Ҡиблаңа әҙәп һаҡла!

Ҡиблаңа әҙәп һаҡла!

−Ҡөрьәнгә ҡарата күрһәтелгән әҙәпте белем алғанда ла ҡулланырға кәңәш итәм. Ҡиблаға табан боролоп өйрәнелгән ғилемдең бәрәкәте ҙур, − тип йомғаҡлап ҡуйҙы бер көндө дәресен яратҡан мөғәллимәбеҙ Ләйсән.

Әлбиттә, йәш булһа ла, ифрат аҡыллы, һәр кемгә ихтирамлы һәм иғтибарлы уҡытыусыбыҙҙың һәр бер һүҙе алтынға бәрәбәр, кәңәштәре урынлы һәм ҡәҙерле, һабағы − баһалап бөткөһөҙ. Иң мөһиме − хазинаға тиң һәр һүҙе йөрәгебеҙгә инеп уйылып ҡала. Ошо һүҙҙәре лә тап шулай оҙаҡ уйландырҙы, төрлө хистәр уятты. Иң башта күҙ алдымдан уҡыған мәктәбем, университетым үтте. Минең һәм класташтарымдың тәүге өс йылы төньяҡ-көнбайышҡа табан ҡарап, йәғни ҡиблаға һул яғыбыҙҙы ҡуйып үткән икән. Дүртенсе синыфтан һуң мәктәпте тамамлағансы төрлөсә, Ҡәғбәтуллаға турараҡ ҡарап та, һул йәки уң иңебеҙ менән дә белем тауына артылғанбыҙ икән. Ҡырҡты уҙғас, ҡараштарыбыҙҙы изге йортобоҙға тура йүнәлткән саҡта белем башыбыҙға нығыраҡ һеңгән, ул дәрестәрҙә иплерәк тә, шаярыуыбыҙ ҙа самалы булған икән, тигән көтөлмәгән һығымтаға килдем.

Эстән генә мәктәптең иң осонда урынлашҡан ун икенсе һанлы кабинетты ла байҡап сыҡтым. Тар ғына бүлмәлә рәсем, черчение, ҡайсаҡта урыҫ теле һәм математика дәрестәре үтә торғайны. Унда беҙ гел ҡиблаға артыбыҙ менән ултырғанбыҙ икән. Йылдар үткәс кенә, хаттин ашҡан шуҡлығыбыҙҙың, туҙға яҙмаған ахмаҡлыҡтың айышына төштөм, ниһайәт. Класҡа индермәҫ өсөн, ишекте тартҡылап, яңыраҡ ҡына институт тамамлап, беҙҙең мәктәптә рәсем һәм һыҙма дәресен уҡыта башлаған ағайыбыҙҙы маҙаһыҙлауыбыҙ, аҙаҡ директорҙан тәҙрә аша һикереп тайыуыбыҙ өсөн һаман оят үҙемә. Йәш, һылыу ғына уҡытыусыбыҙ әҙәпһеҙлеккә түҙмәй, шул уҡ йылда мәктәптән китте һәм шул көндән бер ҡасан да уҡытманы. Оҙаҡ йылдар дауамында уны урамда осратҡан һайын, ғәрлегемдән ер тишегенә инеп китерҙәй инем. Баяғы күңелһеҙ ваҡиға һаман күҙ алдымдан китмәй ыҙалатты. Өс тиҫтәнән ашыу йыл үткәс кенә, сәсенә сал төшкән уҡытыусыбыҙҙан бөтәбеҙ исеменән ғәфү үтендем. Әллә, ысынлап та, онотҡан инде, әллә һыр ғына бирмәй, һәр хәлдә ни өсөн икәнлеген минән төпсөнмәне лә, ғәфү үтенеүемә ғәжәпләнеп ҡараны.

