Һыйырҙың иретелгән эс майы
Һыйырҙың иретелгән эс майы
Йыш ҡына йәмғиәттә, май кешегә зарарлы, тигән фекерҙе ишетергә тура килә. Әммә әҙ миҡдарҙа һарыҡ йәки һыйыр малының эс майы кешенең организмына тик файҙа килтерәсәк. Уның составында төрлө витаминдар, микроэлементтар бар, улар аҙыҡты туҡлыҡлы итә. Һайлаған саҡта, туғайҙа, болонда көтөлгән малдың ите менән майына өҫтөнлөк бирергә кәрәк, улар күпкә файҙалыраҡ.
Табип-терапевт, диетолог, медицина фәндәре кандидаты Екатерина Бурляева фекеренсә, иң мөһиме – эс майын ҡулланыуҙа сама белеү.
Ниндәй файҙа?
Кешенең организмына көн һайын, күп булмаһа ла, барыбер хайуан майы кәрәк. Һыйырҙың иретелгән эс майында туйындырылған һәм туйындырылмаған май кислоталары, көл матдәләре, Е витамины, быуындарға һәм һөйәктәргә мөһим булған Д витамины, майҙа эреүсән А витамины һәм кешенең тәнендә синтезлана торған бета-каротин, макро- һәм микроэлементтар бар.
Эс майын әҙ генә миҡдарҙа ашау кешене һыуыҡ тейеүҙән һаҡлар, тиреһен һәм тештәрен нығытыр, сәстәрҙең үҫеүенә яҡшы тәъҫир итер, унда булған яҡшы холестерин баш һәм арҡа мейеһенең нервы епсәләрен һаҡлар, ашҡаҙандың һәм бөйөр өҫтө биҙҙәренең эшмәкәрлеге яҡшырыр.
Ҡулланыу
Ашнаҡсылар эс майын йыш ҡуллана, сөнки ул төтәмәй һәм канцероген матдәләрҙе барлыҡҡа килтермәй. Уны фритюрҙа, итте һәм балыҡты (май уларҙы һутлы итә), йәшелсәләрҙе ҡурғанда һәм быҡтырғанда ҡулланырға мөмкин.
Эс майын нисек иретергә?
Башта һыйырҙың эс майын һалҡын һыуҙа йыуып, таҫтымалға һалып ҡоротабыҙ. Төнгөлөккә һыуытҡыста ҡалдырабыҙ. Шунан таҙа аҡ майҙы бәләкәй өлөштәргә бүлеп, ит турағыс аша үткәрәбеҙ. Артабан кәстрүлгә 1-2 стакан һыу ҡоябыҙ, шунда майҙы ҡушып, уртаса утта болғай-болғай, бер нисә сәғәт иретәбеҙ. Шунан һыуытабыҙ. Өҫтөнән майҙы һөҙөп алабыҙ, һыуын түгәбеҙ. Талғын утта торған табаға майҙы һалабыҙ ҙа, артабан эрегәнен көтәбеҙ. Әҙер булған майҙы марля йәки иләк аша үткәрәбәҙ. Стериль банкаға ҡоябыҙ.
Майҙы иретер өсөн ҡалын һауыт-һабаны ҡулланырға кәрәк. Шул саҡта ғына уттың температураһы бөтөн ергә тигеҙ тараласаҡ.
Әҙер майҙы быҡтырғанда, бешергәндә, ҡыҙҙырғанда ҡулланырға мөмкин. Бигерәк тә күптәребеҙ яратҡан кетерләп торған картуфты ла иретелгән һыйыр майында ҡурырға була. Был май шулай уҡ шәм эшләргә лә яраҡлы.
