Доға көсө

 Доға көсө

 Доға көсө

Бала саҡ... Миңә 10-11 йәштәр булғандыр. Йығылып ятып, әҙәби китаптар уҡыйбыҙ, атай-әсәй күпләп балалар өсөн сыҡҡан гәзит, журналдарға яҙылған. Өйҙәгеләр ҙә ихлас әҙәби китаптар уҡыуға. Ҡартәсәйем Рәхимә, яңыса хәреф танымаһа ла, мин уҡыған хикәйә, шиғырҙарҙы яратып тыңлай.

 

Йәйҙең матур бер көнө. Картуфлыҡ арты йәм-йәшел сирәм, Берләм генә юл үтә, һирәкләп, көтөүселәр һыбай үтеп китәләр.

Балаҫ түшәнек тә, шул йәшел сирәмдә мин Зәйнәб Биишеваның китабынан хикәйәләр уҡыйым, ҡартәсәйем ваҡ төйәк ямаштыра, минең уҡығанды ихлас тыңлай.

Нишләптер, уҡып ултыра торғас, ауыҙҙы ябып булмай иҫнәтеп алып китте, нишләргә белеп булмай, ҡурҡышып, йәһәтләп әйберҙәрҙе йыйнап ҡайтып киттек. Ҡартәсәйем бағымсы Мәрғүбә инәйгә алып китте, өлкән генә йәштә булһа ла, бик теремек инәй, тиҙ генә башымды һыйпап, нимәлер уҡый, өрә, уҡый, һыйпай торғас, күҙем асылып киткәндәй булдым. Бер бәләкәй ап- аҡ ҡына тоҙ ялатты, үҙе: "Мөжәүир тоҙо", – тип һөйләнә, исеме ят, ҡолаҡҡа ятышлы булғанғамы, был исем хәтергә ныҡ уйылып ҡалған. Аҙаҡ ҡына Баймаҡ хәҙрәтенең көслө имсе икәнен ишетә башланыҡ халыҡтан. Шулай итеп, Мәрғүбә инәйгә бер нисә барғандан һуң, арыулана башланым, һуңынан һауыҡтым, рәхмәт уҡыйым хәҙер ҙә изгҽ мәрхүм, мәрхүмәләр рухына.

Икенсе осраҡ. Килен булып төшкәс, иптәшем менән ҡалаға йыйындыҡ. Йәшәгән ауылыбыҙ таулы урында урынлашҡан. Оло юлға сыҡҡансы, тау үрен йәйәү сығыр кәрәк. Тау сығыуыбыҙ булды, мин телһеҙ ҡалдым, иптәшемә һүҙ ҡуша алмайым, мин өндәшәм, ул аңламай. Ҡурҡып илап ебәрҙем. Кире боролорға тура килде. Иремдең ҡартәсәһе ауылда билдәле генә бағымсы ине, йылан сағамы, күҙгә дегәнәк төшәме − уға киләләр, дини яҡтан бик көслө генә. Йүгереп килҽп етте өлкән бейемем. Ултыртып доғаларын уҡып, өшкөрөп, ике көндә һауыҡтырҙы, элекке хәлемә ҡайттым. Һуңынан табиптарға күрендем, тирләп сыҡҡанһығыҙ, ел һуҡҡандыр, тигәндән башҡа аңлатып диагноз ҡуя алманылар.

Инде үҙем, дингә килеп, намаҙға баҫҡас ҡына аңлайым доға көсөн.

Мең рәхмәтлемен ҡартәсәйемә, инәй-олатайҙарҙың илаһи ҡөҙрәтенә. Йәндәре Ожмах түрҙәрендә булһын мәрхүмдәремдең!

 

Клара Урызбаева, Баймаҡ ҡалаһы

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Китә алмайым...

  Пакистандан бер ғалим нурлы Мәҙинә ҡалаһына Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ мәсетенә, уның ҡәберенә зыярат ҡылырға килә.   Бер көн ул ҡунаҡхана алдындағы майҙансыҡҡа, ҡоштарҙы ашатырға тип, икмәк валсыҡтары алып сыға. Күпмелер ваҡыттан ул ҡоштарға тип һалынған валсыҡтарҙы йыйып алып ашаған бәләкәй...


Мал тотоу – ҡот тотоу

(йәки әсәйемдең ауылдаш ҡатындың күҙһенгән һыйырын миңә нисек тәрбиәләргә өйрәтергә тырышыуы)   Электән һәр оҫта үҙ һөнәрен өйрәнсеккә ҡалдырған. Нәҫелдән килгән оҫталыҡмы, ҡайҙалыр, йә кемдәндер өйрәнгәнһеңме – мөһим түгел. Эшеңде дауам итеүсе үҙ һөйәгең булһа, тағы ла яҡшылыр...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

Аҡмулла, ҡайҙарҙа ғына йөрөһә лә, тыуған яҡтарын һағына.   1872 йылдың көҙөндә Мифтахетдиндың тыуған ауылына ҡайтыуын яҡташтары, быуындан-быуынға күсереп, әле лә һөйләйҙәр. Тыуған ауылы эргәһендәге шишмә янында йөрәген ярып сыҡҡан тәрән һүҙле шиғырҙарын ҡағыҙға төшөрә.   Аңлауыбыҙса,...


Башҡорт халҡында бала тыуғас башҡарылған йолалар

«Башҡорттарҙа матур йолалар бар», – тигән башҡорт халҡының йолалары менән ҡыҙыҡһынған венгр ғалимы Йозеф Торма. Башҡа халыҡтарҙағы кеүек үк, башҡорттар араһында ла, ғаиләлә баланың донъяға килеүе ҙур шатлыҡ һаналған. Баланың донъяға килеүен ҡаршылауға әҙерләнеү, әсә ауырға ҡалғас...


Фани донъя – командировка ғына

Яңыраҡ ҡына билдәле дин әһеленең интервьюһын уҡып ултырғайным. Уның бигерәк тә: «Фани донъя – командировка ғына, ваҡыты еткәс, барыбыҙ ҙа мәңгелек йорт – Әхирәткә ҡайтабыҙ», – тигән һүҙҙәре күңелдә ҡалды һәм уйға һалды. Ысынлап та, иртәме, һуңмы, бар йән эйәһе:...