Мөхәррәм айының иң сауаплы көнө

Мөхәррәм айының иң сауаплы көнө

Әлхәмдүлилләһ, изге Мөхәррәм айына ла аяҡ баҫтыҡ. Йыл башында ҡылынған ғәмәлғибәҙәттәребеҙҙең, изге эштәребеҙҙең әжер сауаптарын Аллаһу Тәғәлә бик күп мәртәбәләргә арттыра. Был айҙың унынсы көнөн Ғәшүрә көнө тип йөрөтәләр ( ғәрәпсәнән «әшәрә»«ун» тип тәржемә ителә).

Бөйөк көндә Аллаһу Тәғәлә Күк һәм Ерҙе, Ғәреш һәм Көрсиҙе, фәрештәләрҙе, атабыҙ Әҙәм ғәләйһис-сәләмде яратҡан. Пәйғәмбәрҙәр тарихына ҡағылышлы күп мөһим ваҡиғалар тап Ғәшүрә көнөнә бәйле. Ахырызаман да ошо көндә буласаҡ.

Ғәшүрә көнөн нисек үткәрергә

Был көндө саҙаҡа таратыу, яҡындарҙы, бала-сағаны ҡыуандырыу, Ҡөрьән уҡыу, башҡа яҡшы ғәмәл башҡарыу − хәйерле эш. Әбү Кәтәдә әл-Әнсари һөйләүенсә, Рәсүлебеҙ ﷺ Ғәшүрә тураһында һорашыусыларға: «Ошо көндөң ураҙаһы үткән йылдың гонаһтарын юя», − тип яуап биргән (Мөслим). Әбү Сәйет әл-Худри еткергән хәҙистә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: «Ғәрәфә көнөндә ураҙа тотасаҡ кешенең үткән һәм артабанғы йылдарҙағы гонаһтары юйыла, Ғәшүрә көнөндәгеһе бер йылдың гонаһтарын юҡ итә» (әт-Тәбәрани).

Ибне Ғәббәс еткергән хәҙистә Ғәшүрәнең һәм ошо көндә тотасаҡ ураҙаның өҫтөнлөгө хаҡында бына ни тиелә: «Мәҙинә ҡалаһына һижрәт ҡылғас, Рәсүлебеҙ ﷺ урындағы йәһүдтәрҙең Мөхәррәм айының унынсы көнөндә ураҙа тотоуҙарына иғтибар итә һәм ошо көндө ололау сәбәбен һорай. Улар, был көндөң улар өсөн бәрәкәтле булыуын, сөнки тап ошо көндө Аллаһу Тәғәләнең Муса ғәләйһиссәләмде һәм Израил халҡын Фирғәүен һәм уның ғәсҡәренән ҡотҡарыуын һөйләп бирә». Ошо хаҡта ишеткәс, Раббыбыҙ Пәйғәмбәре ﷺ : «Башҡаларға ҡарағанда Муса ғәләйһис-сәләмде хөрмәтләргә мин яҡыныраҡмын», − тип әйткән. Шул ваҡыттан башлап, ошо көндә Рәсүлебеҙ ﷺ ураҙа тотҡан һәм быны өммәтенә лә ҡушҡан. Мосолмандарҙың ғибәҙәте йәһүдтәрҙекенән айырылып торһон өсөн, Ғәшүрә көнөнә өҫтәп, тағы ла бер көн (Мөхәррәм айының 9-сы йәки 11-се көнөндә) ураҙа тоторға бойорған.

ӘҘИЛ ИБРАҺИМОВ

Светлана Әбсәләмова тәржемәһе

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Ахырзаман – аяҡ аҫтында

Бала саҡта: «Үлем – күҙ менән ҡаш араһында, ахырзаман – аяҡ аҫтында», – тигән һүҙҙәрҙе өләсәй ауыҙынан йыш ишетергә тура килде. Нух пәйғәмбәрҙең туфан һыуынан, тереклектәр донъяһын һаҡлап алып ҡалыуы ла һүҙ урауында аңға һеңдерелде.   Яҙғы ташҡын осоронда, Нөгөш...


Ауылым муллаһы – ҡыҙылдар ҡорбаны

Әбелғата Ишемов (1865 - 13 ғинуар 1917)     Ауылыбыҙҙың инҡилабҡа тиклемге муллаларының береһе, ата- бабаһының төп сығышы ҡотанлы. Указлы мулла исеме Назараттың 2492-се Указы менән 1893 йылдың 12 майында раҫланған.   Төпкөлдә лә әленән-әле аҡтар, ҡыҙылдар, ҡоролтай, иҫкелек...


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...