Шәүүәл айының әһәмиәте

Шәүүәл айының әһәмиәте

Рамаҙан айындағы ураҙа – беҙгә камиллашыу өсөн иң яҡшы мөмкинлек, рухи үҫешкә ҙур этәргес һәм сауаплы юл. Нәфсебеҙҙе ауыҙлыҡлап, яман ғәҙәттәрҙе еңеп, яҡшы, яҡты яҡҡа сығыу өсөн иң шәп тәрбиәүи ысул. Изге айҙан һуң башланған Шәүүәл дә ҙур әһәмиәткә эйә, баш-баштаҡланып, беҙҙе еңергә маташҡан нәфсебеҙгә ҡаршы тороу, ыңғай яҡҡа үҙгәреү өсөн тағы ла бер матур мөмкинлектәр аса был изге ай.

 

Шәүүәл айында ураҙа тотоу сөннәт. Һәр бер сөннәт ғәмәленеке кеүек, был айҙың да бик күп хикмәте бар. Шуларҙың береһе – Рамаҙан айында ҡылған ғәмәлдәрҙе тағы бик күп матур эштәр менән байытыу форсаты. Фарыз намаҙҙы сөннәт намаҙҙар камиллаштырған кеүек үк, Шәүүәл айының сөннәт ураҙаһы ла Рамаҙандың фарызын тулыландыра.

Был айҙа ураҙаны – алты көн рәттән әллә ай дауамында төрлө көндәрҙә тотоу яҡшыраҡмы, тигән һорауға яуап бер нисәү. Һәр береһенә лә ҡолаҡ һалырға мөмкин, әммә ул Рамаҙан айына оҡшамаһын өсөн, ураҙа тотоу көндәрен айырым тоторға кәңәш ителә. Аллаһ Илсеһе ғәләйһис– саләтү үә сәлләм әйткән: «Рамаҙан ураҙаһынан һуң Шәүүәл айында кем алты көн ураҙа тота, шул кеше йыл буйына ураҙа тотҡан кеүек булыр» (Мөслим).

Динебеҙҙә бер изгелеккә ун өлөш сауап яҙылған кеүек, Рамаҙан айына ун айлыҡ ураҙа сауабы, ә Шәүүәл айының алты көнөнә алтмыш көн ураҙа сауабы яҙыла. Бергә ҡушһаң, йәмғеһе бер йылға торошло булыр..

Рамаҙан айындағы ураҙаны тотоп бөтмәгән кешегә был ғәмәлде мотлаҡ башҡарып сығыу өсөн ашығырға кәрәк. Фарыз ураҙаһын ҡаза итеп тотҡан кеше сөннәт ураҙаның да сауабын ала. Мәҫәлән, һеҙ ураҙа айынан ҡалған бурысты тап Шәүүәл айында атҡарып сығырға ниәтләйһегеҙ икән, алты көн тотолған булһа, тимәк, Шәүүәл айындағы сөннәт-ураҙаның әжерен дә аласаҡһығыҙ. Фарыз ураҙаны ҡаза итеп тотоу ниәте генә булһа ла! Алты көнлөк ураҙаны бер-бер артлы тотмаһаң да, сөннәт үтәлде тигән һүҙ. Әммә байрам көнөнән һуң бер өҙлөкһөҙ алты көн эсендә башҡарылған ғәмәлдең әжере күберәк.

 

Әхмәт Ибраһимов

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...


Ҡыҙым истерикаға бирелә

Үҫмер ҡыҙымдың әхирәттәре яңы телефондар, ҡиммәтле кейем-һалым, төрлө сәйәхәттәре менән маҡтанғанда, ул быны ауыр кисерә, көйә, ҡайһы саҡта илап та ала. Үҙе лә быға ояла, сөнки ундай әйберҙәрҙе ала алмауын аңлай. Шул уҡ ваҡытта ул туҡ, кейеме лә бар, барыһы ла өр-яңы, зауыҡлы. Әммә мин уны яңғыҙ...


Һөйәк һурпаһы

Һурпаны әҙерләү өсөн һөйәктәр, алма һеркәһе, ҡара борос, зәғферән (куркума) тамыры кәрәк. Дөрөҫ итеп әҙерләнгән һурпала коллаген, аминокислоталар, гликозаминогликандар, микроэлементтар (магний, фосфор, баҡыр, цинк, калий, тимер) күп була. Көтөүҙә йөрөгән, үлән ашаған малдың һөйәктәрен ҡулланырға...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...