Салауат хаҡында һүҙ

Салауат хаҡында һүҙ

Салауат хаҡында һүҙ

Халҡыбыҙҙың арҙаҡлы азаматы Салауат Юлаевтың тыуыуына 270 йыл тулыу айҡанлы республикабыҙ халҡына бик матур бүләк – «Салауат хаҡында һүҙ» исемле яңы китап донъя күрҙе.

 

Был кескәй энциклопедияға ғалимдар һәм әҙиптәрҙең милли батырыбыҙҙың шәхесе һәм эшмәкәрлеге тураһындағы тәрән мәғәнәле фекерҙәре, ҡаһарманыбыҙға ҡағылышлы халыҡ ижады өлгөләре – тарихи йырҙар, ҡобайырҙар, риүәйәттәр, бәйеттәр, мөнәжәттәрҙән өҙөктәр тупланған, шулай уҡ, сәсән телле Салауаттың үҙ әҫәрҙәре лә урын алған.

Йыйынтыҡты туплаусы автор, яҙыусы Факил Мырҙаҡаевтың ныҡышмалы эҙләнеүҙәре аша бөртөкләп йыйылған алтын фекерҙәргә күҙ һалайыҡ:

***

«Ул – ғилем эйәһе һәм шағир. Ул Ҡөрьәнде һәм шәриғәтте белә, үҫмер алдында ҡарттар хөрмәт күрһәтеп баш эйә, уның исеме һәр кемдең телендә, уның уҡымышлылығынан муллалар ғына түгел, хатта ахундар үҙҙәре лә ғәжәпкә ҡала. Салауат бөйөк кеше булыр, тип юрай сал сәсле аҡһаҡалдар» (Ф.Д. Нефедов, яҙыусы, археолог, этнограф).

***

«Салауат поэзияһының төп темаһы тәбиғәткә һоҡланыу, мөхәббәтте данлау ғына түгел, шағир Салауат өсөн, иң беренсе сиратта, Ватанына һөйөү, халыҡҡа тоғролоҡ характерлы» (В.В. Сидоров, тарихсы).

***

«Салауат хәрби кеше генә түгел, ә үҙ халҡының рухи юлбашсыһы ла булды» (Н.Н. Фирсов, тарихсы)

***

«Салауаттың исеме ысынлап та башҡорт халҡының йөрәгендә булырға хаҡлы» (П.С. Потемкин, генерал-майор, Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашыусыларҙы эҙәрләү һәм тикшереү буйынса төҙөлгән махсус йәшерен комиссия башлығы)

***

«Ҡурайсылар араһында иң данлыҡлыһы – Салауат» (Ишмулла Дилмөхәмәтов, актер, ҡурайсы, йырсы, композитор)

***

«Салауат тоҡомдары сигенә белмәй!» (Миңлеғәли Шайморатов, генерал-майор, Рәсәй Федерацияһы Геройы)

***

«Әгәр ҙә беҙ йәшәйбеҙ икән, – тимәк, Салауат тере!» (Мостай Кәрим, Башҡортостандың халыҡ шағиры)

 

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Аллаһ ҡоло булыу − иң оло дәрәжә

Был һүҙҙе бәләкәйҙән ишетеп үҫтем: әсәйем ҡайһы саҡ, беҙ, балалар, берәй нәмәне яңылышыраҡ эшләһәк, асыуһыҙ ғына: «Иии Аллаһ ҡоло, нишләп улай иттең инде?», – тиер ине. Был һүҙ миңә «иии балаҡайым» һүҙенә синоним һымаҡ булып хәтерҙә ҡалған. Тик, үҫә төшкәс, ҡолдоң...


Хаж ҡылыусыларҙы исламға саҡырыу

Пәйғәмбәрлек килгәндең ун беренсе йылында, хаж ҡылыу мәле еткәс, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ, Әбүбәкер менән Ғәлиҙең оҙатыуында, хажиҙар туҡталған урынға бара.   Мина яланында ул үҙ-ара бирелеп һөйләшеп ултырған алты кеше эргәһенә килә. Улар Йәсрибтән килгән Хазрадж ырыуы кешеләре булып сыға. Үҙҙәре...


Мейе һелкенеүҙе Ҡөрьән аяттары менән дауалау

Ҡөрьән аяттары – шифалы, бөтә ауырыуҙарҙан дауа. Аллаһтың һүҙе, Изге Китабы менән дауалау борондан билдәле. Мәҫәлән, башҡорт халҡы элек-электән шифалы аяттар менән өшкөргән, имләгән, бүҫер ҡыуған, быуын ултыртҡан һәм башҡа сирҙәрҙән дауалаған, хәлдәрен шәбәйткән. Мәҫәлән, Миәкә яҡтарында...


Аллаһ йорто иғтибар үҙәгендә

Ҡалабыҙҙағы Ишембай йәмиғ мәсете һуңғы йылдарҙа бар халыҡтың иғтибар үҙәгенә әйләнде тиһәк, хата булмаҫ. Үткәндәренә лә күҙ һалһаҡ, йөрәктә – йылы хәтирәләр генә. Оҙаҡ йылдар мәсетте имам-хатип Рәфҡәт хәҙрәт етәкләне, уның тырышлығы менән ҡалабыҙҙа иман йорто ҡалҡып сыҡты. Дини ғилем алып...


Шайтан яҙмалары

Сөһәйел, ҡысҡыр!   Хафиз урамындағы матч, эй, көсөргәнешле булды ла инде бөгөн. Мин малайҙар араһында ыҙғыш тыуҙырҙым! Күҙ алдына килтерәһегеҙме: тик торғанда! Һа-һа-һа! Барыһы ла уйын уртаһында Сәджәдтең тупты көслө итеп тибеп ебәреүенән башланды. Ул туп Сөһәйелдең битенә килеп бәрелде....