бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Чумиздагла пайдаличила

Чумиздагла пайдаличила

Дурхъаси Кьуръайзиб чумиздагличила чуйнара гьанбушили саби.

МухIяммад Идбагли ﷺ бурибсири илдани кьаркьа арадешлис бируси халаси пайдаличила. Сунесра илди дебали дигахъи, хаслира «гIажва» сортла. Идбагли ﷺ бурни хIясибли, савли ил журала 7 чумиздаг деркунсилис я агъули, я сихIрули зарал барес хIебирар. Дуббуцарла манзилра илдачил дубвалтни суннатси саби.

 

ДурхIялис раибси хьунул адамли чумиздагуни дукалли, дурхIя алкIухIели халаси кункдеш бирар. Нешла арадеш жявли ункъбирар ва дурхIя вахес ниъ дирар. АкIубси дурхIяла кIинчIуби кIантIибарибси чумиздагли дикахъес маслигIятбарибсири нушала Идбагли ﷺ.

Чумиздаг — тамашала цIедеш саби, дунъяла дахъал улкназиб балуси саби илала арадеш къулайбируси ва гIямру духъяндируси хасдешуначила. Китайлизиб лебли саби дахъал гIямру деркIибти адамти, чули чумиздаг беркесилизиб гьаман пайдалабирути. Диетологунани муридешуназибад букахъес ил маслигIятбирули саби. Тухтуртани кабизахъурли саби адамлис кьаркьайзиб чакар хIебиуси замана, ил гушвирни, амма ца-чумал чумиздаг деркалли гушдешла лишанти аркьян. Илкьяйда дубуцибси адамли дубватес чумиздагуни дерки гIур камси беркеси беркалли, арадешлис халаси пайда бирар. Чумиздагуназир 23 журала аминокислота лерти сари цархIилти цIедешлизир агарти. Илдала ургаб аминокислота «триптофан», сабира бекIла мехIе гIяхIли дузахъуси, илкьяйда илини адамла кьаркьайзирти клеткаби духънадиънила лишанти багьладирули сари, адам ряхIятвирули сай. Илдазиб глютаминна аминокислотара леб, беркала пIарчIбикIни убисуси селенра леб ракла изайс гьалабилзуси ва иммунитет цIакьбарили уркIила излумала урехи камбируси.

Чумиздагуназиб имцIати цIедешлизиб кьяйда холестерин агара. Илди асили дукухIели хIушани дахъал гIягIнити минералти ва витаминти кайсулра. ГIялимтани кабизахъурли саби бархIилис вецIал чумиздаг деркалли адамлис ца бархIила кьадар магний, медь, сера, железо ва кальций диули сари. Чумиздагуницун дукули ва шин дужули чумал дус хIервиэс вирули сай.

ИшбархIила медицинали чумиздагуначи халаси пикри бяхIчииули саби ва дахъал дусмазир дарибти хIялумцIлаби хIясибли кабизахъурли саби: чумиздагуназир лерти секIултани кьаркьайзирти вайти бактерияби дубкIахъули сари, бацI уркIиличил илди деркалли; илди икраличир пайдалати сари; илдазиб «А» витамин лебси саби хIулбала шала бихIуси ва дугели имцIабируси. Чумиздагуни дукахъес маслигIятбирули саби: дагьрилашалти хIянчурби дирутас, бекIла мехIелис бируси асарли 20 процентла бузери имцIабирули саби; дебали вамсурси цIакьагарвиубсилис; хургьрала излумала бегIтас; уркIила-тумала изала лебтас; хIи камдиънила лишанти лертас; чимхъализир ва умхитIлизир бакIрила излуми хIедиахъес; нервабала изала лебтас; бугIярагибхIели; уркIи гъудурдикIутас; хIила туми чIумадиахъес; хIулбала шала ункъбиахъес; чяхIикIнила изала лебтас; хIила гъяж гIяшбиахъес; дармунтани барибси зарал убису; гIямру духъяндиахъес; иммунитет ахъбиахъес; хIила тромбани детхIерахъес кумекбиру; зигарбикIути дурхIнас; лихIи изнила сабабли бекI жургъбикIутас; хIилизибси чакарла кьадар балбикахъес; артрит хIебиахъес; изала хIярхIбиахъес (аспиринничи гъамси); умхитIла удибси небшла изала вайси изайчи шурхIебухъахъес, (вайси изала лебсиличи чумиздагли гIяхIлашал халаси асар бирули саби); шулкала изала лебтас дулекIлизиб бухъутIа иза бегIтас (В витамин лебнили халаси кункдеш лебху).

Чумиздаг имцIаливан ниъличил яра кьацIличил букусири нушала Идбагли ﷺ.

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


УркIи изутира леб

КIел жумягIцадхIи, улкала цацадехIти регионтазирван, нушала республикализирра цIабикьалала (топливо) багьнала шайчир гIяхIцад дарсдешуни кадикиб. Илди хаслира къячдикун шагьуртазиб хIербирути адамтачи.   Буралли, цIабикьалала багьни дусла бехIбихьудличирадал гIяхIцадла ахъдиублири. Амма...


Салат

6 порциялис гIягIни-диркур: гIяргIяла диъ – 300 гр; шиниша хъара – 1 тIакьа; хияр – 300 гр; гидгари – 5; картошка – 400 гр; набадари – 100 гр; шиниша жерши – 20 гр; майонез, зе, исут, кьар – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ГIяргIяла...


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...


ГIурра гаджетунала асарличила

Гьалавван наб ца тяниш къаршиикиб. «Нуни дила дурхIнази телефон батахъес вирули ахIенра. Мурталра илизив хахамвикIули сай. Кебасасли, вяв-чIярлизи ихъули сай, ва вяхIес булан валилзули сай. Балули ахIенра се барес хIяжатлил», – викIи ил.   Марлира, гIергъити дусмазиб...