Әсе, әммә файҙалы торма

Әсе, әммә файҙалы торма

Әсе, әммә файҙалы торма

Был йәшелсә беҙҙең өҫтәлдә һирәк осрай, әммә ҡышҡыһын уның файҙалы сифаттары беҙгә бик кәрәк. Табип-терапевт, «СМ» клинкаһының диетологы Елена Тихомирова еткергән кәңәштәргә таянып, уны нисек ҡулланыу тураһында мәғлүмәт тәҡдим итәбеҙ.

Торма (редька)

 

Табип фекеренсә, тормала әсе еҫле матдәләр бар, улар ағзаларҙа ҡан йөрөшөн яҡшырта. Йәшелсә әсерәк булған һайын, файҙалыраҡ. Тормала калориялар аҙ, шуға күрә ул барлыҡ диеталар өсөн файҙалы. Әммә ашҡаҙаны ауыртҡан кешегә уны ашарға ярамай.

Шулай уҡ торманың файҙаһын унда тәшкил иткән эфир майҙары ла билдәләй. Ундағы фитонцидтар тәбиғи антибиотик булып һанала. Улар бактериялар менән яҡшы көрәшә, шуға ла ул вирусҡа ҡаршы йоғонтоло бер дауа. 100 грамм тормала С витаминының өс тәүлек дозаһы тупланған, шулай уҡ унда кремний күп.

 

Ҡара торманан нимә әҙерләргә була?

Вегетариан билмәндәре өсөн эслек

1,5 стакан онға бер йомортҡа, һыу, тоҙ ҡушып, ҡамыр баҫабыҙ. Артабан эслек өсөн 250 г торма, бер нисә йәшел һуған, 2 аш ҡалағы үҫемлек майы йәки һары май кәрәк.

Таҙартылған торманы ваҡлайбыҙ. Әсеһе бөтһөн өсөн, уны үҫемлек майында йәки һары майҙа ҡыҙҙырабыҙ. Әҙ генә ҡаймаҡ ҡушырға мөмкин. Һыуытылған торманы ваҡ итеп туралған йәшел һуған менән болғап, эслек әҙерләйбеҙ. Аҙаҡ билмәнде билдәле ысул менән эшләргә була.

 

Ҡара торманының әсеһен нисек бөтөрөргә?

Ҡара торма әсе булыу сәбәпле, кулинарияла йыш ҡулланылмай. Шуға күрә уның әсеһен бөтөрөү буйынса бер нисә ысул тәҡдим итәбеҙ.

  1. Йәшелсәне йыуып, тышын таҙартабыҙ, пластиналарға 2 см тирәһе итеп киҫәбеҙ йәки ваҡ итеп турайбыҙ. Шунан өҫтөнә һалҡын һөт ҡойоп, 30 минут тирәһе ҡалдырып торабыҙ. Әсеһе бөткән торманы һығып, һыуҙа саябыҙ. Артабан кәрәкле аҙыҡ бешерергә мөмкин.
  2. Таҙартылған һәм ваҡланған йәшелсәне 20 минутҡа һыуҙа тотабыҙ, шунан һыуҙы түгәбеҙ. Был ысулдан һуң, тормала әсеһе ҡала, әммә киҫкен тәме (горечь) бөтә.
  3. Салаттар өсөн был йәшелсәне ваҡланған кишер менән бутарға мөмкин. Кишерҙең татлылығы торманың әселеген кәметә.
  4. Ентекле итеп таҙартылған тамыр аҙыҡты ҡырғыс аша үткәреп, 3 минутҡа эҫе һыуҙа ҡалдырырға. Артабан, һыуын түгеп, тормаға лимон һутын һығырға була.
  5. Ҡырғыс аша үткәрелгән тормаға боҙ киҫәктәре менән һыуыҡ һыу ҡойоп, 20 минут тоторға. Шунан, йәшелсәне һығып, артабан кәрәкле аҙыҡ өсөн ҡулланырға мөмкин.

Тәмле һәм файҙалы ризыҡтар бешерегеҙ, һау булығыҙ!

 

Сумая Тлисова

2026-07-01 (Мөхәррәм, 1448 йыл) №7.


Ҡуҙғалаҡ бәлеше

Ҡамыр өсөн: 1 стакан һөт 2 аш ҡалағы шәкәр 2 аш ҡалағы эретелгән май йәки ҡаймаҡ 0,5 балғалаҡ тоҙ 0,5 балғалаҡ сода (йәки 1 балғалаҡ ҡамыр йомшартҡыс) 2 стакан он   *1 стакан - 200 мл   Эслеге өсөн: 300 г ҡуҙғалаҡ сама менән шәкәр (150-200 г) май   Әҙерләү: Ҡамыр өсөн...


«Уҡыған һайын күңелдә еңеллек тойҙом...»

Красноусол ҡасабаһына юлланған һуңғы автобус китергә әҙ генә ваҡыт ҡалған. Автовокзалға ике туҡталыш ҡалғас, трамвай боҙолдо. Бына-бына автобус ҡуҙғалырға торғанда барып еттем етеүен, билетһыҙ ултыртмайбыҙ, тип, кондуктор алманы.   Күптән ниәтләгән сәфәр өҙөлөп ҡалыуына, бер аҙ күңел кителеп...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Бер яман ғәҙәтем бар: күп һөйләйем. Бының насар икәнен беләм. Һүҙ менән кешене рәнйетәм, яман һүҙ йөрөтәм. Ошонан һаҡланыр өсөн миңә берәй доға өйрәтегеҙ. Был ғәҙәтемдән нисек ҡотолорға? Яман телем арҡаһында кешеләр минең менән аралашмай, минең хаҡта насар фекерҙә. Гонаһтарҙан алыҫлашырға, был...


Ябай ғына сәйәхәт түгел...

Үҫмер сағымдан тартты мине үҙенә был ил. Тарихи фильмдары, балалар өсөн тылсымлы әкиәттәре менән арбағандыр тәүҙә. 10-11 йәштәрҙә Александр Неверовтың «Ташкент – икмәк ҡалаһы» әҫәрен уҡып сыҡҡас, ҡыҙыҡһыныу тағы ла артты. Тимәк, был илдә муллыҡ, йомартлыҡ бар, тигән һығымтаға...


Ҡатын-ҡыҙ иманын һаҡлаһын!

Мөхәмәтзакир хәҙрәт Йосопов яҙған был мәҡәлә «Башҡортостан» гәзитендә, 2011 йылдың 6 апрель һанында (№68), баҫылып сыҡҡайны. Шәхсән үҙемә тәьҫире бик көслө булғанлыҡтан, материалды ташламай, айырым бер папкаға һалып ҡуйғайным. Инде ун биш йыл уҙҙы, мин уны һаман да ваҡыты-ваҡыты менән...