бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Изала cагъбирар, дяхъурби кавлан…

Изала cагъбирар, дяхъурби кавлан…

Ца дудешла ламус-хатир агарси урши леври. Илини гьаман бегIти гьимбуркIахъутири. Гьар сунела уршили гьимидухъеси гъай бурибхIели, дудешли цархIил хъули арякьи, лацлизи гIябул бетирхъулри, ил тяхIярли ряхIятирулри. ГIяхIцад замана арбякьи гIергъи, лацлизиб гIяблас мер кахIелун.

Цагьачам, ил хъули ацIибси уршили гIяблани бицIибси лац чебаиб. Дебали тамашавиубси илини дудешлизи хьарбаиб се сарил илди. Дудешли жаваб бедиб: «Гьар хIуни наб децIагахъибхIели, нуни ила гIябул бетирхъусири!..» ХIяйраниубси урши дудешлизи чевверхахъес тиладиикIесииб: «Чевверхи набчивад, дудеш, нуни хIед илцадра децIигахъни хIебагьурра! ИшбархIиличивад вехIихьили, нуни хIу разивирулицун хIерирус, нуни илгъуна барибхIели, хIуни цацали гIябли дурадилтIен». Уршили чесибси таманбариб, ва хIера, лацличиб цалра гIябул агарси бархIи бакIиб. Разили ил дудешличи дугьавизур: «Шукру Аллагьличи (с.т.), хIера, цалра гIябул кахIелун!»

Дудешли паргъатли аргъахъиб: «ГIябли кьалли дурадитIунра, амма тIярхъуби калун. Ил лац сеналра гьалаблагъуна бетхIерар. Дила уркIи сагъбиуб, амма д я х ъ у р б и арахIе-диубли лерал. Сецад гIяхIдешуни дарадра гьалаб децIагахъили виалли, къел кавлути сари…» ХIера, арбякьун 2020— ибил дус, мурхьти къел датурли… ЧебицIахъес хIейрути дахъал детахълуми диуб… Бахъал гъамти, юлдашуни ва балути бакIибси балагьлизибад даимлис нушачибад ахиратла хъули арбякьун. ХIулбани чехIебиуси вирусли лебил дунъя ясирбуцили, кьукьмусбикахъиб. Цалра адамли дирхалаличил бурес хIейрар адам зягIипхIеркур или. Цалра улкала бекIли изайзибад сунела халкь мяхIкамбарес хIейуб. ЧIянкIли лебил дунъяла халкьли дирути балгадугIяли берцуди бирниличи умутбирхьахъулри. Дунъяла гIялимтани коронавирусла чейхъуси изайчи къаршили пикридарибти дармунтачи бахъалгъунтала бирхауди агара. Се кавлули гьатIи нушаб бареси?

Дунъяла халкь чули балуси тяхIярли ва бируси кьяйдали гIямру дерцахъес багьандан, гъазализиб саби. БакIибси 2021 ибил дусли нушаб умут лебхули саби… Се хесара илини нушаб? ГIяхIсиличицун хьулдикIехIе, гIяхIсицун пикрибирехIе, гьар секIал гIяхIли диахъес балга-дугIя дирехIе. Гьаларти дусмала дурсри кьалли нушаб сеналра хъумартес асухIебирар. Амма: «Сен иш балагь нушачи бакIибси?» или хьарбиэс, гIяйибла бегIти баргес къалабамадикIудая, хIушачирад дехIдихьирая. ДехIдихьирая хатIаби дархьдирес, гIяхIтили, уркIецIичертили, ряхIмучертили, чердурхутили ва сабурчетили диэс. ГIе, гIе – гIяхIтили, чердурхутили, сабурчертили ва дигичертили хIушала гъамтачи ва алавтачи, балутачи ва балхIебалутачи, вегIлайчи ва урхIлайчи — л е б т а ч и л р а .

Цаличи цали б у г ь т а н - г ъ и б а т хIебурули, гIяйибти чехIедур-шули, цала цали иргъутили дирехIе. ГIяхIси бурес дирули хIейадалли, вайсилра хIебурили батирая, гIяхIси барес хIедирули диадалли, вайсилра мабиридая, чисалра децIмайгахъидая … Адамтала уркIбази гIябли детмадирхъидая, уркIби цадирахъутили, гIяхIдеш, уркIеци, диги ва сабур тIинтIдирутили диирая. Иш дунъяличиб беркIибси гьарил бархIи ва гьарил сягIят пайдаласи, разиси ва шаласи биахъес дируцад къайгъибиреная. Ну рирхулра, нушазивад гьарилли ца биалра гIяхIси баркьуди дураберкIахIелли, дунъя вайдешлизибад ва гьимикьясдешлизибад умубирар. ЧевяхIси Кьудратла ВегIли нушала уркIи-уркIиларад дарибти балга-дугIяра кьабулдиру. Даширая, илкьяйдали бирехIену…

НАИДА ГЪУРУЕВА

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


Дурхъати дугьби

ЧевяхIси Кьудратла ВегIли декIарбарибти дурхъати идбагуни адаб хIяяла ва сабурла шайчиб адамтас гIибратли бирутири. Илдазибад гьарилла дугIя лебсири, илала кумекличил Аллагьличи ﷻ дугьабилзутири ва ЧевяхIсини илдас жаваб чарбирусири.   Айюб Идбагла дугIя Айюб Идбагличила нушани газетала...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6 – ибил номертазиб)   ТIалаб хIясибли декIарбикни Хьунуйзиб ихтияр лебси саби муруйзи магьар кабушахъес тIалаббарес, эгер муруй сунечи шаригIятли хъардарибти таманхIедиралли. ИлхIели илини муруй бедибси магьарла мас чарбарес гIягIниси саби, чула-ургаб гъамдеш бетаурли...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...