Ҡиблаңа әҙәп һаҡла!

Ҡиблаңа әҙәп һаҡла!

−Ҡөрьәнгә ҡарата күрһәтелгән әҙәпте белем алғанда ла ҡулланырға кәңәш итәм. Ҡиблаға табан боролоп өйрәнелгән ғилемдең бәрәкәте ҙур, − тип йомғаҡлап ҡуйҙы бер көндө дәресен яратҡан мөғәллимәбеҙ Ләйсән.

Әлбиттә, йәш булһа ла, ифрат аҡыллы, һәр кемгә ихтирамлы һәм иғтибарлы уҡытыусыбыҙҙың һәр бер һүҙе алтынға бәрәбәр, кәңәштәре урынлы һәм ҡәҙерле, һабағы − баһалап бөткөһөҙ. Иң мөһиме − хазинаға тиң һәр һүҙе йөрәгебеҙгә инеп уйылып ҡала. Ошо һүҙҙәре лә тап шулай оҙаҡ уйландырҙы, төрлө хистәр уятты. Иң башта күҙ алдымдан уҡыған мәктәбем, университетым үтте. Минең һәм класташтарымдың тәүге өс йылы төньяҡ-көнбайышҡа табан ҡарап, йәғни ҡиблаға һул яғыбыҙҙы ҡуйып үткән икән. Дүртенсе синыфтан һуң мәктәпте тамамлағансы төрлөсә, Ҡәғбәтуллаға турараҡ ҡарап та, һул йәки уң иңебеҙ менән дә белем тауына артылғанбыҙ икән. Ҡырҡты уҙғас, ҡараштарыбыҙҙы изге йортобоҙға тура йүнәлткән саҡта белем башыбыҙға нығыраҡ һеңгән, ул дәрестәрҙә иплерәк тә, шаярыуыбыҙ ҙа самалы булған икән, тигән көтөлмәгән һығымтаға килдем.

Эстән генә мәктәптең иң осонда урынлашҡан ун икенсе һанлы кабинетты ла байҡап сыҡтым. Тар ғына бүлмәлә рәсем, черчение, ҡайсаҡта урыҫ теле һәм математика дәрестәре үтә торғайны. Унда беҙ гел ҡиблаға артыбыҙ менән ултырғанбыҙ икән. Йылдар үткәс кенә, хаттин ашҡан шуҡлығыбыҙҙың, туҙға яҙмаған ахмаҡлыҡтың айышына төштөм, ниһайәт. Класҡа индермәҫ өсөн, ишекте тартҡылап, яңыраҡ ҡына институт тамамлап, беҙҙең мәктәптә рәсем һәм һыҙма дәресен уҡыта башлаған ағайыбыҙҙы маҙаһыҙлауыбыҙ, аҙаҡ директорҙан тәҙрә аша һикереп тайыуыбыҙ өсөн һаман оят үҙемә. Йәш, һылыу ғына уҡытыусыбыҙ әҙәпһеҙлеккә түҙмәй, шул уҡ йылда мәктәптән китте һәм шул көндән бер ҡасан да уҡытманы. Оҙаҡ йылдар дауамында уны урамда осратҡан һайын, ғәрлегемдән ер тишегенә инеп китерҙәй инем. Баяғы күңелһеҙ ваҡиға һаман күҙ алдымдан китмәй ыҙалатты. Өс тиҫтәнән ашыу йыл үткәс кенә, сәсенә сал төшкән уҡытыусыбыҙҙан бөтәбеҙ исеменән ғәфү үтендем. Әллә, ысынлап та, онотҡан инде, әллә һыр ғына бирмәй, һәр хәлдә ни өсөн икәнлеген минән төпсөнмәне лә, ғәфү үтенеүемә ғәжәпләнеп ҡараны.

