Кеше күңеле – даръя...

Кеше күңеле – даръя...

Көтмәгәндә бәхәс ҡупты. Юҡ барҙан. Кемдең манараһы бейек, кемдең нимәһе яҡшыраҡ, тигәндәй. Фекерҙәр, дәғүәләр, кем кем тураһында нимә уйлай, кем кемгә ниндәй баһа ҡуя. Күҙәтәм, өндәшмәйем. Ике көн дауам итте «алыш». Өсөнсө көн бәхәсте башлаусы ике «көрәшсене» ғәйепләп, мине фекер алышырға саҡыра. «Һуң был «һуғышты» һин башланың бит», – тим. «Эйе, мин башланым. Тик минең бында бер ғәйебем дә юҡ», – ти. «Нисек юҡ? Һин – баҡсасы. Йылынып та бөтмәгән ергә әҙер булмаған орлоҡтар сәстең. Зәғиф үҫентеләр сыҡты. Ул үҫентеләрең мул уңыш бирмәҫ. Уларға тәрбиә кәрәк. Һинең «һуғышсыларың» да шулай», – тим. Ризалашманы. Аңлатып еткерә алманым, ахырыһы...

***

Танышымдың улы эш эҙләй. Ай ғына түгел, йыл үтте. Мине осратҡан һайын, ғәйепле төҫ менән: «Эш һаман табылманы”, – ти. «Эшләйем, тигән кешегә эш күп бит ул», – тим. Тәҡдимдәр әйтәм, эш вәғәҙәләгән ойошмалар менән һөйләшәм. Егетемә бер нимә лә оҡшамай. Сәбәптәре күп. «Мин бөтәһенә лә шылтыраттым, башҡалар ҙа шулай йәшәй. Берәү ҙә миңә аҡса бирә алмай», – тигәс, шаҡ ҡаттым. «Һин кешенән аҡса һоранаһыңмы, әллә эш эҙләйһеңме?» – тигәс, баш түбән эйелде. «Туғаным, үҙ икмәгеңде хәләл көсөң түгеп, үҙең табырға тырыш, кешенән һоранып йөрөмә», – тигәс, юғалды. Инәйем:»Аҡса таш аҫтында, ә таш Ғазраилдең баш аҫтында», – тип әйтә торғайны. Ҡайҙа ла ҡулыңдан килгәнсә тырышырға кәрәк.

***

Ураҙаға әҙерләнәбеҙ. Һеңлемдең туғыҙ йәштәр тирәһендәге улы ҡыҙыҡһынып тыңлап йөрөй. Ураҙа тоторға теләк белдерә. «Һин әле бәләкәйерәк, әлегә ярамай, ун ике тулғас, тота башларһың», – ти инәһе. «Мин һаман да ураҙа тотмайынса, ун ике йәш тулғанын көтөп ултырайыммы?» – тигәс, ризалаштыҡ. Бала ураҙаға инде. Ҡалаға ҡунаҡҡа килгәйне, өлкәндәргә эйәреп, «Хәмзә» мәсетенә хәтемгә йөрөнө. «Оло бабайҙар минең менән ҡул биреп күрешәләр», – тип шатланып ҡайтҡан була. Ураҙаның һуңғы көнөндә ауылға ҡайтырға тура килде. «Мәсеттәге ифтар ҡалды, юҡҡа алып ҡайтып киттегеҙ мине», – тип үпкәһен белдерҙе. Күңелендәге ошо кескә генә орлоҡтар, мәле еткәс, шытым бирер, ныҡлап намаҙға баҫыр, тигән өмөт- ҡуҙ менән йәшәйбеҙ хәҙер.

ГӨЛЗӘМИНӘ КӘРИМОВА

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...


«Ҡөрьән менән көнөм бәрәкәтле үтә!..»

Изге Рамаҙан – Ҡөрьән айы. «Ҡөрьәнде өйрәнгән һәм Ҡөрьәнде өйрәткән кешеләр – арағыҙҙағы иң хәйерле кешеләр», – тиелә хәҙистә. Изге Китапты уҡыу – оло ғибәҙәт. Ҡөрьән уҡыуҙың ни ҡәҙәр әһәмиәтле икәнлеген иҫебеҙгә төшөрөп үтәйек. Рубрикабыҙҙың ҡунағы –...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Ни өсөн фарыз намаҙын уҡып бөткәс, сөннәт намаҙын уҡыр алдынан икенсе урынға күсәбеҙ? Бер урындан икенсе урынға күсеү мотлаҡ түгел, әммә фарыз намаҙҙан һуң, сөннәт йәки нәфелдәрен уҡыр өсөн, үҙ урыныңды алыштырыу яҡшыраҡ. Йәмәғәт менән уҡыған намаҙҙы яңғыҙ уҡығандан айырыр өсөн шулай эшләйҙәр,...


Нимә ул оялсанлыҡ?

Исламдағы «хая» (оялсанлыҡ) тигән төшөнсә бер ҡасан да кешене насарлыҡҡа этәрмәҫ. Дин ғалимдары әйтеүенсә, хая – ул Аллаһу Тәғәлә алдында йәки кешеләр алдында ғәйеп эш ҡылып ҡуйыуҙан ҡурҡыу сәбәпле, күңелдә тыуған баҫалҡылыҡ, тыйнаҡлыҡ. Был күркәм, юғары әхлаҡи сифат кешенең күңел...