Нисек күҙ тейеүҙән һаҡланырға?

Нисек күҙ тейеүҙән һаҡланырға?

Күҙ тейеүҙең хаҡ икәне билдәле, һәр кеше күҙ тейгеҙә ала, хатта үҙ-үҙенә һәм үҙенең мөлкәтенә лә.

 

Күп саҡта күҙ тейеү көнсөл кешенән була. Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ хәҙисендә: «Әгәр ҙә һеҙҙең арала кемдер үҙендә йәки мөлкәтендә, йәки үҙенең ҡәрҙәшендә берәй әйберҙе оҡшатһа, бәрәкәт һорап доға ҡылһын, сөнки ысынында күҙ тейеү хаҡ», – тиелгән (Ибне Мәджәһ).

Икенсе хәҙисендә: «Күҙ тейеү – ысынлап та, бар. Уның арҡаһында дөйә ҡаҙанға барып эләгә, ә кеше – ҡәбергә», – тиелгән (Әбү Нүәйм).

 

Күҙ тейеүҙән нисек һаҡланырға?

Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ бер хәҙисендә (Ибне Ғәббәстән еткерелә): «Күҙ тейеү – хаҡ нәмә. Әгәр ҙә Аллаһтың тәҡдиренә нимәлер йоғонто яһай ала икән, ул да булһа, күҙ тейеү булыр. Әгәр ҙә һеҙгә ҡойонорға ҡушылһа, һеҙ шуны үтәгеҙ», – тиелгән (Мөслим).

Бынан сығып, бер әҙәмгә күҙе тейгән кешегә ғөсөл алырға тәҡдим итергә кәрәк, һәм шул һыуҙа күҙ тейгән кеше йыуынырға тейеш.

Әбү Үмәмә ибне Сәһл ибне Хәниф һөйләгән: «Әмир ибне Рабиғә Аллаһ Рәсүле ҡушыуы буйынса ғөсөлләнде, сөнки ул Әбү Сәһл ибне Хәнифәгә күҙ тейҙергән, һәм, шул һыу менән Сәһлде ҡойондорғас, ул һауыҡты» (Әхмәд, ән-Насаи).

Әгәр ҙә һеҙ күңелегеҙгә оҡшаған берәй әйбер күрһәгеҙ йәки ишетһәгеҙ, күҙ тейеүҙән һаҡлар өсөн, киләһе доғаларҙы уҡыу хәйерле булыр: «Мин Аллаһтың асыуынан, Уның язаһынан, Уның ҡолдарының яуызлыҡтарынан, шайтандарҙың ҡотҡоһонан һәм уларҙың миңә яҡын килеүенән Аллаһтың камил һүҙҙәренең һаҡлауына һыйынам»; «Йә, Аллаһым, уға фатихаңды бир».

Күҙ тейеү кешенән дә һәм ендәрҙән дә булырға мөмкин. Үммә Сәләмә еткергәнсә, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ, уның өйөндә бер ҡатынды күргәс, йөҙөндәге ҡара таптарҙы абайлай һәм ул: «Уға күҙ тейеүҙән доғалар (руҡъя) уҡығыҙ, сөнки уға күҙ тейгән», – ти (әл-Бохари, Мөслим).

Күҙ тейеүҙән һаҡланыр өсөн «Әл-Фәтиха», «Әл-Фәләҡ», «Ән-Нәс» сүрәләрен һәм аят «Әл-Көрси»ҙе йыш уҡырға кәрәк. Әбү Сәид әл-Худриҙән еткерелгәнсә: «Аллаһ Рәсүленә «Әл-Фәләҡ» һәм «Ән-Нәс» сүрәләре төшөрөлгәнгә тиклем, ул ендәрҙән, күҙ тейеүҙән һаҡланыу доғалары менән Аллаһҡа мөрәжәғәт итә торған ине. Ул сүрәләр барлыҡҡа килгәс, Аллаһ Рәсүле артабан гел шуларҙы уҡыны. Ҡалған доғаларҙан баш тартты» (Әт-Тирмиҙи).

Шулай уҡ Пәйғәмбәребеҙҙең ﷺ Хәсән менән Хөсәйенде һаҡлар өсөн уҡыған доғаһын йыш ҡабатларға тәҡдим ителә: «Әғүҙү би-кәлимәти Лләһи т-тәммәти мин күлли шәйтанин үә һәммәтин үә мин күлли ғәйнин ләммәтин». Мәғәнәһе: «Аллаһу Тәғәләнән барлыҡ шайтандар, йыртҡыс хайуан, ағыулы бөжәктәр зыянынан һәм шулай уҡ кешеләрҙең күҙе тейеүенән һине һаҡлауын һорайым» (Әл-Бохари).

Ғосман ибне Ғәффәндән еткерелгәнсә, Аллаһ Рәсүле ﷺ әйткән: «Кем көн һайын иртәле-кисле ошо доғаны уҡый, уға бер нимә лә зыян килтерә алмаҫ: «БисмиЛләһи лләҙи лә ядҙурру мәғә исмиһи шәйун фи л-арҙый үә лә фи ссәмәи, үә һүә сСәмиғ үл-Ғәлим». Мәғәнәһе: «Аллаһ исеме менән. Уға ерҙә лә, күктә лә бер нәмә лә зыян килтерә алмай, сөнки Ул Ишетеүсе, Белеүсе» (Әт-Тирмиҙи).

Әнәс һөйләүенсә, Аллаһ Рәсүле ﷺ: «Әгәр ҙә кеше берәй оҡшаған әйберҙе күреп, шул саҡта: “Мә шәә Ллаһу, ләә хәүлә үә ләә ҡуүәтә иллә би-Лләһ (Аллаһ Үҙе шулай теләгән, көс һәм ҡеүәт бары тик Аллаһтан )”, – тип әйтһә, уға бер ниндәй ҙә зыян булмаясаҡ» (Ибне әс-Сүнни).

 

Мөхәммәт Дибиров.

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Һөйәк һурпаһы

Һурпаны әҙерләү өсөн һөйәктәр, алма һеркәһе, ҡара борос, зәғферән (куркума) тамыры кәрәк. Дөрөҫ итеп әҙерләнгән һурпала коллаген, аминокислоталар, гликозаминогликандар, микроэлементтар (магний, фосфор, баҡыр, цинк, калий, тимер) күп була. Көтөүҙә йөрөгән, үлән ашаған малдың һөйәктәрен ҡулланырға...


Айҙы уртаға ярыу

Бер үк ваҡытта мөшриктәр һаман да Пәйғәмбәрҙән ﷺ мөғжизә (пәйғәмбәрлек билдәһе) күрһәтеүен талап итә: «Һин беҙгә, Аллаһтың бөтә илселәре лә халыҡҡа үҙҙәренең пәйғәмбәрлек билдәһен (мөғжизә) күрһәткән, тип һөйләнең. Муса пәйғәмбәрҙең таяғы булған, Сәлих пәйғәмбәрҙең − дөйәһе, Ғайса...


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...