Мөхәррәм айының өҫтөнлөктәре

Мөхәррәм айының өҫтөнлөктәре

Мөхәррәм айы − һижри йыл иҫәбе буйынса йылдың тәүге айы. Иманлы кеше тормошонда был ваҡыт арауығы бик мөһим урын алып тора, сөнки мөьмин ғүмеренең бер өлөшө булған уҙған йыл эсендә ҡылынған ғәмәлдәрен анализлай, хата, кәмселектәре өсөн истиғфар итә, йәғни, Аллаһ Раббыһының ярлыҡауын һорай.

 

Пәйғәмбәребеҙ хәҙрәти Мөхәммәд салләллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең икенсе хәлифәһе Ғүмәр радыйаллаһу ғәнһү әйтте: «Һеҙҙән хисап алынғанға тиклем үҙегеҙҙән хисап алығыҙ, һеҙҙең ғәмәлдәрегеҙ үлсәнгәнгә тиклем үҙегеҙ ғәмәлдәрегеҙҙе үлсәгеҙ».

Һижри йыл башында мөьмин мосолман шулай уҡ алдағы йылды Аллаһу Тәғәлә риза булырҙай изге ғәмәлдәр менән уҙғарырға ниәтләй, ниәтен бойомға ашырыу өсөн Раббыһынан мөмкинлектәр биреүен һорай.

Имам Ғазали үҙенең «Ихъя» китабында: «Әгәр мөхәррәм айын тәғәт (Аллаһҡа түбәнселек менән, буйһоноусан) – ғибәҙәттә уҙҙырһаҡ, уның бәрәкәтенең йылдың башҡа айҙарына ла етеүен өмөт итә алабыҙ», − тип яҙа. Мөхәррәм айында ҡылған изге ғәмәлдәре өсөн Аллаһу Тәғәлә бәндәләрен йомарт бүләкләй, күп сауаптар бирә. Был айҙа ураҙа тотоу айырыуса сауаплы. Имам Мөслимдән риүәйәт ителгән хәҙис шәрифтә пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ әйтте: «Рамаҙандан һуң ураҙа тотоу өсөн иң хәйерле ай – мөхәррәм айы». Имам Нисаи үҙенең хәҙистәр йыйынтығында яҙа: «Әбү Зарр радыйаллаһу ғәнһү һөйләй: «Мин Аллаһ Рәсүленән ﷺ, төндәрҙең һәм айҙарҙың ҡайһыһы өҫтөн, тип һорағас, ул әйтте: «Төндөң иң хәйерле өлөшө – уның уртаһы, ә айҙарҙың иң хәйерлеһе – Аллаһу Тәғәләнең айы − Мөхәррәм». Ғалимдар әйтеүенсә, был хәҙис шәрифтә Рамаҙандан башҡа айҙар тураһында һүҙ бара.

Мөхәррәм айын башҡа айҙарға ҡарағанда өҫтөн иткән бер сәбәп – Ғәшүрә көнө. Ул Мөхәррәмдең унынсы көнөнә тура килә. Әбү Ҡатада радыйаллаһу ғәнһү риүәйәт иткән хәҙис шәрифтә Мөхәммәд ﷺ әйтте: «Ғәшүрә көнөндә ураҙа тотоу мөьмин кешенең уҙған йыл дауамында эшләнгән гонаһтарын юя». Ғалимдар әйтеүенсә, был хәҙис шәрифтә бәләкәй гонаһтар күҙ уңында тотола.

Ғәшүрә көнө – бәрәкәтле көн. Был көндә бик күп пәйғәмбәрҙәр ауыр һынауҙарҙан ҡотолғандар. Мәҫәлән, Муса (ғәләһис-сәләм) һәм уның халҡы Фирғәүендең йәберләүенән, Әйүп (ғәләйһис-сәләм) ауыр сирҙән ҡотолған һ. б.

Яңы 1446 һижри йылыбыҙ, Мөхәррәм айыбыҙ, Ғәшүрә көнө-бөҙ бөтәбеҙгә лә ҡотло булһын, мосолман ҡәрҙәштәр! Изге ғәмәлдәр ҡылайыҡ, ғибәҙәттә, доғала булайыҡ, яҡшылыҡҡа, Раббыбыҙҙың ризалығына ынтылайыҡ, рәхмәтенән өмөт өҙмәйек! Яңы йылдарыбыҙ, яңы көндәребеҙ барсабыҙға ла ил, донъя тыныслығы, йән тыныслығы килтерһен!

 

Рамаҙан Оморҙаҡов

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Ғәрәфәт көнөндә әйтелә торған доға Аллаһ Илсеһенең ﷺ былай тип әйткәне риүәйәт ителә: «Доғаларҙың иң яҡшыһы – Ғәрәфәт көнөндәгеһе. Мин, йәнә минән алда үткән пәйғәмбәрҙәр әйткән һүҙҙәрҙең иң яҡшыһы: «Ләә иләәһә илләл-лааһу үәхдәһүү ләә шәриикә ләһ, ләһүл-мүлкү үә ләһүл-хәмдү үә...


Цифрлы аҡылһыҙлыҡ

Хәҙерге заман технологиялары һәм социаль селтәрҙәр үҫеше менән быға тиклем булмаған яңы психик ауырыуҙар килеп сыҡты. Әле ун биш йыл элек был психик ауырыу тураһында бер кем дә белмәне. Һүҙем – цифрлы аҡылһыҙлыҡ тураһында. Интернетҡа, телефонға, социаль селтәргә бәйле булғанға уны шулай...


«Тура юлға күндер, эй Раббым!..»

Яҙҙың иң матур бер ҡояшлы көнөндә Башҡортостаныбыҙҙың үҙәгендә урынлашҡан Сәйетбаба ауылына юлға сыҡтыҡ. Юлдаштарым менән һүҙебеҙ берегеп, көндөң, тәбиғәттең матурлығына һоҡланып, ауылға барып еткәнде һиҙмәй ҙә ҡалғанбыҙ.   Ауылға кергәс тә һул яҡта урынлашҡан Әбйәлил ишан Ҡанһөйәр улының...


Әбүзәр Ғифари ислам ҡабул итә

Әбүзәр Янбу ерҙәрендә йәшәүсе Ғифар ҡәбиләһенән була. Ғифарҙар тирә-яҡҡа даны таралған кеше талаусылар була. Улар хатта хәрәм айҙарында ла юлсыларҙы баҫып алып талар булған. Ырыуҙаштарының ошондай ҡырағай ғәҙәтен Әбүзәр ҡабул итә алмай һәм ул ғаиләһе менән сит яҡтарға күсеп китергә мәжбүр...


Дөрөҫ туҡланыуҙың әһәмиәте

Аллаһу Сөбхәнәһү үә Тәғәлә кешене ашау һәм эсеүгә мохтаж итеп яратҡан.   Көнсығыш медицинаһы, Аллаһ тарафынан яратылғандарҙан − кеше булһынмы, хайуанмы, үҫемлекме – һәммәһенең тәбиғи торошон, сифатын һыуыҡ, йылы, ҡоро, еүеш кеүек дүрт элемент билдәләй, тип раҫлай. Дөрөҫ туҡланмау сәбәпле, ошо...