бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Адамлизир диэс гIягIнити…

Адамлизир диэс гIягIнити…

Адаб-хIяя ва се-биалра кьиматлабирес бални – адамлизир чараагарли диэс гIягIнити къиликъуни сари.

 

Гьарил адамла сунела кадизахъурти тяхIурти, кьяйдурти лерти сари, илди дузахъули хIерирули вирар. Чинарад-биалра дакIибти ахIен илди тяхIурти: нушани илди нушала хъалибарглизирад гIерисулра, илкьяйдали - нуша-алавти адамтазирадра, жузазирадра.

Чедиб нуни гьандушибти къиликъуни биалли, нушала адамдеш кавлахъути хьулчни сари. Илди пачалихъла хIукмулизир делкIи агара, амма илдазибад сари нушала челябкьуси сегъуна бирусил балусира: сегъунти-сарил нушала хIял-тIабигIят ва цархIилти адамтачил бархбасуни. Дила пикрили, илди гьарилла уркIилабси компасра сари, чулира се бархьсил, се ахIенал балахъуси.

Илди къиликъуни хъалибаргла, алавти адамтала, тIабигIятла, культурала асарлиур алкIули дирар. Илдани нуша цархIилтас гIяхIдеш бирниличи, жавабкардешличи, хIурмат ва уркIецIи бирниличи бурсидирулра.

Кьиматчебдеш – вегIличи хасси лишан саби викIесра вирар. Гьар адамла сунела кьиматуни лер. Масала, цацабехIтас чула гIямрулизиб бегIлара хIяжатси – хIянчи саби, ил багьандан гIяхIси хIянчи бикахъес се-дигара биру. ЦархIилтас биалли – хъалибарг. Илдигъунтанира чула хъалибарг багьандан се-дигара барес хIядурли саби.

Гьаннала замана бахъалгъунтани илди къиликъунала мягIнара иргъули ахIен. Интернетлизи, социальный сетенази бухIнакабикили, лерил секIайчила хъумуртули саби. Чинаб гIяхIдеш, чинаб вайдеш сабил балули ахIен. Амма ишгъуна заманагу бегIлара хIяжатси адамдеш дузахъес. Баягъи чедир гьандуршути къиликъунани сай адамдешличилси адам ветарахъусиа.

Ил багьандан ишгъуна уркIецIиагарси дунъяличиб адамдеш духIнарти, цархIилтачира уркIи изути адамти биэс гIягIнили саби.

 

Ханум ГIялиева

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...


Жагьти бургъанти

Аллагьла Расулли ﷺ бегI гьалаб Маккала халкь ислам динничи жибарибхIели ва къанчанас суждабирахъес къадагъабарибхIели, илис илала гъамтира бархли душманти бетаур. Илдани илис ва илала асхIябтас къияндешуни алкIахъес бехIбихьиб.   Идбагдешла 13 – эсил дуслизиб сунела асхIябтачил варх ил...


Гьарун Идбаг

Гьарун ГIимранна урши сай. Илала насаб Якьуб Идбагла урши Лавичи абиуси саби. Гьарунна идбагдеш илала узи Мусала идбагдешличил чIумали дархдасунтири.   Египетлизиб зубартас ва канчанас сужда бирути египетлантани бекIдеш дирес бехIбихьиб. Илди Израилла халкьличи мучлаагарли хIербикIутири ва...


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...


Рамазан базла дурхъадеш

Нушала дурхъаси МухIяммад Идбагли ﷺ буриб: «Чи разивиаллира Рамазан баз бакIниличи, Аллагьли ﷻ илала кьаркьала цIализибад мяхIкамбиру». ГIуррара, Идбагли ﷺ буриб: «Рамазан базла цаибил дуги ЧевяхIси Аллагьли ﷻ иру: «Чи лева нуша дигахъуси, нушабра дигахъес? Чи лева нуша...