«…Адам сайхIели…»

Январьла бугIярси савли, Альбурикентлизивадси Магилав Хайруллаевли мурталраван савлила дехIибала дарили, укес хIядуриуб. Росгвардияла майор ва батальонна командирла заместитель сайлин, илис хIяжатлири разводличи кьанхIейубли, подразделениела хIянчизарти мерлабарес. Илала пикрумала башри телефонна зянкъли къябаиб. Экранничиб унра Камалутдинна номер дакIубиуб. Жявлила зянкъличи тамашавиубли, Магилавли телефон ахъбуциб ва кIел девцун аргъиб: «Кумекбара нушаб!». Телефонна итил шайчибси лехIдеш балагьла лишанван гьанаур.
«БегI гьалаб бекIлизи пикри бакIиб, цIа дикили дургар или. Улкьайлизивад хIеризурли цIа дикнила сегъунтилра лишанти чехIедаили, дуцIли дуравхъунра», – бурули сай Магилавли. Унрала къапу гIекIилри, хIяриличивад кацIили хъа гьала вакIиб, талихIлисван унза гIекIили ахIенри. «Дила жилис чилилра жаваб хIегиб. Хъулиб лехIдеш сабри. БегI гьалав нуни Камалтудин чеира, илала мухIлилабад хьулехьа башулри. БусягIятал ил азбарла дуракасира. Илкьяйдали хьунулра авал биштIатира агъулабиънила лишантачил сабри. ДурхIни абизес къайгъилизибри, амма илдала бетарули ахIенри. 14 дусла гIямрула уршила лезми гIела арбухилри. Ил дурайсухIели, набчи кьацIикун», – буриб Магилавли. Сайцун бажардихIеркни багьурли, хьунул жирариб, ил республикала перинатальный центрлизир медсестрали рузуси сари. Бетаурсиличила багьурли Марзигатра ила къалабарикиб…
ГIур белгибиуб Камалутдин ГIябдуряхIманхIяжиевла хъалибарг агъулабиънилис сабабли угарный газ биъни. Магилав илдала хъули ацIибхIели, илалара гягIли бекI изесбяхIиб. «Хургьрази абацIибси газла гягIли ва вачавархнили, дила кьяшми хIедашандиуб. Иличи хIерхIеили, нушани лебилра хъулибад гьаваличи дурасира. Лезми гIелабяхI арбухибти, шалигьабли кабихьахъес хьунуй гIеббуриб, илхIели илди гьамадли гьигьбикIанбиуб», – гьанбуршули сай Магилавли. Илдас цаибси кумек гIеббаахъили, тухтуртала къалабаси кумекла машина бакIахъиб ва хъалибарг больницализи арбукиб, бегI гьалаб дурхIни. Гьунчибад зянкъдяхъили биштIатала больницала бекI тухтурличи, хIядурбиахъес тиладибариб. Халаси баркалла биаб тухтуртас, чули бируси кумек гIеббаахъили, илди берцахъиб. Магилавли бурни хIясибли, илдала хъулиб буржуйка печь бузули буилри, дугели газ биши, гIур абалкунхIели, клапанна форсунка хIебузули, шала дикайчи газ хъули тIинтIбиублири, лебил хъалибарг агъулабиублири. Магилав Хайрулаевли сунела унрара илала хъалибаргра берцахъиб, ва хъулри далдариб. Учибяхъили тухумти ва балути илдани чула харжанас отопленияла сагати турбаби ва пластикала улкьайти даршиб (гьалаб клеенка бирусири).
Ил анцIбукьличила хьарбиухIели, Магилавли сунечил кабикибси гьанбушиб: «2010- ибил дуслизив ну иличибра вайси агилизи викибсири. ИтхIели хъули вакIили, ну газ дура арбашниличи шакхIейкили, шала абалкахъунра, итмадан баргберд бетаур. Дила кьаркьала 50 процентла цIали бигубсири, дяхI-сипат дагьес агарли дарсдиуб. Москвала чумал больницализив ну верхIел баз калунра, гIяхIцад операцияби дарес чебуркъуб. ЧевяхIсини набзи бирхауди бихьахъиб илдас кумекбарахъес. Изала гибси ЧевяхIсини саби ил сагъра бируси, илис мурталра шукру бирулра». Иш биштIаси хабарлизиб бурули саби халаси гIибратласи баркьудиличила, хаслира нушала бархибси замана аргъбаибсили кавлуси. Ил саби халкьани-ургабси узидешла ва цадешла гIибрат. КIарахъан Магилав ва къумукълан Камалутдин, нушала республикала бахъалгъунти халкьван уржили мякьлаб хIербирути саби, чидил шила яра миллатла саял пикрихIебирули. «Кумекбарес илала хъули ацIибхIели, ну пикрихIейкIаси ил се миллатла саял ва се мазгьабла саял. Нуни ил верцахъира, сенкIун ил адам сайхIели», – викIи Магилав.
Илдигъунти анцIбукьуни дахъал гьандушес вирар, цархIилти берцахъес багьандан вегIла жан ахIерахIедарибти адамтачила. Амма илди мисалти Интернетлизир камли машгьурдирули сари, вайти ва уряхIти баркьудлумиван ахIи. ЦIуба кIапIиличиб биштIаси цIудара дамкъаличи пикри жявли битIикIули саби, цIуба кIапIиливан ахIи. Или биалра, илдигъунти анцIбукьунани нушала жамигIятургаб дархьти пикрумачилти ва гIяхIти адамти имцIали биъни чебиахъули саби. Кумекбарес дигусини хьархIебиу се миллатларил, чи бикIарал, дяхIла кам се рангла сарил ва чинавадсирил. ХIед кумекла някъ гьабалта, сенахIенну хIу – адам сайхIели…
ГIЯБДУЛЛА МЯХIЯММАДОВ,
РОБЕРТ КЬУРБАНОВ