Мөхәррәм айының иң сауаплы көнө

Мөхәррәм айының иң сауаплы көнө

Әлхәмдүлилләһ, изге Мөхәррәм айына ла аяҡ баҫтыҡ. Йыл башында ҡылынған ғәмәлғибәҙәттәребеҙҙең, изге эштәребеҙҙең әжер сауаптарын Аллаһу Тәғәлә бик күп мәртәбәләргә арттыра. Был айҙың унынсы көнөн Ғәшүрә көнө тип йөрөтәләр ( ғәрәпсәнән «әшәрә»«ун» тип тәржемә ителә).

Бөйөк көндә Аллаһу Тәғәлә Күк һәм Ерҙе, Ғәреш һәм Көрсиҙе, фәрештәләрҙе, атабыҙ Әҙәм ғәләйһис-сәләмде яратҡан. Пәйғәмбәрҙәр тарихына ҡағылышлы күп мөһим ваҡиғалар тап Ғәшүрә көнөнә бәйле. Ахырызаман да ошо көндә буласаҡ.

Ғәшүрә көнөн нисек үткәрергә

Был көндө саҙаҡа таратыу, яҡындарҙы, бала-сағаны ҡыуандырыу, Ҡөрьән уҡыу, башҡа яҡшы ғәмәл башҡарыу − хәйерле эш. Әбү Кәтәдә әл-Әнсари һөйләүенсә, Рәсүлебеҙ ﷺ Ғәшүрә тураһында һорашыусыларға: «Ошо көндөң ураҙаһы үткән йылдың гонаһтарын юя», − тип яуап биргән (Мөслим). Әбү Сәйет әл-Худри еткергән хәҙистә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: «Ғәрәфә көнөндә ураҙа тотасаҡ кешенең үткән һәм артабанғы йылдарҙағы гонаһтары юйыла, Ғәшүрә көнөндәгеһе бер йылдың гонаһтарын юҡ итә» (әт-Тәбәрани).

Ибне Ғәббәс еткергән хәҙистә Ғәшүрәнең һәм ошо көндә тотасаҡ ураҙаның өҫтөнлөгө хаҡында бына ни тиелә: «Мәҙинә ҡалаһына һижрәт ҡылғас, Рәсүлебеҙ ﷺ урындағы йәһүдтәрҙең Мөхәррәм айының унынсы көнөндә ураҙа тотоуҙарына иғтибар итә һәм ошо көндө ололау сәбәбен һорай. Улар, был көндөң улар өсөн бәрәкәтле булыуын, сөнки тап ошо көндө Аллаһу Тәғәләнең Муса ғәләйһиссәләмде һәм Израил халҡын Фирғәүен һәм уның ғәсҡәренән ҡотҡарыуын һөйләп бирә». Ошо хаҡта ишеткәс, Раббыбыҙ Пәйғәмбәре ﷺ : «Башҡаларға ҡарағанда Муса ғәләйһис-сәләмде хөрмәтләргә мин яҡыныраҡмын», − тип әйткән. Шул ваҡыттан башлап, ошо көндә Рәсүлебеҙ ﷺ ураҙа тотҡан һәм быны өммәтенә лә ҡушҡан. Мосолмандарҙың ғибәҙәте йәһүдтәрҙекенән айырылып торһон өсөн, Ғәшүрә көнөнә өҫтәп, тағы ла бер көн (Мөхәррәм айының 9-сы йәки 11-се көнөндә) ураҙа тоторға бойорған.

ӘҘИЛ ИБРАҺИМОВ

Светлана Әбсәләмова тәржемәһе

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Яҡты йондоҙ булып балҡыны ла...

«Райондашым, ауылдашым Балаҡатай егете Фәнил Байышевҡа 15 ғинуарҙа 70 йәш тулған булыр ине. Шул тиклем яҡшы кеше, зур өмөттәр бағлаған йәш ғалимдың ғүмере ҡыҫҡа булды, ижадының башында тиерлек өҙөлдө. Әммә ул, күптәр үҙ ғүмерендә тиҫтә йылдар буйы атҡарған эште бер нисә йылда эшләп, үҙенең...


Тәбүтте ҡайтарыу

Тәбүттең (һандыҡ, табут) тарихын ҡыҫҡаса һөйләп үтәйек.   Әҙәм ғәләйһиссәләм Ожмахтан ергә күсерелгәс, Ғаләмдәр Раббыһы уға тәбүт бирә. Уның оҙонлоғо − өс, киңлеге ике беләк үлсәме була, тип әйтелә «Ас-Сауи» һәм «Ғәраис» китаптарында. Һандыҡ Ожмахтағы шәмшәз...


«Аллаһ Рәхмәтенә өмөтөбөҙҙө өҙмәйек!..»

Ғилем һәм тәрбиә, сабырлыҡ, изгелектәрҙе күп ҡыла торған Рамаҙан айы яҡынлаша. 19 февраль – нурлы айҙың тәүге көнө. Йәғни, 18 февралдә, ҡояш байыу менән, ураҙаға инәбеҙ. Бөгөнгө һөйләшеүебеҙ − шул уңайҙан, ураҙа хаҡында. Һорауҙарыбыҙға Көйөргәҙе районы Ермолаево ауылының «Рамаҙан» мәсете мөғәллиме...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Намаҙҙа «әмин» һүҙен әйтергә яраймы? Намаҙҙа «Әл-Фәтиха» сүрәһенән һуң «әмин» һүҙенең әйтелеше сөннәт. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ һәм уның сәхәбәләре шулай эшләгән. Аллаһ Илсеһе ﷺ әйткән: ««Әл-Фәтиха» сүрәһенән һуң имам «әмин» тигәндә, һеҙ ҙә...


Эфиопия илселәре

Эфиопияла йәшәгән мосолмандарҙан Мәккәлә һуңғы Пәйғәмбәр ﷺ пәйҙә булыуын ишеткәс, уның менән осрашырға 20 христиан эфиоп Мәккәгә илсе булып килә. Улар Аллаһ Рәсүленә ﷺ бик күп һорауҙар бирә һәм бөтәһенә лә тулы яуап ала. Пәйғәмбәр ﷺ уларға Ҡөрьәндән аяттар уҡый һәм исламдың асылын аңлата....