бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

Адамадзиев Ражаб Ражабович акIубси сай Сергокъалала районна УбяхI МулебкIила шилизив. Сергокъалала педучилище таманбарили, школализив узули калун.

Дагъистанна пачалихъла университетлизив учIули левалли, назмурти лукIусири. Илини дахъал дусмазиб газетализибра хIянчи бариб. Писательтала ва журналистунала Союзунала член сай. Илала сай вегIти дахъал жузи дурадухъун. Машгьурси журналистла ва поэтла назмурти хIушабра гьаладирхьулра.

ВатIан, хIед неш дикIулра

ХIела гьарил гьигьлизиб
Чебиули хIялалдеш,
Дила ахIерси ВатIан,
ДикIулра нуша хIед неш.
ДикIулра, неш кьяйдали
СабхIели хIу жагаси,
Нешлаван хIела уркIи
СабхIели сахаватси.
ДикIулра, делшунхIели
ХIезир анкъира къушра,
Мурити ва кIантIити
Сарну гьанкIра бурушра.
ДиккIулра уршби гьанни
Дард бирарну хIелара,
Уршби шадли биалли,
Шадли бирудну хIура.
ХIуни нуша нешливан
КIацI-шинни далхухIели,
Нешличиван хIечира
Диги кахIерхухIели.

Дагъистан

Дила лезмилис бегIла
Муриси дев – Дагъистан,
Дила уркIилис бегIла
Дурхъаси дев – Дагъистан.
Наб хIела шурми – арцла,
Дубуртира – мургьила.
ХIела хIуркIби – шарабла,
ГIянжи-къаркъа – чаракла.
ВецIдехI мезла далуйти
ЗайдикIар хIела духIнар,
Халкьла уржибдеш саби
ХIела бегI халал гьунар.
Наб бахъ гIядабли бирар
ХIечивад гьарахъхIели,
Тяп иштIаси хъяшасван,
Нешличи милигхIели.

МяхIячкъалаличила

Сецад лерли диалра
Ванзаличир шагьурти,
Чучила тIинтIдиубти
Ахъти дезни, хабурти.
ХIу нушаб ахIерсири
Ва бегIла къугъасири,
Халкьла дигиличибли
Ахъсири дурхъасири.
Умутли ганзбикIули
Баргили хIуни игъбар,
Я кабурхуси ахIен
Ил гьунчиб хIела хабар,
БерхIи ряхIмули ухар
ХIела хьанцIа заклизиб,
Бац пахрулизиб бирар
Урмала авидлизиб.
Дила шагьар, гьар бархIи
Къайгъназиб ахъбикIулри,
ХIела халкьлис ва гIяхIлас
Нурли шалабикIулри.

Нешла шала

Гьандиркур наб, гьандиркур
Гьанна гьарахъти дусми,
Бара чIумадирути
ДурхIядешла дуклуми.
ИтхIели дугурбазив
Вашира гузетличи,
ЧебицIахъри сархули
Мискинси яшавличи.
Нешра узи-рузира
УрцIа-урцIа юртлизиб,
Дудеш чархIевхъунсири,
Ветахъили дергълизив.
Илхъи тIинтIкабирира
Дубурла бяхIруглизи,
Цацали чиргъми дилши
Шилизир юртаназир.
ЦIябдешлиур детихъи
Шила лерил юртани,
Ванзалис камси шала
Писбири зубартани.
ИлхIели нешли чирагъ
Абулки улкьайличиб,
ГIянручI дугила нурли
Хьар зак шалабарайчи.

Нешличи кагъар

Дурхьулра, гIязиз неш
 ХIечи саламти,
Дазурбачирадли
ВатIа гьарахъти.
Мубаракрирулри
ХIела уршили,
Рархьмаратаби, неш,
ХIу арадешли.
ВатIанра хIура наб –
Цаван ахIерти,
ХIушала дяхI-сипат –
Цаван шалати.
ВатIайс къуллукъличив –
ХIед къуллукъличив,
КIел дус кавласра, неш
Ну дазуличив.
АнцIмабулкьахъидра,
Ну гьарахъхIели.
ХIу набчил рарах сарри,
УркIила гьели.
Амма хIела карцIдеш
Дахъ цIакьдиалли,
ХIерризи дура, неш
Улкьай абхьили

Аба

Чарх-бекI исбагьи аба,
Баркь-бац демцIурси цIайба,
ХIелацад халаси цIакь
ХIебалас чила лебал.
ХIерли шалабирулри
ХIела уршбала гьуни,
Гъайли малхIямбирулри
Кьяркьси уркIира хIуни.
Иш дунъя бузахъулра
БикIули хьалли пачни,
ХIела жимгIя тIуйзибцад
Балас чузиб цIакь агни.
Пачни бирар биалра
Бархьтира духутира,
ГIямру дузахъутикIун
БерхIира хIура сарра.

Учительтас

Ну верхIел дус виубла
ХIебири дила бегIти,
Наб неш-дудешван бири
Лебилра учительти.
Набзи кьакьахIейкIуси
ХIейуб илдазив цалра,
Ил хIекьдеш нуни балас
Някъла тIулбиван шелра.
Дархьли къел дикахъули
ЛукIахъи алипуни,
ХIисабти-мисалтала
Абхьиб гIяламатуни.
Дила хъуцIарличи някъ
Кабирхьи дигиличил,
Жавабти кьабулдири
Умути хIяяличил.
ГIур гьунивватурра ну
Дурхъаси хазналичил:
УркIила кадихьили
Диги дарган мезличи.

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Се сари гIямру?

ЦацабехIти пасихIчебти адамтани бурули саби, гьарли-марли гIямрула мягIна багьес багьандан, чузи халаси мягIна бухIнабуцибти мераначи ваэс гIягIниси саби или: больница, туснакъ, ва хIябри. Илдани адамтала гIямрула дурхъадеш ва дарсдикIудеш чебиахъу. Илди меранани нуша ЧевяхIсилис мукIурдешличи ва...


ГIемчбушибхIели се ирес гIягIнисил

ГIемчикIни – адамла саби-сабил бетаруси саби, илхIели гьигьикIути диркIанти умудирути сари. Ил багьандан Аллагьлис ﷻ деза багьахъес гIягIниси саби: «АльхIамдулиЛляхI» или.   ГIемчибхIели мухIли някъли яра явлухъли кIапIбарес чебиркур, хабарагарли алавчартачи кIантIури...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...


Чумиздагла пайдаличила

Дурхъаси Кьуръайзиб чумиздагличила чуйнара гьанбушили саби. МухIяммад Идбагли ﷺ бурибсири илдани кьаркьа арадешлис бируси халаси пайдаличила. Сунесра илди дебали дигахъи, хаслира «гIажва» журала. Идбагли ﷺ бурни хIясибли, савли илди 7 чумиздаг деркунсилис я агъули, я сихIрули зарал...


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...