Ҡиблаңа әҙәп һаҡла!

Ҡиблаңа әҙәп һаҡла!

−Ҡөрьәнгә ҡарата күрһәтелгән әҙәпте белем алғанда ла ҡулланырға кәңәш итәм. Ҡиблаға табан боролоп өйрәнелгән ғилемдең бәрәкәте ҙур, − тип йомғаҡлап ҡуйҙы бер көндө дәресен яратҡан мөғәллимәбеҙ Ләйсән.

Әлбиттә, йәш булһа ла, ифрат аҡыллы, һәр кемгә ихтирамлы һәм иғтибарлы уҡытыусыбыҙҙың һәр бер һүҙе алтынға бәрәбәр, кәңәштәре урынлы һәм ҡәҙерле, һабағы − баһалап бөткөһөҙ. Иң мөһиме − хазинаға тиң һәр һүҙе йөрәгебеҙгә инеп уйылып ҡала. Ошо һүҙҙәре лә тап шулай оҙаҡ уйландырҙы, төрлө хистәр уятты. Иң башта күҙ алдымдан уҡыған мәктәбем, университетым үтте. Минең һәм класташтарымдың тәүге өс йылы төньяҡ-көнбайышҡа табан ҡарап, йәғни ҡиблаға һул яғыбыҙҙы ҡуйып үткән икән. Дүртенсе синыфтан һуң мәктәпте тамамлағансы төрлөсә, Ҡәғбәтуллаға турараҡ ҡарап та, һул йәки уң иңебеҙ менән дә белем тауына артылғанбыҙ икән. Ҡырҡты уҙғас, ҡараштарыбыҙҙы изге йортобоҙға тура йүнәлткән саҡта белем башыбыҙға нығыраҡ һеңгән, ул дәрестәрҙә иплерәк тә, шаярыуыбыҙ ҙа самалы булған икән, тигән көтөлмәгән һығымтаға килдем.

Эстән генә мәктәптең иң осонда урынлашҡан ун икенсе һанлы кабинетты ла байҡап сыҡтым. Тар ғына бүлмәлә рәсем, черчение, ҡайсаҡта урыҫ теле һәм математика дәрестәре үтә торғайны. Унда беҙ гел ҡиблаға артыбыҙ менән ултырғанбыҙ икән. Йылдар үткәс кенә, хаттин ашҡан шуҡлығыбыҙҙың, туҙға яҙмаған ахмаҡлыҡтың айышына төштөм, ниһайәт. Класҡа индермәҫ өсөн, ишекте тартҡылап, яңыраҡ ҡына институт тамамлап, беҙҙең мәктәптә рәсем һәм һыҙма дәресен уҡыта башлаған ағайыбыҙҙы маҙаһыҙлауыбыҙ, аҙаҡ директорҙан тәҙрә аша һикереп тайыуыбыҙ өсөн һаман оят үҙемә. Йәш, һылыу ғына уҡытыусыбыҙ әҙәпһеҙлеккә түҙмәй, шул уҡ йылда мәктәптән китте һәм шул көндән бер ҡасан да уҡытманы. Оҙаҡ йылдар дауамында уны урамда осратҡан һайын, ғәрлегемдән ер тишегенә инеп китерҙәй инем. Баяғы күңелһеҙ ваҡиға һаман күҙ алдымдан китмәй ыҙалатты. Өс тиҫтәнән ашыу йыл үткәс кенә, сәсенә сал төшкән уҡытыусыбыҙҙан бөтәбеҙ исеменән ғәфү үтендем. Әллә, ысынлап та, онотҡан инде, әллә һыр ғына бирмәй, һәр хәлдә ни өсөн икәнлеген минән төпсөнмәне лә, ғәфү үтенеүемә ғәжәпләнеп ҡараны.

Унынсы синыфта беҙҙе математиканан мәктәптең иң көслө уҡытыусыһы уҡыта башланы, беҙҙе рейтинг системаһы буйынса баһалауға күсермәксе ине. Беҙ яңылыҡтан, тағы ла тырышыбыраҡ уҡыуҙан ҡурҡыпмы икән, алдынғы мөғәллимдән баш тарттыҡ, директорыбыҙ менән ошо турала етди һөйләшеү тап ошо бүлмәлә булды. Уның өсөн дә ныҡ оят. Урыҫ теле дәресендә мине бер туҡтауһыҙ арттан төрткөләп ултырған әхирәтемде лә тап ошонда рәнйеттем. Яҡын кешем был турала онотһа ла, был ваҡиға һаман иҫкә төшөп, тынғы бирмәй, йөҙөмдө лә буҙарта шикелле, һәр хәлдә шулай тоям. Университеттағы лекцияларыбыҙ ҙа изге йортобоҙға артыбыҙ менән яҙылған икән. Шуға ла шул йылдарҙа өйрәнгән фәндәрҙең байтаҡ өлөшө онотолған, башыма һеңмәгән, күрәһең. Дипломым буйынса бер көн дә эшләмәгәнгә лә, бәлки, шулайҙыр. Шуларҙы күҙҙән үткәреп, хәҙер ябай ғына китапты, гәзитте лә Ҡәғбә йүнәлешенә ҡарап уҡырға тырышам. Йәнәш булғанда, былтыр көҙ уҡырға барған улыма ла дәрестәрен ҡиблаға ҡарап әҙерләргә ҡушам.

Пандемия арҡаһында баламдың мәктәбенә лә ингәнем юҡ. Беренселәр быйыл − ике класс. Беҙҙең 1-се А-ның тәҙрәһе ҡояшлы яҡҡа ҡарай, тимәк, бәпесем ҡиблаға табан боролобораҡ ултыра, тип һөйөнөп ҡуйҙым. Бер көндө улымды белем усағына оҙатҡанымда 1-се Б класының бүлмәһен шәйләп ҡалдым һәм ... күңелем төштө. Белем донъяһына әле генә аяҡ баҫҡан балалар ҡиблаға арты менән ултыра ине.

СВЕТЛАНА ӘБСӘЛӘМОВА

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Ни өсөн фарыз намаҙын уҡып бөткәс, сөннәт намаҙын уҡыр алдынан икенсе урынға күсәбеҙ? Бер урындан икенсе урынға күсеү мотлаҡ түгел, әммә фарыз намаҙҙан һуң, сөннәт йәки нәфелдәрен уҡыр өсөн, үҙ урыныңды алыштырыу яҡшыраҡ. Йәмәғәт менән уҡыған намаҙҙы яңғыҙ уҡығандан айырыр өсөн шулай эшләйҙәр,...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...


Иманлы силсәүит

«Батырҙың даны алдан йөрөй» тигән бик шәп бер мәҡәл бар башҡорт халҡында. Батырҙың ғына түгел, йүнле етәксенең дә даны алдан йөрөйҙөр, тип уйлайым. Һәр хәлдә үҙе менән осрашҡанға тиклем Йылайыр районының Ҡашҡар ауыл биләмәһе башлығы Зөһрә Рәфҡәт ҡыҙы Зәйнуллина тураһында күптән хәбәрҙар...


Файҙалы эликсир

Бары тик өс компоненттан торған был эсемлек бик күп ауырыуҙарға ҡаршы көслө ҡорал. Һарымһаҡ, бал һәм алма һеркәһенән торған ҡушымта – дауалау эликсиры. Ул иммунитетты нығыта һәм ҡанды насар холестериндан таҙарта. Күп ауырыуҙар аша һынау үткән. Ике аҙна өҙлөкһөҙ ҡулланғандан һуң, төрлө...