имцIатигъунти пайдалати секIал кавлути сари. Беръахъубси цIедешлизир диалли илди камли дирар. Ил зярхIли букни бегIлара пайдаласи саби. Амма илала цIикIдеш сабабли, гьаман илизирад компот, морс, салатуни, пирогуни диру ва цархIилти хурегунази пайдалабиру. Ил цIедешлизирад ва кIапIразирад дарибти чяй враъаличил гIяхIти сари. Мямурила гьелизибад бакIахъибси гIявадеш хIила гъяж гIяшбиахъес ва косметологиялизиб гьаман пайдалабиру.
Ца бархIила бухIнаб деркес асубирар 75 -100 грамм, амма савли бацI уркIиличил ва кайхьес гьалаб беркахъес маслигIятхIебиру. Илизибад барибси соус диъличил пайдалабаралли, дебали гIяхIил балбиркур, ва ашбирар.
Мямурили адамла кьаркьайчи гIяхIлашал халаси асар бирули биалра, ил асухIебурутира лебти саби, ва ил пайдалабарайчи тухтуртачил ихтилатбарахъес маслигIятбирулра.
Ил цIедеш балхIебикес бирар: чимхъа - умхитIла язва лебтас, дулекI изутас, урцецуназир къаркъуби лертас, чакарла изала ва кьаркьа чехIейсудеш лебтас.
Мямурила компот
Мямури (клюква) дилкьути сари сентябрь базличир. ИлхIели илди бегIлара пайдалатилизи халдирути сари. Мямурила компот барес гIягIнидиркур: шин - 2 литр, мямури - 200 гр., чакар – 150 гр. Руржути шиннизи чакар какьурли, бацIахъая. Ила умударибти цIедеш имцIадарили, 5 минут гьатIи руржахъеная. Компот хIядурли саби. ДужухIели, камси варъа бархаэс вирар.
ХIушала арадеш мяхIкам-биреная!