Үңәҙ нимәһе менән ҡурҡыныс?

Үңәҙ нимәһе менән ҡурҡыныс?

Үңәҙ нимәһе менән ҡурҡыныс?

Беҙҙең көндәлек тормошта осраған үңәҙ (плесень), уны күк тә тиҙәр, хаҡында һүҙ барыр. Уның аҙыҡта йәки өйҙә барлыҡҡа килеүе бөтөн әйләнә-тирәгә һәм һаулыҡҡа насар тәъҫир итә.

 

Ризыҡтың һаҡлау срогы сыҡҡанда йәки дөрөҫ һаҡланма-ған осраҡта, үңәҙ барлыҡҡа килә. Ундай аҙыҡты ашарға ярамай!

 

Үңәҙҙең сәбәптәре

Аҙыҡ үңәҙе – еп кеүек микробәшмәк. Табип-терапевт Светлана Куприна әйтеүенсә, өйҙәге һәм аҙыҡтағы үңәҙ баш ауыртыуына һәм ашҡаҙандың эшмәкәрлегенең боҙолоуона килтерә. Бәшмәк колониялары төрлө төҫтә була: аҡ, ҡара, һоро, ал. Улар һауа, һыу, бөжәктәр аша таралалар. Үңәҙ бәшмәктәре үрсер өсөн иң уңайлы шарттар һауаның Цельсий буйынса 20 градустан өҫтә һәм дымлылыҡтың 60% юғары булыуы.

Нимәһе мөһим, үңәҙҙе асыҡ һауалы һәр бүлмәлә табырға була. Ҡайһы бер бәҫтәр һыуытҡыста, тоҙланған ризыҡтарҙа, джемдарҙа, ҡайнатмаларҙа, әсетелгән аҙыҡтарҙа үҙҙәрен яҡшы тоя.

Бәҫләнгән ашамлыҡты яңынан ҡайнатып йәки ситен ҡырҡып ҡотҡарырға кәрәкмәй. Сөнки термик эшкәртеү бәшмәк менән бактерияның спораларын боҙасаҡ, әммә аҙыҡта микротоксиндар барыбер ҡаласаҡ.

Үңәҙҙең микроскопик ҙурлығы арҡаһында споралары бөтөн аҙыҡҡа тарала. Икмәктең йәки йәшелсәнең төбөнә төшә, ә йәшел утрауҙар тик күҙгә күренгән, үҫешкән колония утрауҙары ғына.

 

Организмға тәъҫире

Үңәҙ һаулыҡҡа зыян килтерә торған токсиндарҙы барлыҡҡа килтерә. Бәҫтең споралары аҙыҡта, тирелә йыйылып, тәнгә танау һәм ауыҙ аша инә ала. Һөҙөмтәлә аллергия, йүткереү, баш ауыртыуы, танауҙан ҡан ағыуы, ашҡаҙандың эшмәкәрлеге боҙолоуы мөмкин. Үңәҙ пневмония, астма ауырыуҙарын, бауыр менән бөйөрҙәрҙең зарарланыуына килтерә ала.

 

Ҡайҙа эҙләргә?

Әгәр ҙә өйҙө тулыһынса таҙартып сыҡҡандан һуң да, бүлмәлә һаҫыҡ еҫ булһа, был үңәҙҙең үрсеүе тураһындағы билдә. Ул обой артында, йорт йыһаздарында, китаптарҙа, кейемдә булыуы мөмкин. Шулай уҡ ванна бүлмәһендәге ике плитка тоташҡан йөйгә иғтибар итергә, шулай уҡ турағыс таҡтаны, һауыт-һаба йыуған губканы, раковинаны, кондиционерҙы, вентиляция рәшәткәһен, компьютер клавиатураһын ҡарарға кәрәк. Белгестәр фекеренсә, өйҙәге бөтөн ерҙе ентекле таҙалап ҡына, үңәҙҙән ҡотолорға мөмкин.

 

Мөхәммәт Дибиров.

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...


Ҡыҙым истерикаға бирелә

Үҫмер ҡыҙымдың әхирәттәре яңы телефондар, ҡиммәтле кейем-һалым, төрлө сәйәхәттәре менән маҡтанғанда, ул быны ауыр кисерә, көйә, ҡайһы саҡта илап та ала. Үҙе лә быға ояла, сөнки ундай әйберҙәрҙе ала алмауын аңлай. Шул уҡ ваҡытта ул туҡ, кейеме лә бар, барыһы ла өр-яңы, зауыҡлы. Әммә мин уны яңғыҙ...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...