Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.

 

Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике айҙан дүртеһе һуғыш хәрәм булған айҙар (Зөлҡағиҙә, Зөлхизә, Мөхәррәм, Рәжәб айҙары). Был – хаҡ дин, ошо дүрт айҙа үҙегеҙгә золомлоҡ ҡылмағыҙ» («Әт-Тәүбә» сүрәһе, 36-сы аят). Ибне Ғәббәс әйткән: «Аллаһ бөтөн айҙарҙа золомлоҡ эшләүҙе тыйҙы, әммә Аллаһ дүрт ай тураһында айырымлап әйтте, насар ғәмәл ҡылһаң, гонаһтар арттырылып яҙыла, изгелек ҡылһаң, әжер-сауап арттырылып бирелә».

Усман әл-Һинди әйтеүенсә, тәҡүәле сәләфтәр өс айҙың ун көнөн айырыуса хөрмәтләгәндәр: Рамаҙан айының – һуңғы, Зөлхизә һәм Мөхәррәм айҙарының тәүге ун көнөн.

Бөгөнгө көндә лә мосолмандар Мөхәррәм айын мөмкин тиклем күберәк ураҙа тотоп, изге эштәр ҡылып үткәрергә тырыша. «Рамаҙан айынан һуң иң фазиләтле ураҙа Аллаһу Тәғәләнең айы булған Мөхәррәм айында тотолған ураҙалыр», – тиелә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ хәҙисендә.

Был айҙа бик оло бер көн бар – Ғәшүрә көнө. Ул мөхәррәм айының унынсы көнөнә тура килә. Хәҙистәрҙә Ғәшүрә көнөндә тотолған ураҙаның йыл дауамында ҡылынған гонаһтарҙы юйыуы тураһында әйтелә.

Мосолман календарындғы сираттағы йылды ихлас ғибәҙәттәр, изге ғәмәлдәр менән ҡаршы алып, иманыбыҙҙы нығытырға һәм Хаҡ Тәғәләнең ризалығына ирешергә насип булһын!

 

Зөлфиә Ханнанова әҙерләне

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Шәүүәл айы

Рамаҙан айынан һуң Шәүүәл айы башлана. Рамаҙанда иһә һәр хаҡ мосолман күберәк изегелектәр эшләп ҡалырға ашыҡһа, тырышһа, Шәүүәл айы ла беҙгә ошо яҡшылыҡтарыбыҙҙы тағы ла арттырырға, байытырға мөмкинлек бирә. Бәлки, тотҡан ураҙаларҙа хата-кәмселектәр булғандыр, йә ҡайһы бер көндәре тороп ҡалғандыр,...


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...


Ахырзаман – аяҡ аҫтында

Бала саҡта: «Үлем – күҙ менән ҡаш араһында, ахырзаман – аяҡ аҫтында», – тигән һүҙҙәрҙе өләсәй ауыҙынан йыш ишетергә тура килде. Нух пәйғәмбәрҙең туфан һыуынан, тереклектәр донъяһын һаҡлап алып ҡалыуы ла һүҙ урауында аңға һеңдерелде.   Яҙғы ташҡын осоронда, Нөгөш...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...