бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

Рашид Рашидовлис – 95 дус

 

Дагъистанна халкьла поэт, тилмаж, драматург Рашид Меджидович Рашидов акIубси сай Сергокъалал районна Ванаши-махьилизив, 1928 ибил дуслизив.

 

Шила школа таманбарили гIергъи, илини Сергокъалала педучилище белчIун, гIур биалли Дагъистанна педагогикала университетра таманбариб. Илис гIергъи илини черяхIти литературала курсани тамандарибтири. ДекIар-декIарти дусмазив дарган мезла «Гьалмагъдеш» альманахла редакторли, дарган мезла радиопередачабала бекI редакторли ва Дагъистанна писательтала Союзла даргала секциялис бекIдешдирули узули калун. Илала творчество дигантас назмурти гьаладирхьулра.

 

Бисаличил лявкьули сай…

Бисаличил лявкьули сай

Гьар инсан дунъяличи,

ЦIумикIули аркьули сай,

Бара дунъя халбарайчи.

 

Замана хIябал зимла саб

Делхълис, далуйтас,

лякьиртас,

ГIямрули гибси пай ил саб

Нушаб – гIядатла

адамтас.

Амма каммабиаб гъира

Кагибтицун

гIямру лушес,

Тякдешра уркIиагрира

ГIямру багьандан

гIянддушес.

 

Гардла далай

Дарайла гIянайчи

Катурри нешли,

ГъайбикIули саби

Халати гIяшли.

Селилра мабуаб

ХIела паргъатдеш,

Усаэнгу, урши,

ШулгIеррану неш.

Усен, усен, лачин

Мурт усалъада?!

 

ХIед савли берхIили

Рангдиру бягIли,

ХIела сигуг савли

 Гардбиру дягIли,

ХIечил вичIирбулхъан

КаницIуб чатIа,

Ягъари, гIязизси,

Мурт усалъада?!

Усен, усен, лачин,

Мурт усалъада?!

 

Бамсурли арбякьун

ГьанкI ахъес берхIи,

Агь, хIуни ахъибти

Гунзри ишбархIи.

Суркбирулри хункIли

ГьанкIлизибси нед,

Бурагу, гIур гьатIи

Се гIягIнилил хIед?

Усен, усен, лачин,

Мурт усалъада?!

 

Агь, дубурти, дубурти

Диркьбачирти гьинтбира

Лусентачир кьяцнира

ДахъхIи чехIедаили,

Дубуртачи карцIлира.

 

ХIейрулра чIакаливан

Дубурти чедидяхъес,

Ца бара биаллира

Дуги ва хIери ахъес.

 

Агь, дубурти, дубурти,

ГIяхIлас унзурби гьаргти,

Гьункьябас гIинзурбазир

Шин мурталра дяргIибти.

 

ХIушала давлума ну

Гьачам шадирахъулра,

ХIушала мискиндешли

Гьачам цIумикIахъулра.

 

Агь, дубурти, дубурти,

Ну хIушани айкьурти,

ДелкIи ну бекIхIейубра

ХIушаб гIяхIти назмурти.

 

ГIямру нуни деркIибти

ХIедаили ахIен наб

ГIямру нуни деркIибти,

ГьачамхIели демжурти,

ГьачамхIели дяргIибти.

 

ГIямру се заманалра

УркIилис дурхъатири,

Дам-дяд агалра, кьяшми

Делхъли кадулхъутири.

ГIергъити замунтани

Сайра чукурварибси,

Яшавла аги-хIяйзив

ЦахIнав кутурварибси.

 

Чинаб урдубяхъясра,

ГIямру сари судурли,

Се багьес вализасра

Мар ва къяна гъудурли.

 

БебкIа гъамбикIаллира,

ХьуликIус гIяхIдешличи,

Авадандеш ва ахъдеш

ГIямрули сархниличи.

 

ХIедаили ахIен наб

ГIямру нуни деркIибти,

Гьардизаб викIус гIямру

ГIебалкIутас кьадарти.

 

Дунъя жалтазиб саби

Дикьурти цIедеш кьяйда

Кадиркули сар дусми,

БацIкабулхъули саби

Галга дила гIямрула.

 

Харждиубли мургьи-арц ,

Кали сар цадехI пусли.

Диули ахIен илди

Харжанас излумала.

 

Вари, дила зубари,

ХъярхъмабикIуд хIу бишес.

Сецад гIядаббухъалра,

Бара-бара гьандуца.

 

Лерал дахъал пикруми,

БекIхIейубли ну делкIес,

ХIуни дила назмурти

Бара-бара гIердуца.

 

Дунъя жалтазиб саби,

Жалти дахъдикIули сар,

Мурт илди кадурхарал

Багьес агара ахъри.

 

Гьаригу, чебяхIси зак

ХIунилра бара асар,

Иш дунъя чебсаргъесли

Къукъуа гьачам ахъли.

 

Гьала хIеб

Гьала хIебла рангани,

ХIушани къагъварилра,

ХIера дирихь ахъбиуб,

ЛямцIарбухъун дубура.

 

ХIера, кIайдяхIиб чIакни

Авадан дуклумачир,

ЧIакнала дяхIцIурби сар

Делкунти лусентачир.

 

Тамашали пархдалкун

Нур берхIили кертIути,

Мургьилав гъари, арцлав

Дагъистайзир дубурти?!

 

БукIунани гIявначи

ГIяйдариб дурзамтира,

Арцантала тIамраур

Вавназир сар унхърира.

 

Дила Ванаши-махьи,

БелхIунрив гьанкIлизибад,

Гьу-гьари се кайсидал

Ишдус ванзализибад!

 

Арабираб, викIулра,

Гъабгъа гъарш гьала хIебла,

Вари, хIу имцIабикIен,

Дубурлантала давла!

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...


Тулкни

Ибрагьим Халилли урши гахъес тиладибариб Аллагь ﷻ! Аллагь ﷻ! Я Раббанна я Аллагь ﷻ(3-йна) Игъфирлана зунубана я Аллагь ﷻ.   Ибрагьим Халилли урши тиладивариб, Аллагьличил ﷻ сунени вягIда бариб БегIлара дигуси кьурбайс лугьас иб, Наб Аллагьли ﷻ урши кьадарваралли.   Илис урши...


Салат

ГIягIнидиркур: Шампиньон шайтIа кьапIни – 400 гр; гIяргIяла диъ – 300 гр; хияр – 4; гидгари – 4; гIявадеш, зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ШайтIа кьапIни умударили, авал-шел бутIаличи кьисдарили, духъутIдиайчи дерцIая. Делхьи...


ЧIичIала ва хъулки

Левли уили сай ца чIичIлуми дурцан. Илини чIичIлуми дуцили илдала агъулизирад дармунти дирутас агъу бирцули уили сай. Агъу бакIахъили гIергъи, илди чула мер-мусаличи дурхьули ва цархIилти дурцули. Гьачамра илини чIичIала буцили чIаплизи кабатурли хъули чарулхъухIели, берхIи гIелабикилри. Ил...


Юсуф Идбаг

Иш дунъяла жагадеш Зулайхас цIябкабиуб, Хурегла тIягIям агу, я хIулбас гьанкI агара: Аррякьи ил туснакъла къапулигIи тIашризур, УркIилизиб дардличил хIулбазир бисаличил, Руржуси тIамаличил Юсуфлизи гъайрухъун: - Туснакълав сайра или вари хIед гьанмабикаб, Иш дунъяла туснакъра, цIябдешра наб...