Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.

 

Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике айҙан дүртеһе һуғыш хәрәм булған айҙар (Зөлҡағиҙә, Зөлхизә, Мөхәррәм, Рәжәб айҙары). Был – хаҡ дин, ошо дүрт айҙа үҙегеҙгә золомлоҡ ҡылмағыҙ» («Әт-Тәүбә» сүрәһе, 36-сы аят). Ибне Ғәббәс әйткән: «Аллаһ бөтөн айҙарҙа золомлоҡ эшләүҙе тыйҙы, әммә Аллаһ дүрт ай тураһында айырымлап әйтте, насар ғәмәл ҡылһаң, гонаһтар арттырылып яҙыла, изгелек ҡылһаң, әжер-сауап арттырылып бирелә».

Усман әл-Һинди әйтеүенсә, тәҡүәле сәләфтәр өс айҙың ун көнөн айырыуса хөрмәтләгәндәр: Рамаҙан айының – һуңғы, Зөлхизә һәм Мөхәррәм айҙарының тәүге ун көнөн.

Бөгөнгө көндә лә мосолмандар Мөхәррәм айын мөмкин тиклем күберәк ураҙа тотоп, изге эштәр ҡылып үткәрергә тырыша. «Рамаҙан айынан һуң иң фазиләтле ураҙа Аллаһу Тәғәләнең айы булған Мөхәррәм айында тотолған ураҙалыр», – тиелә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ хәҙисендә.

Был айҙа бик оло бер көн бар – Ғәшүрә көнө. Ул мөхәррәм айының унынсы көнөнә тура килә. Хәҙистәрҙә Ғәшүрә көнөндә тотолған ураҙаның йыл дауамында ҡылынған гонаһтарҙы юйыуы тураһында әйтелә.

Мосолман календарындғы сираттағы йылды ихлас ғибәҙәттәр, изге ғәмәлдәр менән ҡаршы алып, иманыбыҙҙы нығытырға һәм Хаҡ Тәғәләнең ризалығына ирешергә насип булһын!

 

Зөлфиә Ханнанова әҙерләне

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...


Сабир хәҙрәт

Ғафури районы Сәйетбаба урта мәктәбенең йөҙ йыллыҡ юбилейы сараларын уҙғарғанда, ауылда, был мәктәптең башланғысы булып, 1906 йылда асылған мәҙрәсәнең дә тарихы һәм уны ойоштороусы Мөхәммәтсабир Халиковтың эшмәкәрлеге тураһында мәктәп етәкселәре хөрмәтләп иҫкә...


Дөрөҫ туҡланыуҙың әһәмиәте

Аллаһу Сөбхәнәһү үә Тәғәлә кешене ашау һәм эсеүгә мохтаж итеп яратҡан.   Көнсығыш медицинаһы, Аллаһ тарафынан яратылғандарҙан − кеше булһынмы, хайуанмы, үҫемлекме – һәммәһенең тәбиғи торошон, сифатын һыуыҡ, йылы, ҡоро, еүеш кеүек дүрт элемент билдәләй, тип раҫлай. Дөрөҫ туҡланмау сәбәпле, ошо...


Шайтан яҙмалары

Ғәйеп – үҙегеҙҙә! Бөгөн мин бер ҡыҙыҡ әйбер эшләнем! Көлкөнән шартлай яҙҙым! Һа-һа-һа! Мин, ысынлап та, көлкөнән саҡ шартламаным, шул тиклем генә ҡыҙыҡ булды. Һа-һа-һа! Шулай итеп, Рамазан менән бәйле тарихҡа күсәйек. Ул кер йыуыу машинаһы һатып алырға уйлағайны, мин уға быны эшләргә ирек...


Хиджама – онотолоп барған сөннәт

«Хиджама» һүҙе ғәрәп телендәге «әл-хаджм» тамырынан килеп сыҡҡан, ул «һеңдереү», «һурып алыу» кеүек мәғәнәгә эйә. «Әл-хиджама» иһә “ҡан сығарыу”ҙы аңлатҡан төшөнсә. Халыҡ медицинаһындағы был ысул элек-электән бик күп...