Мөхәррәм айының өҫтөнлөктәре

Мөхәррәм айының өҫтөнлөктәре

Мөхәррәм айы − һижри йыл иҫәбе буйынса йылдың тәүге айы. Иманлы кеше тормошонда был ваҡыт арауығы бик мөһим урын алып тора, сөнки мөьмин ғүмеренең бер өлөшө булған уҙған йыл эсендә ҡылынған ғәмәлдәрен анализлай, хата, кәмселектәре өсөн истиғфар итә, йәғни, Аллаһ Раббыһының ярлыҡауын һорай.

 

Пәйғәмбәребеҙ хәҙрәти Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең икенсе хәлифәһе Ғүмәр радыйаллаһу ғәнһү әйтте: «Һеҙҙән хисап алынғанға тиклем үҙегеҙҙән хисап алығыҙ, һеҙҙең ғәмәлдәрегеҙ үлсәнгәнгә тиклем үҙегеҙ ғәмәлдәрегеҙҙе үлсәгеҙ».

Һижри йыл башында мөьмин мосолман шулай уҡ алдағы йылды Аллаһу Тәғәлә риза булырҙай изге ғәмәлдәр менән уҙғарырға ниәтләй, ниәтен бойомға ашырыу өсөн Раббыһынан мөмкинлектәр биреүен һорай.

Имам Ғазали үҙенең «Ихъя» китабында: «Әгәр мөхәррәм айын тәғәт (Аллаһҡа түбәнселек менән, буйһоноусан) – ғибәҙәттә уҙҙырһаҡ, уның бәрәкәтенең йылдың башҡа айҙарына ла етеүен өмөт итә алабыҙ», − тип яҙа. Мөхәррәм айында ҡылған изге ғәмәлдәре өсөн Аллаһу Тәғәлә бәндәләрен йомарт бүләкләй, күп сауаптар бирә. Был айҙа ураҙа тотоу айырыуса сауаплы. Имам Мөслимдән риүәйәт ителгән хәҙис шәрифтә пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ әйтте: «Рамаҙандан һуң ураҙа тотоу өсөн иң хәйерле ай – мөхәррәм айы». Имам Нисаи үҙенең хәҙистәр йыйынтығында яҙа: «Әбү Зарр радыйаллаһу ғәнһү һөйләй: «Мин Аллаһ Рәсүленән ﷺ, төндәрҙең һәм айҙарҙың ҡайһыһы өҫтөн, тип һорағас, ул әйтте: «Төндөң иң хәйерле өлөшө – уның уртаһы, ә айҙарҙың иң хәйерлеһе – Аллаһу Тәғәләнең айы − Мөхәррәм». Ғалимдар әйтеүенсә, был хәҙис шәрифтә Рамаҙандан башҡа айҙар тураһында һүҙ бара.

Мөхәррәм айын башҡа айҙарға ҡарағанда өҫтөн иткән бер сәбәп – Ғәшүрә көнө. Ул Мөхәррәмдең унынсы көнөнә тура килә. Әбү Ҡатада радыйаллаһу ғәнһү риүәйәт иткән хәҙис шәрифтә Мөхәммәд ﷺ әйтте: «Ғәшүрә көнөндә ураҙа тотоу мөьмин кешенең уҙған йыл дауамында эшләнгән гонаһтарын юя». Ғалимдар әйтеүенсә, был хәҙис шәрифтә бәләкәй гонаһтар күҙ уңында тотола.

Ғәшүрә көнө – бәрәкәтле көн. Был көндә бик күп пәйғәмбәрҙәр ауыр һынауҙарҙан ҡотолғандар. Мәҫәлән, Муса (ғәләһис-сәләм) һәм уның халҡы Фирғәүендең йәберләүенән, Әйүп (ғәләйһис-сәләм) ауыр сирҙән ҡотолған һ. б.

Яңы 1446 һижри йылыбыҙ, Мөхәррәм айыбыҙ, Ғәшүрә көнө-бөҙ бөтәбеҙгә лә ҡотло булһын, мосолман ҡәрҙәштәр! Изге ғәмәлдәр ҡылайыҡ, ғибәҙәттә, доғала булайыҡ, яҡшылыҡҡа, Раббыбыҙҙың ризалығына ынтылайыҡ, рәхмәтенән өмөт өҙмәйек! Яңы йылдарыбыҙ, яңы көндәребеҙ барсабыҙға ла ил, донъя тыныслығы, йән тыныслығы килтерһен!

 

Рамаҙан Оморҙаҡов

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Аллаһу Тәғәләнең Сөләймәнде һынауы

Ниндәй сәбәптән Аллаһ Сөләймәнгә һынау ебәргән? Фараздар күп һәм төрлө. Шуларҙың бер нисәһе менән танышайыҡ.   Бөтә кешеләргә лә инеү рөхсәт ителмәгән бер утрауҙа бер мөшрик батша йәшәгән. Уның байлығы һәм көсө тураһында ишетеп, Сөләймән һуғышҡа әҙерләнә. Ул ел ҡанатында кешеләр һәм ендәрҙән...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...


Тәһәжжүд намаҙы доғаһы

Ибне Ғәббәстең әйтеүенсә (шаһитлығынса), төндә тәһәжжүд намаҙына торғанда, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ ошо доғаны уҡыған: «Аллааһүммә ләкәл-хәмдү әнтә ҡаййимүс-сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә нуурус сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә...


Хәсән Басри тураһында ҡиссалар

Шәкерткә ярҙам итеүҙең файҙаһы Көндәрҙән бер көндә Хәсән Басри болонға сыҡты. Бер оло һыу ситендә туҡталып ҡарап тора ине, күрҙе: бер баҡа, бер күгәүенде арҡаһына мендереп, ҡайҙалыр китеп бара. Хәсән Басри ҡарап торҙо ла: «Был күгәүен ҡайҙа барыр икән?» – тип, артынан китте. Күгәүен бер ағас...


Аллаһ ҡоло булыу − иң оло дәрәжә

Был һүҙҙе бәләкәйҙән ишетеп үҫтем: әсәйем ҡайһы саҡ, беҙ, балалар, берәй нәмәне яңылышыраҡ эшләһәк, асыуһыҙ ғына: «Иии Аллаһ ҡоло, нишләп улай иттең инде?», – тиер ине. Был һүҙ миңә «иии балаҡайым» һүҙенә синоним һымаҡ булып хәтерҙә ҡалған. Тик, үҫә төшкәс, ҡолдоң...