бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ТIАБИГIЯТЛА ДАРМУНТИ

ТIАБИГIЯТЛА ДАРМУНТИ

ТIАБИГIЯТЛА ДАРМУНТИ

Инжир

Инжир жяв замунтачибад адамтас тянишси саби. Ил цIедеш берубхIелира дебали пайдаласи саби. ХIязлис ахIенри Александр Македонскийла гIяскарла бургъантани илди дергълизи дихути. Инжирлизир А,С,Е,РР ва В кьукьяла витаминти, натрий, калий, кальций, магний, железо, фосфор ва цархIилти пайдалати секIал лерти сари. Гьалар хIедикьурти цIедешла шинкIадешличил чинтIби урисутири. Илизиб халаси кьадарла калий лебнили, уркIила-тумала излуми лертас ва хIила гъяж ахътас дебали пайдалати сари. Илди цIедеш кумекладирули сари мурул адамтала арадешлис, инфарктуни ва инсультуни хIедиахъесра.

Хьунул адамтасра илди дебали пайдалати сари: хIила туми дягIудиъниличи (варикоз), кьяшми думдниличи, гIемсни дуцниличи къаршидеш дирули. Илкьяйдали инжирли цIерхьдеш урасес ва кьаркьайзирти агъулати секIал дураэсра кумекбиру. ЦIедешлизиб железо ва фолиевая кислота лебниличибли, биштIатала иммунитет чIумабиахъес, нервабала ва хIила тумала цахIнабикуни ара-сагътили ва ахъси даражаличир диахъес бузар. Кьаркьа чехIейсудеш хIебиалли, ил асубирули саби биштIатас баибти хьунул адамтасра бархли.

Илини биштIати балхутала ниъра имцIадирахъу. Инжирла цIедешли 3 азир дусла бухIнаб, халкьла медицинализиб лайикьси мер буциб. ИшбархIира илала кумекличил сагъдиру: бронхит, хургьрала изала, ангина, фарингит ва чимхъа-умхитIла, жихIла биркIантала бузери жигарбирули саби. ХIила бертаби хIедиахъесра пайдалабируси саби. Амма чимхъала язва, чакарла изала, подагра лебтас ил асубируси ахIен. Инжирлизирад бизиси компот барес вирар ва варъаличил бужес. Инжирла мурабба Дирцибти цIедешла тIелуби урасили, умударес гIягIнибиркур.

Инжирла 1 килограммличи 700 грамм чакарла хIясиббарили, какьая. ЦIедеш какьурси шанг гIяшси цIаличиб буцIарбарили, 5 минут руржахъеная. Чедиб бетаурси хьулехьа убкасили, инжирла шин дурадухъайчи бяргIяхъес батирая. Бизидешлис илизи бибгIянбарибси апельсинна кам бархаэс дирудая. КIинайсра цIаличиб 5 минут руржесаили, бяргIяхъес 10 сягIят батирая. Илкьяйда хIяйнайсра тикрарбарая. БегIла гIергъиси яргализиб лимонная кислота, яра ванилин гъудурбаресра вирар. ГIур мурабба руржути шинничил дирцибти банкабази кабихьили, чебхьлабачил дебабарая.

Cодали кумекбиру

Сода хIябал журала лерти сари: беркесилизи дархиути, секIал ицути ва каустическийти. Илди щелочь имцIали биъниличирли декIардулхъути сари. Нушани имцIали дузахъули дирехIе беркесилизи дархиути сода. Хурег бирухIели, бетIулизи, тортанази дархиули дирехIе. Илди хъулирти цархIил секIайзирра манпагIятдирар. Балала ва архIяла палтар сода дацIахъибти шинничил мяхIкамли дирцес вирар.

Ниъ дахъхIи хIедертурли калахъес багьандан, ружер лябкьяхъухIели илдази камти сода дархаая, 1/4 чяйла кьулса содала ниъла 1 литрличил халбарили. Шанглизиб се-биалра бигубли биалли, ил гьамадли умубирар 1-2 халати кьулса содала какьурли, илар шин руржесаалли. Заваркали ц I я б д а р и б т и к ь я м - к I у ц I у л ва чяйник дуцIарти шинничил ва содаличил умударес вирар. ЧIянкIи, хаслира шала-хьанцIа яра хIунтIена ранг хIедуи сари лерти кьяйда кавлан, даргарухIели 1 чяйла кьулса содала шинна 1 литрличи хIисабдарили даргаалли. ТяхIувиубси манзил сурс-кьакьари изесдяхIялли, дуцIарти шинна стаканнизиб 1 чяйла кьулса содала дацIахъили, бархIилис 4-5-йна кьак баргагьая. Илкьяйдали руржути шиннизи сода какьурли, илдала парличив гьигьикIалли (ингаляция), хъехIра агарбиахъес вирар.

ХIЯДУРБАРИБСИ - Н.ГЪУРУЕВА

2026-04-01 (Шавваль 1447 д.) №4.


Миализирад нергъ

ГIягIнидиркур: Миа -250 гр; картошка - 1; набадари - 1; жерши - 1; петрушка (мякьи) - 1; кIема - 1 халаси кьулса; гIявадеш - 1 халаси кьулса; диъла нергъ (бульон), яра шин - 1 литр; зе, исиут, кьар - бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: Овощуни умударили, кьунбадли кьисдарая. Миала...


Пайдалати

  Апельсин – пергер цIедеш саби, сунезибра халаси кьадарлизиб С, В кьукьяла витаминти, калий, магний, цинк, железо, фосфор ва кальций лерти ва иммунитет гIеббурцуси. Илизир кьаркьайзирти агъулати секIал дурайути антиоксидантуни лерти сари. Илини уркIила-тумала даража чIумабиру,...


Гьар адамли сай-вегIси гьуни чеббиркIу

ВецIал дус гьалаб сегъунти-биалра сарихибдешуни диахъес багьандан университетлизиб багьуди касес хIяжатсири. Жагьти халкь университетлизи кабурхес, диплом касес, гIур гIяхIси хIянчи баргили, бузес къайгъилизибри.   Амма гьаннала замана аги-кьяйда дебали дарсдиубли сари. Хасти багьудлуми...


Нушазирад дигахъути сари…

Нуша хIердируси улка урхIмешуахIенси саби. Селизиба илала урхIмешуахIендеш или хьарбаадалли, Россия бегIлара дахъал миллатунар ва динанар улка саби. Даршдусмадли илаб бахъал миллатунала халкь цаличил ца уржили, цабалги хIеркабирутири. Нуша лерилра цагъунти ахIенра, гьарил миллатла саби-бегIти мез,...


Тулкни

Бисмиллагьи РяхIманир РяхIим АлхIямдулиЛлагь шукру, багьахъурил дин «Ислам»   Деза Аллагьлис биаб дин «Ислам» багьахъурси, Сай хIекьли марварили, иманра бухахъибси, Кьалубалализирад бусурманти дарибси. АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурси дин...