Мөхәррәм айының өҫтөнлөктәре

Мөхәррәм айының өҫтөнлөктәре

Мөхәррәм айы − һижри йыл иҫәбе буйынса йылдың тәүге айы. Иманлы кеше тормошонда был ваҡыт арауығы бик мөһим урын алып тора, сөнки мөьмин ғүмеренең бер өлөшө булған уҙған йыл эсендә ҡылынған ғәмәлдәрен анализлай, хата, кәмселектәре өсөн истиғфар итә, йәғни, Аллаһ Раббыһының ярлыҡауын һорай.

 

Пәйғәмбәребеҙ хәҙрәти Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең икенсе хәлифәһе Ғүмәр радыйаллаһу ғәнһү әйтте: «Һеҙҙән хисап алынғанға тиклем үҙегеҙҙән хисап алығыҙ, һеҙҙең ғәмәлдәрегеҙ үлсәнгәнгә тиклем үҙегеҙ ғәмәлдәрегеҙҙе үлсәгеҙ».

Һижри йыл башында мөьмин мосолман шулай уҡ алдағы йылды Аллаһу Тәғәлә риза булырҙай изге ғәмәлдәр менән уҙғарырға ниәтләй, ниәтен бойомға ашырыу өсөн Раббыһынан мөмкинлектәр биреүен һорай.

Имам Ғазали үҙенең «Ихъя» китабында: «Әгәр мөхәррәм айын тәғәт (Аллаһҡа түбәнселек менән, буйһоноусан) – ғибәҙәттә уҙҙырһаҡ, уның бәрәкәтенең йылдың башҡа айҙарына ла етеүен өмөт итә алабыҙ», − тип яҙа. Мөхәррәм айында ҡылған изге ғәмәлдәре өсөн Аллаһу Тәғәлә бәндәләрен йомарт бүләкләй, күп сауаптар бирә. Был айҙа ураҙа тотоу айырыуса сауаплы. Имам Мөслимдән риүәйәт ителгән хәҙис шәрифтә пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ әйтте: «Рамаҙандан һуң ураҙа тотоу өсөн иң хәйерле ай – мөхәррәм айы». Имам Нисаи үҙенең хәҙистәр йыйынтығында яҙа: «Әбү Зарр радыйаллаһу ғәнһү һөйләй: «Мин Аллаһ Рәсүленән ﷺ, төндәрҙең һәм айҙарҙың ҡайһыһы өҫтөн, тип һорағас, ул әйтте: «Төндөң иң хәйерле өлөшө – уның уртаһы, ә айҙарҙың иң хәйерлеһе – Аллаһу Тәғәләнең айы − Мөхәррәм». Ғалимдар әйтеүенсә, был хәҙис шәрифтә Рамаҙандан башҡа айҙар тураһында һүҙ бара.

Мөхәррәм айын башҡа айҙарға ҡарағанда өҫтөн иткән бер сәбәп – Ғәшүрә көнө. Ул Мөхәррәмдең унынсы көнөнә тура килә. Әбү Ҡатада радыйаллаһу ғәнһү риүәйәт иткән хәҙис шәрифтә Мөхәммәд ﷺ әйтте: «Ғәшүрә көнөндә ураҙа тотоу мөьмин кешенең уҙған йыл дауамында эшләнгән гонаһтарын юя». Ғалимдар әйтеүенсә, был хәҙис шәрифтә бәләкәй гонаһтар күҙ уңында тотола.

Ғәшүрә көнө – бәрәкәтле көн. Был көндә бик күп пәйғәмбәрҙәр ауыр һынауҙарҙан ҡотолғандар. Мәҫәлән, Муса (ғәләһис-сәләм) һәм уның халҡы Фирғәүендең йәберләүенән, Әйүп (ғәләйһис-сәләм) ауыр сирҙән ҡотолған һ. б.

Яңы 1446 һижри йылыбыҙ, Мөхәррәм айыбыҙ, Ғәшүрә көнө-бөҙ бөтәбеҙгә лә ҡотло булһын, мосолман ҡәрҙәштәр! Изге ғәмәлдәр ҡылайыҡ, ғибәҙәттә, доғала булайыҡ, яҡшылыҡҡа, Раббыбыҙҙың ризалығына ынтылайыҡ, рәхмәтенән өмөт өҙмәйек! Яңы йылдарыбыҙ, яңы көндәребеҙ барсабыҙға ла ил, донъя тыныслығы, йән тыныслығы килтерһен!

 

Рамаҙан Оморҙаҡов

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Шайтан яҙмалары

Ай-ай-ай Бөгөн минең менән ныҡ насар бер хәл килеп тыуҙы. Ай-ай-ай. Мин илайым, сөнки миңә бик ҡыйын. Нисек иламайһың инде? Ай-ай-ай. Бер ай элек, Мәхсә менән Мәрзиәнең араһын боҙор өсөн, ниҙәр генә эшләмәнем. Ул саҡта ҡыҙҙар тасма тас килеп ирешкәйне, ә бөгөн ҡабат дуҫлашып киткәндәр. Әйҙәгеҙ,...


Ҡыҙым истерикаға бирелә

Үҫмер ҡыҙымдың әхирәттәре яңы телефондар, ҡиммәтле кейем-һалым, төрлө сәйәхәттәре менән маҡтанғанда, ул быны ауыр кисерә, көйә, ҡайһы саҡта илап та ала. Үҙе лә быға ояла, сөнки ундай әйберҙәрҙе ала алмауын аңлай. Шул уҡ ваҡытта ул туҡ, кейеме лә бар, барыһы ла өр-яңы, зауыҡлы. Әммә мин уны яңғыҙ...


Халыҡ әйтһә – хаҡ әйтә

Намыҫлы кеше – ырыҫлы кеше. Яҡшы менән юлдаш булһаң – эшең бөтөр, Яман менән юлдаш булһаң – башың бөтөр. Нәфсе шайтан – аҡыл иман Иҫән саҡта йөрөп ҡал, был донъяны күреп ҡал. Аҡсаң булмаһа ла, выжданың булһын. Сәләм бирмәгән бер оятлы, яуап бирмәгән мең оятлы. Күлдең...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....