Кеше күңеле – даръя...

Кеше күңеле – даръя...

Көтмәгәндә бәхәс ҡупты. Юҡ барҙан. Кемдең манараһы бейек, кемдең нимәһе яҡшыраҡ, тигәндәй. Фекерҙәр, дәғүәләр, кем кем тураһында нимә уйлай, кем кемгә ниндәй баһа ҡуя. Күҙәтәм, өндәшмәйем. Ике көн дауам итте «алыш». Өсөнсө көн бәхәсте башлаусы ике «көрәшсене» ғәйепләп, мине фекер алышырға саҡыра. «Һуң был «һуғышты» һин башланың бит», – тим. «Эйе, мин башланым. Тик минең бында бер ғәйебем дә юҡ», – ти. «Нисек юҡ? Һин – баҡсасы. Йылынып та бөтмәгән ергә әҙер булмаған орлоҡтар сәстең. Зәғиф үҫентеләр сыҡты. Ул үҫентеләрең мул уңыш бирмәҫ. Уларға тәрбиә кәрәк. Һинең «һуғышсыларың» да шулай», – тим. Ризалашманы. Аңлатып еткерә алманым, ахырыһы...

***

Танышымдың улы эш эҙләй. Ай ғына түгел, йыл үтте. Мине осратҡан һайын, ғәйепле төҫ менән: «Эш һаман табылманы”, – ти. «Эшләйем, тигән кешегә эш күп бит ул», – тим. Тәҡдимдәр әйтәм, эш вәғәҙәләгән ойошмалар менән һөйләшәм. Егетемә бер нимә лә оҡшамай. Сәбәптәре күп. «Мин бөтәһенә лә шылтыраттым, башҡалар ҙа шулай йәшәй. Берәү ҙә миңә аҡса бирә алмай», – тигәс, шаҡ ҡаттым. «Һин кешенән аҡса һоранаһыңмы, әллә эш эҙләйһеңме?» – тигәс, баш түбән эйелде. «Туғаным, үҙ икмәгеңде хәләл көсөң түгеп, үҙең табырға тырыш, кешенән һоранып йөрөмә», – тигәс, юғалды. Инәйем:»Аҡса таш аҫтында, ә таш Ғазраилдең баш аҫтында», – тип әйтә торғайны. Ҡайҙа ла ҡулыңдан килгәнсә тырышырға кәрәк.

***

Ураҙаға әҙерләнәбеҙ. Һеңлемдең туғыҙ йәштәр тирәһендәге улы ҡыҙыҡһынып тыңлап йөрөй. Ураҙа тоторға теләк белдерә. «Һин әле бәләкәйерәк, әлегә ярамай, ун ике тулғас, тота башларһың», – ти инәһе. «Мин һаман да ураҙа тотмайынса, ун ике йәш тулғанын көтөп ултырайыммы?» – тигәс, ризалаштыҡ. Бала ураҙаға инде. Ҡалаға ҡунаҡҡа килгәйне, өлкәндәргә эйәреп, «Хәмзә» мәсетенә хәтемгә йөрөнө. «Оло бабайҙар минең менән ҡул биреп күрешәләр», – тип шатланып ҡайтҡан була. Ураҙаның һуңғы көнөндә ауылға ҡайтырға тура килде. «Мәсеттәге ифтар ҡалды, юҡҡа алып ҡайтып киттегеҙ мине», – тип үпкәһен белдерҙе. Күңелендәге ошо кескә генә орлоҡтар, мәле еткәс, шытым бирер, ныҡлап намаҙға баҫыр, тигән өмөт- ҡуҙ менән йәшәйбеҙ хәҙер.

ГӨЛЗӘМИНӘ КӘРИМОВА

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...


Ҡыҙым истерикаға бирелә

Үҫмер ҡыҙымдың әхирәттәре яңы телефондар, ҡиммәтле кейем-һалым, төрлө сәйәхәттәре менән маҡтанғанда, ул быны ауыр кисерә, көйә, ҡайһы саҡта илап та ала. Үҙе лә быға ояла, сөнки ундай әйберҙәрҙе ала алмауын аңлай. Шул уҡ ваҡытта ул туҡ, кейеме лә бар, барыһы ла өр-яңы, зауыҡлы. Әммә мин уны яңғыҙ...


Һөйәк һурпаһы

Һурпаны әҙерләү өсөн һөйәктәр, алма һеркәһе, ҡара борос, зәғферән (куркума) тамыры кәрәк. Дөрөҫ итеп әҙерләнгән һурпала коллаген, аминокислоталар, гликозаминогликандар, микроэлементтар (магний, фосфор, баҡыр, цинк, калий, тимер) күп була. Көтөүҙә йөрөгән, үлән ашаған малдың һөйәктәрен ҡулланырға...