Кеше күңеле – даръя...

Кеше күңеле – даръя...

Көтмәгәндә бәхәс ҡупты. Юҡ барҙан. Кемдең манараһы бейек, кемдең нимәһе яҡшыраҡ, тигәндәй. Фекерҙәр, дәғүәләр, кем кем тураһында нимә уйлай, кем кемгә ниндәй баһа ҡуя. Күҙәтәм, өндәшмәйем. Ике көн дауам итте «алыш». Өсөнсө көн бәхәсте башлаусы ике «көрәшсене» ғәйепләп, мине фекер алышырға саҡыра. «Һуң был «һуғышты» һин башланың бит», – тим. «Эйе, мин башланым. Тик минең бында бер ғәйебем дә юҡ», – ти. «Нисек юҡ? Һин – баҡсасы. Йылынып та бөтмәгән ергә әҙер булмаған орлоҡтар сәстең. Зәғиф үҫентеләр сыҡты. Ул үҫентеләрең мул уңыш бирмәҫ. Уларға тәрбиә кәрәк. Һинең «һуғышсыларың» да шулай», – тим. Ризалашманы. Аңлатып еткерә алманым, ахырыһы...

***

Танышымдың улы эш эҙләй. Ай ғына түгел, йыл үтте. Мине осратҡан һайын, ғәйепле төҫ менән: «Эш һаман табылманы”, – ти. «Эшләйем, тигән кешегә эш күп бит ул», – тим. Тәҡдимдәр әйтәм, эш вәғәҙәләгән ойошмалар менән һөйләшәм. Егетемә бер нимә лә оҡшамай. Сәбәптәре күп. «Мин бөтәһенә лә шылтыраттым, башҡалар ҙа шулай йәшәй. Берәү ҙә миңә аҡса бирә алмай», – тигәс, шаҡ ҡаттым. «Һин кешенән аҡса һоранаһыңмы, әллә эш эҙләйһеңме?» – тигәс, баш түбән эйелде. «Туғаным, үҙ икмәгеңде хәләл көсөң түгеп, үҙең табырға тырыш, кешенән һоранып йөрөмә», – тигәс, юғалды. Инәйем:»Аҡса таш аҫтында, ә таш Ғазраилдең баш аҫтында», – тип әйтә торғайны. Ҡайҙа ла ҡулыңдан килгәнсә тырышырға кәрәк.

***

Ураҙаға әҙерләнәбеҙ. Һеңлемдең туғыҙ йәштәр тирәһендәге улы ҡыҙыҡһынып тыңлап йөрөй. Ураҙа тоторға теләк белдерә. «Һин әле бәләкәйерәк, әлегә ярамай, ун ике тулғас, тота башларһың», – ти инәһе. «Мин һаман да ураҙа тотмайынса, ун ике йәш тулғанын көтөп ултырайыммы?» – тигәс, ризалаштыҡ. Бала ураҙаға инде. Ҡалаға ҡунаҡҡа килгәйне, өлкәндәргә эйәреп, «Хәмзә» мәсетенә хәтемгә йөрөнө. «Оло бабайҙар минең менән ҡул биреп күрешәләр», – тип шатланып ҡайтҡан була. Ураҙаның һуңғы көнөндә ауылға ҡайтырға тура килде. «Мәсеттәге ифтар ҡалды, юҡҡа алып ҡайтып киттегеҙ мине», – тип үпкәһен белдерҙе. Күңелендәге ошо кескә генә орлоҡтар, мәле еткәс, шытым бирер, ныҡлап намаҙға баҫыр, тигән өмөт- ҡуҙ менән йәшәйбеҙ хәҙер.

ГӨЛЗӘМИНӘ КӘРИМОВА

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Үтеп барышлай ғына...

Йәш сәйәхәтсе аҡыл эйәһендә туҡталған. Ул хужаның бар мөлкәте бер бәләкәй генә бүлмә, китаптар өйөлгән өҫтәл, ятып йоҡларға һике икәнен генә белеп шаҡ ҡатҡан.   Йәш кеше: «Остазым, ә ҡайҙа һеҙҙең йорт йыһаздары?» – тип һораған аптырап. – Ә ҡайҙа һинеке? – тигән...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Ғәрәфәт көнөндә әйтелә торған доға Аллаһ Илсеһенең ﷺ былай тип әйткәне риүәйәт ителә: «Доғаларҙың иң яҡшыһы – Ғәрәфәт көнөндәгеһе. Мин, йәнә минән алда үткән пәйғәмбәрҙәр әйткән һүҙҙәрҙең иң яҡшыһы: «Ләә иләәһә илләл-лааһу үәхдәһүү ләә шәриикә ләһ, ләһүл-мүлкү үә ләһүл-хәмдү үә...


Сит бала түгел

Ҡатыным беренсе иренән булған балаһына минән аҡса һорай. Мин бер нисә тапҡыр уға кейем алырға, мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам иттем, ләкин, шәриғәт буйынса, мин уны тулыһынса тәьмин итергә тейешменме?   Б., Стәрлетамаҡ ҡалаһы.   Дин белгесе яуабы Ҡатынығыҙҙың беренсе никахтан булған...


Әбүзәр Ғифари ислам ҡабул итә

Әбүзәр Янбу ерҙәрендә йәшәүсе Ғифар ҡәбиләһенән була. Ғифарҙар тирә-яҡҡа даны таралған кеше талаусылар була. Улар хатта хәрәм айҙарында ла юлсыларҙы баҫып алып талар булған. Ырыуҙаштарының ошондай ҡырағай ғәҙәтен Әбүзәр ҡабул итә алмай һәм ул ғаиләһе менән сит яҡтарға күсеп китергә мәжбүр...


Хиджама – онотолоп барған сөннәт

«Хиджама» һүҙе ғәрәп телендәге «әл-хаджм» тамырынан килеп сыҡҡан, ул «һеңдереү», «һурып алыу» кеүек мәғәнәгә эйә. «Әл-хиджама» иһә “ҡан сығарыу”ҙы аңлатҡан төшөнсә. Халыҡ медицинаһындағы был ысул элек-электән бик күп...