Ғәшүрә көнө фазиләте

Ғәшүрә көнө фазиләте

Ғәшүрә көнө фазиләте

7 июлдә изге Мөхәррәмгә аяҡ баҫабыҙ, ин шәә Аллаһ! Йылдың беренсе айында ҡылған ғәмәл-ғибәҙәтебеҙ, яҡшы эшебеҙ өсөн Аллаһу Тәғәлә әжер-сауабын бик күп тапҡырға арттырып бирә. Мөхәррәмдең унынсы көнөн ғибәҙәт менән үткәреү айырыуса сауаплы һәм маҡтаулы.

 

 

Ғәшүрә көнө Мөхәррәм айының 10-сы көнөнә тура килә. Был көндөң фазиләте тураһында күп хәҙистәрҙә бәйән ителә. Ибне Ғәббәстән еткерелгәнендә шулай тиелә: «Мин башҡа ваҡытта ла һис ҡасан Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ Ғәшүрә көнө һәм Рамаҙан айындағы кеүек ураҙа тоторға ынтылғанын күргәнем булманы» (әл-Бохари).

Рәсүлебеҙ ﷺ әйткән: «Ғәшүрә көнөндә тотолған ураҙа өсөн Аллаһу Тәғәлә былтырғы гонаһтарҙы кисерер, тип ышанам» (Мөслим). Был Ғаләмдәр Хужаһының беҙгә ҡарата айырыуса йомарт булыуын күрһәтә: бер көнлөк ураҙа менән тотош бер йылдың гонаһы юйыла!

Ибне Ғәббәс еткергәнсә, Аллаһ Рәсүле ﷺ Мәҙинәгә килгәндә йәһүдтәрҙең Ғәшүрә көнөндә ураҙа тотҡанын күргән. Шул ваҡытта Пәйғәмбәребеҙ ﷺ уларҙан: «Ни өсөн тап ошо көндө ураҙа тотаһығыҙ?» – тип һорағас, йәһүдтәр: «Был беҙҙең өсөн олуғ көн, тап ошо көндә Аллаһ Исраил улдарын уларҙың дошманынан ҡотҡарҙы, һәм Муса был көндә ураҙа тота башланы», – тип яуаплаған. Шуны ишеткәс Аллаһ Рәсүле ﷺ: «Беҙ Мусаға һеҙгә ҡарағанда яҡыныраҡ», – тигән. Һәм артабан Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ гел ошо көндө ураҙа тотҡан һәм сәхәбәләренә лә шулай эшләргә ҡушҡан (әл-Бохари).

Хәсән ибне Әммәраның «Мәрәкил Фәләх» китабында былай тиелә: «Ғәшүрә көнөндә генә ураҙа тотоу сөннәткә тап килмәй (кәраһәт тәнзиһ). Пәйғәмбәребеҙ ҡушҡанса, йәһүдтәрҙең ғибәҙәтенән айырылып торһон өсөн, Ғәшүрәнән тыш, мосолмандарға ураҙаларын Мөхәррәм айының 9-сы йәки 11-се көнөндә тотоу хәйерле» («Хәшийәтү Тәхтәүи»).

 

Мөхәммәт Ғәзимов

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


Ҡыҙым истерикаға бирелә

Үҫмер ҡыҙымдың әхирәттәре яңы телефондар, ҡиммәтле кейем-һалым, төрлө сәйәхәттәре менән маҡтанғанда, ул быны ауыр кисерә, көйә, ҡайһы саҡта илап та ала. Үҙе лә быға ояла, сөнки ундай әйберҙәрҙе ала алмауын аңлай. Шул уҡ ваҡытта ул туҡ, кейеме лә бар, барыһы ла өр-яңы, зауыҡлы. Әммә мин уны яңғыҙ...


Халыҡ әйтһә – хаҡ әйтә

Намыҫлы кеше – ырыҫлы кеше. Яҡшы менән юлдаш булһаң – эшең бөтөр, Яман менән юлдаш булһаң – башың бөтөр. Нәфсе шайтан – аҡыл иман Иҫән саҡта йөрөп ҡал, был донъяны күреп ҡал. Аҡсаң булмаһа ла, выжданың булһын. Сәләм бирмәгән бер оятлы, яуап бирмәгән мең оятлы. Күлдең...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Балаларға ҡағылышлы им-том йолалары

Әйтеп киткәнебеҙсә, хәҙерге ваҡытта бүҫер (өс йән), күкрәк шешен (мастопатия), тимерәү, күҙгә сыҡҡан арпаны һәм сөйәлде имләү, ҡот ҡойоу, мейе үлсәү кеүек йолаларҙы белгән кешеләр юҡ кимәлендә. Яңы тыуған сабый балалар өсөн бик кәрәкле был йолаларҙы белгән, балаларға шуның менән ярҙам күрһәткән...