Унынсы синыфта беҙҙе математиканан мәктәптең иң көслө уҡытыусыһы уҡыта башланы, беҙҙе рейтинг системаһы буйынса баһалауға күсермәксе ине. Беҙ яңылыҡтан, тағы ла тырышыбыраҡ уҡыуҙан ҡурҡыпмы икән, алдынғы мөғәллимдән баш тарттыҡ, директорыбыҙ менән ошо турала етди һөйләшеү тап ошо бүлмәлә булды. Уның өсөн дә ныҡ оят. Урыҫ теле дәресендә мине бер туҡтауһыҙ арттан төрткөләп ултырған әхирәтемде лә тап ошонда рәнйеттем. Яҡын кешем был турала онотһа ла, был ваҡиға һаман иҫкә төшөп, тынғы бирмәй, йөҙөмдө лә буҙарта шикелле, һәр хәлдә шулай тоям. Университеттағы лекцияларыбыҙ ҙа изге йортобоҙға артыбыҙ менән яҙылған икән. Шуға ла шул йылдарҙа өйрәнгән фәндәрҙең байтаҡ өлөшө онотолған, башыма һеңмәгән, күрәһең. Дипломым буйынса бер көн дә эшләмәгәнгә лә, бәлки, шулайҙыр. Шуларҙы күҙҙән үткәреп, хәҙер ябай ғына китапты, гәзитте лә Ҡәғбә йүнәлешенә ҡарап уҡырға тырышам. Йәнәш булғанда, былтыр көҙ уҡырға барған улыма ла дәрестәрен ҡиблаға ҡарап әҙерләргә ҡушам.

Пандемия арҡаһында баламдың мәктәбенә лә ингәнем юҡ. Беренселәр быйыл − ике класс. Беҙҙең 1-се А-ның тәҙрәһе ҡояшлы яҡҡа ҡарай, тимәк, бәпесем ҡиблаға табан боролобораҡ ултыра, тип һөйөнөп ҡуйҙым. Бер көндө улымды белем усағына оҙатҡанымда 1-се Б класының бүлмәһен шәйләп ҡалдым һәм ... күңелем төштө. Белем донъяһына әле генә аяҡ баҫҡан балалар ҡиблаға арты менән ултыра ине.

СВЕТЛАНА ӘБСӘЛӘМОВА

2026-09-01 (Рабиғел әүүәл, 1448 йыл.) №9.


Һөлөк менән дауалау

Йософ Төркмәни «Әл муғтәмәд» китабында: «Һөлөктө кешенең, күҙ сите, биттәре, сираҡтары (голень) кеүек көсһөҙ ағзаларына һәм башҡа ауыртҡан проблемалы урындарына ултыртҡанда файҙа бирә.   Ул, бигерәк тә балалар һәм ҡатын-ҡыҙҙар, физик хеҙмәт менән аҙ шөғөлләнгәндәр өсөн,...


Күгәрсен төбәгендәге Әүлиә тауы

Халҡым борондан тәбиғәтте һаҡлаған. Тау, һыу, ағас, йәнлек, ҡош-ҡортһоҙ тормошто күҙ алдына ла килтерә алмаған. Изгеләштергән дә. Ислам дине инә башлағас та, был ғәҙәт дауам итеп, ата-бабаларыбыҙҙың ҡайһы бер йолалары әле лә йәшәп килә. Мәҫәлән, тау культы. Ҙурмы, бәләкәйме, иң мөһиме, ғәҙәттә,...


Ғаилә – көрәш майҙаны түгел!

Хөрмәтле редакция! Мин Өфө ҡыҙы, Мәскәү ҡалаһындағы юғары уҡыу йортонда белем алам. Һеҙгә ошондай һорауым бар ине: Изге Ҡөрьәндең «Ән-Ниса» сүрәһендә ир-егеттәрҙең ҡатын-ҡыҙҙарҙан өҫтөнлөгө тураһында әйтелә. Эйе, тәү ҡарашҡа, ир-егеттәр – лидер. Улар көслө, ҡыйыу. Әммә ошо...


«Донъя йорто – бер көнлөк йорт…»

Фазылйән хәҙрәт Һөйөндөковтың васыятнамәһе   Һәр ҡайһығыҙға ғилем өйрәтә алмаһам да, ошо мин әйткәндәрҙе ғәмәлдә ҡулланһағыҙ, ин шәә Аллаһ, Аллаһу Тәғәлә ярлыҡар, тип өмөт итеп булыр. Туғандарым, мин һеҙгә донъя көтөү тәртибен өйрәтмәйем, сөнки уны үҙегеҙ миңә ҡарағанда ла яҡшы белергә...


Шайтан яҙмалары

Мәсеткә мин дә йөрөйөм   Әллә һеҙ мине мәсеткә йөрөмәй, тип уйлайһығыҙмы? Юҡ, киреһенсә, мин мәсеткә бик йыш йөрөйөм. Шул тиклем шәп тә инде мин! Һа-һа-һа! Бөгөн һеҙгә һөйләйәсәк ваҡиға ла мәсеттә булған хәл.   Бөгөн көндөҙ мин мәсеткә кергәндә, Дауыт хажи минең арттан килеп инде. Ул...