бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Адамлизир диэс гIягIнити…

Адамлизир диэс гIягIнити…

Адаб-хIяя ва се-биалра кьиматлабирес бални – адамлизир чараагарли диэс гIягIнити къиликъуни сари.

 

Гьарил адамла сунела кадизахъурти тяхIурти, кьяйдурти лерти сари, илди дузахъули хIерирули вирар. Чинарад-биалра дакIибти ахIен илди тяхIурти: нушани илди нушала хъалибарглизирад гIерисулра, илкьяйдали - нуша-алавти адамтазирадра, жузазирадра.

Чедиб нуни гьандушибти къиликъуни биалли, нушала адамдеш кавлахъути хьулчни сари. Илди пачалихъла хIукмулизир делкIи агара, амма илдазибад сари нушала челябкьуси сегъуна бирусил балусира: сегъунти-сарил нушала хIял-тIабигIят ва цархIилти адамтачил бархбасуни. Дила пикрили, илди гьарилла уркIилабси компасра сари, чулира се бархьсил, се ахIенал балахъуси.

Илди къиликъуни хъалибаргла, алавти адамтала, тIабигIятла, культурала асарлиур алкIули дирар. Илдани нуша цархIилтас гIяхIдеш бирниличи, жавабкардешличи, хIурмат ва уркIецIи бирниличи бурсидирулра.

Кьиматчебдеш – вегIличи хасси лишан саби викIесра вирар. Гьар адамла сунела кьиматуни лер. Масала, цацабехIтас чула гIямрулизиб бегIлара хIяжатси – хIянчи саби, ил багьандан гIяхIси хIянчи бикахъес се-дигара биру. ЦархIилтас биалли – хъалибарг. Илдигъунтанира чула хъалибарг багьандан се-дигара барес хIядурли саби.

Гьаннала замана бахъалгъунтани илди къиликъунала мягIнара иргъули ахIен. Интернетлизи, социальный сетенази бухIнакабикили, лерил секIайчила хъумуртули саби. Чинаб гIяхIдеш, чинаб вайдеш сабил балули ахIен. Амма ишгъуна заманагу бегIлара хIяжатси адамдеш дузахъес. Баягъи чедир гьандуршути къиликъунани сай адамдешличилси адам ветарахъусиа.

Ил багьандан ишгъуна уркIецIиагарси дунъяличиб адамдеш духIнарти, цархIилтачира уркIи изути адамти биэс гIягIнили саби.

 

Ханум ГIялиева

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6 – ибил номертазиб)   ТIалаб хIясибли декIарбикни Хьунуйзиб ихтияр лебси саби муруйзи магьар кабушахъес тIалаббарес, эгер муруй сунечи шаригIятли хъардарибти таманхIедиралли. ИлхIели илини муруй бедибси магьарла мас чарбарес гIягIниси саби, чула-ургаб гъамдеш бетаурли...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


Дурхъати дугьби

ЧевяхIси Кьудратла ВегIли декIарбарибти дурхъати идбагуни адаб хIяяла ва сабурла шайчиб адамтас гIибратли бирутири. Илдазибад гьарилла дугIя лебсири, илала кумекличил Аллагьличи ﷻ дугьабилзутири ва ЧевяхIсини илдас жаваб чарбирусири.   Айюб Идбагла дугIя Айюб Идбагличила нушани газетала...


ГIурра гаджетунала асарличила

Гьалавван наб ца тяниш къаршиикиб. «Нуни дила дурхIнази телефон батахъес вирули ахIенра. Мурталра илизив хахамвикIули сай. Кебасасли, вяв-чIярлизи ихъули сай, ва вяхIес булан валилзули сай. Балули ахIенра се барес хIяжатлил», – викIи ил.   Марлира, гIергъити дусмазиб...


ДехIибала черихъни

Бусурман адам 13 – 14 дус виубхIейчивад балугълаваибси сай: хIебиалли, иличи дехIибала, дуббуцари ва цархIилти Аллагьлис ﷻ дирути гIибадатла жураби (фарзани) хъарти сари. Фарзла (паризала) цадехI дехIибала уркалунси 70 дус жагьаннабла цIализив вирар или цабехIти гIялимтани буруси пикри лебси...