бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

Адамадзиев Ражаб Ражабович акIубси сай Сергокъалала районна УбяхI МулебкIила шилизив. Сергокъалала педучилище таманбарили, школализив узули калун.

Дагъистанна пачалихъла университетлизив учIули левалли, назмурти лукIусири. Илини дахъал дусмазиб газетализибра хIянчи бариб. Писательтала ва журналистунала Союзунала член сай. Илала сай вегIти дахъал жузи дурадухъун. Машгьурси журналистла ва поэтла назмурти хIушабра гьаладирхьулра.

ВатIан, хIед неш дикIулра

ХIела гьарил гьигьлизиб
Чебиули хIялалдеш,
Дила ахIерси ВатIан,
ДикIулра нуша хIед неш.
ДикIулра, неш кьяйдали
СабхIели хIу жагаси,
Нешлаван хIела уркIи
СабхIели сахаватси.
ДикIулра, делшунхIели
ХIезир анкъира къушра,
Мурити ва кIантIити
Сарну гьанкIра бурушра.
ДиккIулра уршби гьанни
Дард бирарну хIелара,
Уршби шадли биалли,
Шадли бирудну хIура.
ХIуни нуша нешливан
КIацI-шинни далхухIели,
Нешличиван хIечира
Диги кахIерхухIели.

Дагъистан

Дила лезмилис бегIла
Муриси дев – Дагъистан,
Дила уркIилис бегIла
Дурхъаси дев – Дагъистан.
Наб хIела шурми – арцла,
Дубуртира – мургьила.
ХIела хIуркIби – шарабла,
ГIянжи-къаркъа – чаракла.
ВецIдехI мезла далуйти
ЗайдикIар хIела духIнар,
Халкьла уржибдеш саби
ХIела бегI халал гьунар.
Наб бахъ гIядабли бирар
ХIечивад гьарахъхIели,
Тяп иштIаси хъяшасван,
Нешличи милигхIели.

МяхIячкъалаличила

Сецад лерли диалра
Ванзаличир шагьурти,
Чучила тIинтIдиубти
Ахъти дезни, хабурти.
ХIу нушаб ахIерсири
Ва бегIла къугъасири,
Халкьла дигиличибли
Ахъсири дурхъасири.
Умутли ганзбикIули
Баргили хIуни игъбар,
Я кабурхуси ахIен
Ил гьунчиб хIела хабар,
БерхIи ряхIмули ухар
ХIела хьанцIа заклизиб,
Бац пахрулизиб бирар
Урмала авидлизиб.
Дила шагьар, гьар бархIи
Къайгъназиб ахъбикIулри,
ХIела халкьлис ва гIяхIлас
Нурли шалабикIулри.

Нешла шала

Гьандиркур наб, гьандиркур
Гьанна гьарахъти дусми,
Бара чIумадирути
ДурхIядешла дуклуми.
ИтхIели дугурбазив
Вашира гузетличи,
ЧебицIахъри сархули
Мискинси яшавличи.
Нешра узи-рузира
УрцIа-урцIа юртлизиб,
Дудеш чархIевхъунсири,
Ветахъили дергълизив.
Илхъи тIинтIкабирира
Дубурла бяхIруглизи,
Цацали чиргъми дилши
Шилизир юртаназир.
ЦIябдешлиур детихъи
Шила лерил юртани,
Ванзалис камси шала
Писбири зубартани.
ИлхIели нешли чирагъ
Абулки улкьайличиб,
ГIянручI дугила нурли
Хьар зак шалабарайчи.

Нешличи кагъар

Дурхьулра, гIязиз неш
 ХIечи саламти,
Дазурбачирадли
ВатIа гьарахъти.
Мубаракрирулри
ХIела уршили,
Рархьмаратаби, неш,
ХIу арадешли.
ВатIанра хIура наб –
Цаван ахIерти,
ХIушала дяхI-сипат –
Цаван шалати.
ВатIайс къуллукъличив –
ХIед къуллукъличив,
КIел дус кавласра, неш
Ну дазуличив.
АнцIмабулкьахъидра,
Ну гьарахъхIели.
ХIу набчил рарах сарри,
УркIила гьели.
Амма хIела карцIдеш
Дахъ цIакьдиалли,
ХIерризи дура, неш
Улкьай абхьили

Аба

Чарх-бекI исбагьи аба,
Баркь-бац демцIурси цIайба,
ХIелацад халаси цIакь
ХIебалас чила лебал.
ХIерли шалабирулри
ХIела уршбала гьуни,
Гъайли малхIямбирулри
Кьяркьси уркIира хIуни.
Иш дунъя бузахъулра
БикIули хьалли пачни,
ХIела жимгIя тIуйзибцад
Балас чузиб цIакь агни.
Пачни бирар биалра
Бархьтира духутира,
ГIямру дузахъутикIун
БерхIира хIура сарра.

Учительтас

Ну верхIел дус виубла
ХIебири дила бегIти,
Наб неш-дудешван бири
Лебилра учительти.
Набзи кьакьахIейкIуси
ХIейуб илдазив цалра,
Ил хIекьдеш нуни балас
Някъла тIулбиван шелра.
Дархьли къел дикахъули
ЛукIахъи алипуни,
ХIисабти-мисалтала
Абхьиб гIяламатуни.
Дила хъуцIарличи някъ
Кабирхьи дигиличил,
Жавабти кьабулдири
Умути хIяяличил.
ГIур гьунивватурра ну
Дурхъаси хазналичил:
УркIила кадихьили
Диги дарган мезличи.

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ЧевяхIсила хъарбаркьуни дузахъес чебиркур

Кабиили бикути, палтар, тIалхIяна ицути машинаби, компьютерти, телевизорти, хутIличир дузути чяйникуни, печани, яшавла шуртIри кункдирути дахъал ваяхI гьаналла замана дуракаили сари, илди халкьли дузахъули сари. ВаяхI исухIели, илди секьяйда дузахъутил бурути жузира (инструкция по применению)...


Азгъинти дурхIначила

Муртрил сахаватси ва бузери дигуси хъубзара адам хIерирули уили сай. Илала азгъинти ва кьиркьирти дурхIни буили саби. ВебкIес гьалаб хъубзарли дурхIни сунечи жибарили сай ва пулан мерличибси хъуличиб кур буркъадалли, хазна бургидая или бурили сай. Хъубзара вебкIибмад, илала дурхIни ургубализи...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...


ХIижаб бихнила 10 сабаб

Чумал дус гьалаб нуни хIижабла мягIна гьаргбарира, ва ЧевяхIсила уркIецIиличибли гьанна разидешличил ил бихулра. Иш белкIлизиб нуни бусурман хьунул адамтани хIижаб бихнила сабабтачила бурис. Рирхулра ишди баянтани цархIилти рузбира илгъуна баркьуди дураберкIахъес уркIичеббиру.   Се саби...