бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Адамлизир диэс гIягIнити…

Адамлизир диэс гIягIнити…

Адаб-хIяя ва се-биалра кьиматлабирес бални – адамлизир чараагарли диэс гIягIнити къиликъуни сари.

 

Гьарил адамла сунела кадизахъурти тяхIурти, кьяйдурти лерти сари, илди дузахъули хIерирули вирар. Чинарад-биалра дакIибти ахIен илди тяхIурти: нушани илди нушала хъалибарглизирад гIерисулра, илкьяйдали - нуша-алавти адамтазирадра, жузазирадра.

Чедиб нуни гьандушибти къиликъуни биалли, нушала адамдеш кавлахъути хьулчни сари. Илди пачалихъла хIукмулизир делкIи агара, амма илдазибад сари нушала челябкьуси сегъуна бирусил балусира: сегъунти-сарил нушала хIял-тIабигIят ва цархIилти адамтачил бархбасуни. Дила пикрили, илди гьарилла уркIилабси компасра сари, чулира се бархьсил, се ахIенал балахъуси.

Илди къиликъуни хъалибаргла, алавти адамтала, тIабигIятла, культурала асарлиур алкIули дирар. Илдани нуша цархIилтас гIяхIдеш бирниличи, жавабкардешличи, хIурмат ва уркIецIи бирниличи бурсидирулра.

Кьиматчебдеш – вегIличи хасси лишан саби викIесра вирар. Гьар адамла сунела кьиматуни лер. Масала, цацабехIтас чула гIямрулизиб бегIлара хIяжатси – хIянчи саби, ил багьандан гIяхIси хIянчи бикахъес се-дигара биру. ЦархIилтас биалли – хъалибарг. Илдигъунтанира чула хъалибарг багьандан се-дигара барес хIядурли саби.

Гьаннала замана бахъалгъунтани илди къиликъунала мягIнара иргъули ахIен. Интернетлизи, социальный сетенази бухIнакабикили, лерил секIайчила хъумуртули саби. Чинаб гIяхIдеш, чинаб вайдеш сабил балули ахIен. Амма ишгъуна заманагу бегIлара хIяжатси адамдеш дузахъес. Баягъи чедир гьандуршути къиликъунани сай адамдешличилси адам ветарахъусиа.

Ил багьандан ишгъуна уркIецIиагарси дунъяличиб адамдеш духIнарти, цархIилтачира уркIи изути адамти биэс гIягIнили саби.

 

Ханум ГIялиева

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....


Балга-дугIя

Хала нешла балга Я Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ! ХIела уркIецIилизирад МухIяммад Идбагла ﷺ шафагIятлизирад, Кьуръа баракатлизирад декIармадираба. Гьанагар изайзирад, дяхIагар балагьлизирад дерцахъаба, Аллагь ﷻ! Нушачибад хIярамси гьарахъбарили, хIялалси гьарзабара, зягIипти изайзибад мурахасбатурли,...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...