Мөхәррәм айының иң сауаплы көнө

Мөхәррәм айының иң сауаплы көнө

Әлхәмдүлилләһ, изге Мөхәррәм айына ла аяҡ баҫтыҡ. Йыл башында ҡылынған ғәмәлғибәҙәттәребеҙҙең, изге эштәребеҙҙең әжер сауаптарын Аллаһу Тәғәлә бик күп мәртәбәләргә арттыра. Был айҙың унынсы көнөн Ғәшүрә көнө тип йөрөтәләр ( ғәрәпсәнән «әшәрә»«ун» тип тәржемә ителә).

Бөйөк көндә Аллаһу Тәғәлә Күк һәм Ерҙе, Ғәреш һәм Көрсиҙе, фәрештәләрҙе, атабыҙ Әҙәм ғәләйһис-сәләмде яратҡан. Пәйғәмбәрҙәр тарихына ҡағылышлы күп мөһим ваҡиғалар тап Ғәшүрә көнөнә бәйле. Ахырызаман да ошо көндә буласаҡ.

Ғәшүрә көнөн нисек үткәрергә

Был көндө саҙаҡа таратыу, яҡындарҙы, бала-сағаны ҡыуандырыу, Ҡөрьән уҡыу, башҡа яҡшы ғәмәл башҡарыу − хәйерле эш. Әбү Кәтәдә әл-Әнсари һөйләүенсә, Рәсүлебеҙ ﷺ Ғәшүрә тураһында һорашыусыларға: «Ошо көндөң ураҙаһы үткән йылдың гонаһтарын юя», − тип яуап биргән (Мөслим). Әбү Сәйет әл-Худри еткергән хәҙистә Пәйғәмбәребеҙ ﷺ әйткән: «Ғәрәфә көнөндә ураҙа тотасаҡ кешенең үткән һәм артабанғы йылдарҙағы гонаһтары юйыла, Ғәшүрә көнөндәгеһе бер йылдың гонаһтарын юҡ итә» (әт-Тәбәрани).

Ибне Ғәббәс еткергән хәҙистә Ғәшүрәнең һәм ошо көндә тотасаҡ ураҙаның өҫтөнлөгө хаҡында бына ни тиелә: «Мәҙинә ҡалаһына һижрәт ҡылғас, Рәсүлебеҙ ﷺ урындағы йәһүдтәрҙең Мөхәррәм айының унынсы көнөндә ураҙа тотоуҙарына иғтибар итә һәм ошо көндө ололау сәбәбен һорай. Улар, был көндөң улар өсөн бәрәкәтле булыуын, сөнки тап ошо көндө Аллаһу Тәғәләнең Муса ғәләйһиссәләмде һәм Израил халҡын Фирғәүен һәм уның ғәсҡәренән ҡотҡарыуын һөйләп бирә». Ошо хаҡта ишеткәс, Раббыбыҙ Пәйғәмбәре ﷺ : «Башҡаларға ҡарағанда Муса ғәләйһис-сәләмде хөрмәтләргә мин яҡыныраҡмын», − тип әйткән. Шул ваҡыттан башлап, ошо көндә Рәсүлебеҙ ﷺ ураҙа тотҡан һәм быны өммәтенә лә ҡушҡан. Мосолмандарҙың ғибәҙәте йәһүдтәрҙекенән айырылып торһон өсөн, Ғәшүрә көнөнә өҫтәп, тағы ла бер көн (Мөхәррәм айының 9-сы йәки 11-се көнөндә) ураҙа тоторға бойорған.

ӘҘИЛ ИБРАҺИМОВ

Светлана Әбсәләмова тәржемәһе

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Пәйғәмбәрҙең ﷺ Таифҡа барыуы

Әбүталип менән Хәҙисәнең үлеменән һуң ﷺ Аллаһ Рәсүленә ﷺ ҡорайыштарҙың ҡыҫымы көсәйә. Шуға күрә Пәйғәмбәр ﷺ Мәккәнән йыраҡ булмаған, әсәһе яғынан туғандары йәшәгән Таиф ҡалаһына барырға ҡарар итә. Ул Таиф халҡынан ҡорайыштарҙан яҡлау һәм ислам таратыуҙа ярҙам һорарға уйлай.   Һәм Пәйғәмбәр ﷺ...


Шайтан яҙмалары

Хәлдәр нисек, таҡыр баш? Мәжит кисә, бөҙрәханаға барып, сәсен ҡырҙырып ҡайтҡан икән. Бөгөн иптәштәре янына сыҡҡас, мин уның ялтас башын күреп ҡалдым. Һа-һа-һа! Үәт, мин илаттым уны! Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме, нисек килеп сыҡты? Хәҙер һөйләйем. Мин уның дуҫына: «Сәйет! Мәжитте таҡыр баш, тип...


Ике бөйөк шәхес дуҫлығы

1891 йылдан ҡазый булып һайланған Ризаитдин Фәхретдинов, Аҡмулла менән был һөйләшеүҙән һуң, мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтановтың ризалығын алып, уның менән осрашыу мәжлесе ойоштора. Мәжлестә шағир Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Хайрулла ахун һ.б. ҡатнаша. Ғәҙәттәгесә, зыялылар өсөн М. Өмөтбай менән Аҡмулла...


ДОҒАЛЫ ЙОРТ

Кейем кейгәндә «Әл-хәмдү лил-ләәһил-ләҙии кәсәәнии һәәҙәҫ-ҫәүбә үә разәҡанииһи мин ғайри хәүлин миннии үә ләә ҡуүүәһ». Мәғәнәһе: «Мин үҙем көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да (йәғни, ошо кейемде үҙем таба алырлыҡ көс менән ҡеүәткә эйә булмаһам да), миңә ошо кейемде кейҙергән һәм...


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...