Унынсы синыфта беҙҙе математиканан мәктәптең иң көслө уҡытыусыһы уҡыта башланы, беҙҙе рейтинг системаһы буйынса баһалауға күсермәксе ине. Беҙ яңылыҡтан, тағы ла тырышыбыраҡ уҡыуҙан ҡурҡыпмы икән, алдынғы мөғәллимдән баш тарттыҡ, директорыбыҙ менән ошо турала етди һөйләшеү тап ошо бүлмәлә булды. Уның өсөн дә ныҡ оят. Урыҫ теле дәресендә мине бер туҡтауһыҙ арттан төрткөләп ултырған әхирәтемде лә тап ошонда рәнйеттем. Яҡын кешем был турала онотһа ла, был ваҡиға һаман иҫкә төшөп, тынғы бирмәй, йөҙөмдө лә буҙарта шикелле, һәр хәлдә шулай тоям. Университеттағы лекцияларыбыҙ ҙа изге йортобоҙға артыбыҙ менән яҙылған икән. Шуға ла шул йылдарҙа өйрәнгән фәндәрҙең байтаҡ өлөшө онотолған, башыма һеңмәгән, күрәһең. Дипломым буйынса бер көн дә эшләмәгәнгә лә, бәлки, шулайҙыр. Шуларҙы күҙҙән үткәреп, хәҙер ябай ғына китапты, гәзитте лә Ҡәғбә йүнәлешенә ҡарап уҡырға тырышам. Йәнәш булғанда, былтыр көҙ уҡырға барған улыма ла дәрестәрен ҡиблаға ҡарап әҙерләргә ҡушам.

Пандемия арҡаһында баламдың мәктәбенә лә ингәнем юҡ. Беренселәр быйыл − ике класс. Беҙҙең 1-се А-ның тәҙрәһе ҡояшлы яҡҡа ҡарай, тимәк, бәпесем ҡиблаға табан боролобораҡ ултыра, тип һөйөнөп ҡуйҙым. Бер көндө улымды белем усағына оҙатҡанымда 1-се Б класының бүлмәһен шәйләп ҡалдым һәм ... күңелем төштө. Белем донъяһына әле генә аяҡ баҫҡан балалар ҡиблаға арты менән ултыра ине.

СВЕТЛАНА ӘБСӘЛӘМОВА

2026-08-01 (Сәфәр, 1448 йыл.) №8.


Шайтан яҙмалары

Йоҡлай бир   Роя иртәгә математиканан им-тихан бирергә бара. Шуға ла ул бөгөн баш күтәрмәй әҙерләнергә тейеш ине, ә мин уға ҡамасауланым. Һа-һа-һа! Бөгөн иртән әсәһе телефондан шылтыратҡанда ла, уға торорға ирек бирмәнем. Ҡолағына: «Роя! Әле үк уҡып ыҙаланма! Кискә тиклем ваҡыт күп бит...


Ике донъя араһында йәшәү...

Сафия өләсәйем Йылайыр районының Һаҡтау ауылында доньяға килә. Буй етер-етмәҫтән 16 йәшен дә тултырмаған ҡыҙҙы, урман аша алыҫ түгел Аралбай ауылындағы ҡатыны вафат булған тол иргә димләп, кейәүгә бирәләр.   Ауылдың бик күренекле муллаһы Абдулла Ыласыновтар араһына килен булып төшә. Балалары...


«Донъя йорто – бер көнлөк йорт...»

Фазылйән хәҙрәт Һөйөндөков тураһында хәбәрсебеҙ Светлана Әбсәләмованың «Әхирәттә кәрәгер ғилемде өйрәнегеҙ!..» исемле мәҡәләһен «Әс-Сәләм» гәзитенең 2024 йылдың август һанында баҫып сығарғайныҡ. Былтыр Йылайыр тарафтарына юл төшкәс, Фазылйән әүлиәнең улдары Ҡаһарман һәм...


Сөләймән һәм Билҡис

Мөнҙир Сөләймән менән булған хәлдәр тураһында бөтәһен дә һөйләп биргәс, Билҡис Сөләймәндең пәйғәмбәр икәнен һәм уның менән көрәшеүҙән мәғәнә булмаҫын аңлай.   Ул пәйғәмбәргә, уның янына барырға һәм уның дине менән танышырға йыйыныуын белдереп, хат яҙа. Хатты сапҡын менән ебәрә һәм...


Ябай ғына сәйәхәт түгел...

Донъялағы иң боронғо ҡалаларҙың береһе – Сәмәрҡәндтең иҫтәлекле урындары менән танышып сыҡҡас, изге сәфәребеҙҙе ойоштороусы диндәштәребеҙ беҙҙе Бохара яғына алып сығып китте. 255 саҡрым юлды дүрт сәғәттә уҙҙыҡ.   Сал тарихлы төйәккә аяҡ баҫҡанда, дөм ҡараңғы төн ине, шуға ҡарамаҫтан,...