Әсе, әммә файҙалы торма

Әсе, әммә файҙалы торма

Әсе, әммә файҙалы торма

Был йәшелсә беҙҙең өҫтәлдә һирәк осрай, әммә ҡышҡыһын уның файҙалы сифаттары беҙгә бик кәрәк. Табип-терапевт, «СМ» клинкаһының диетологы Елена Тихомирова еткергән кәңәштәргә таянып, уны нисек ҡулланыу тураһында мәғлүмәт тәҡдим итәбеҙ.

Торма (редька)

 

Табип фекеренсә, тормала әсе еҫле матдәләр бар, улар ағзаларҙа ҡан йөрөшөн яҡшырта. Йәшелсә әсерәк булған һайын, файҙалыраҡ. Тормала калориялар аҙ, шуға күрә ул барлыҡ диеталар өсөн файҙалы. Әммә ашҡаҙаны ауыртҡан кешегә уны ашарға ярамай.

Шулай уҡ торманың файҙаһын унда тәшкил иткән эфир майҙары ла билдәләй. Ундағы фитонцидтар тәбиғи антибиотик булып һанала. Улар бактериялар менән яҡшы көрәшә, шуға ла ул вирусҡа ҡаршы йоғонтоло бер дауа. 100 грамм тормала С витаминының өс тәүлек дозаһы тупланған, шулай уҡ унда кремний күп.

 

Ҡара торманан нимә әҙерләргә була?

Вегетариан билмәндәре өсөн эслек

1,5 стакан онға бер йомортҡа, һыу, тоҙ ҡушып, ҡамыр баҫабыҙ. Артабан эслек өсөн 250 г торма, бер нисә йәшел һуған, 2 аш ҡалағы үҫемлек майы йәки һары май кәрәк.

Таҙартылған торманы ваҡлайбыҙ. Әсеһе бөтһөн өсөн, уны үҫемлек майында йәки һары майҙа ҡыҙҙырабыҙ. Әҙ генә ҡаймаҡ ҡушырға мөмкин. Һыуытылған торманы ваҡ итеп туралған йәшел һуған менән болғап, эслек әҙерләйбеҙ. Аҙаҡ билмәнде билдәле ысул менән эшләргә була.

 

Ҡара торманының әсеһен нисек бөтөрөргә?

Ҡара торма әсе булыу сәбәпле, кулинарияла йыш ҡулланылмай. Шуға күрә уның әсеһен бөтөрөү буйынса бер нисә ысул тәҡдим итәбеҙ.

  1. Йәшелсәне йыуып, тышын таҙартабыҙ, пластиналарға 2 см тирәһе итеп киҫәбеҙ йәки ваҡ итеп турайбыҙ. Шунан өҫтөнә һалҡын һөт ҡойоп, 30 минут тирәһе ҡалдырып торабыҙ. Әсеһе бөткән торманы һығып, һыуҙа саябыҙ. Артабан кәрәкле аҙыҡ бешерергә мөмкин.
  2. Таҙартылған һәм ваҡланған йәшелсәне 20 минутҡа һыуҙа тотабыҙ, шунан һыуҙы түгәбеҙ. Был ысулдан һуң, тормала әсеһе ҡала, әммә киҫкен тәме (горечь) бөтә.
  3. Салаттар өсөн был йәшелсәне ваҡланған кишер менән бутарға мөмкин. Кишерҙең татлылығы торманың әселеген кәметә.
  4. Ентекле итеп таҙартылған тамыр аҙыҡты ҡырғыс аша үткәреп, 3 минутҡа эҫе һыуҙа ҡалдырырға. Артабан, һыуын түгеп, тормаға лимон һутын һығырға була.
  5. Ҡырғыс аша үткәрелгән тормаға боҙ киҫәктәре менән һыуыҡ һыу ҡойоп, 20 минут тоторға. Шунан, йәшелсәне һығып, артабан кәрәкле аҙыҡ өсөн ҡулланырға мөмкин.

Тәмле һәм файҙалы ризыҡтар бешерегеҙ, һау булығыҙ!

 

Сумая Тлисова

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Аллаһ йорто иғтибар үҙәгендә

Ҡалабыҙҙағы Ишембай йәмиғ мәсете һуңғы йылдарҙа бар халыҡтың иғтибар үҙәгенә әйләнде тиһәк, хата булмаҫ. Үткәндәренә лә күҙ һалһаҡ, йөрәктә – йылы хәтирәләр генә. Оҙаҡ йылдар мәсетте имам-хатип Рәфҡәт хәҙрәт етәкләне, уның тырышлығы менән ҡалабыҙҙа иман йорто ҡалҡып сыҡты. Дини ғилем алып...


Хәсән Басри тураһында ҡиссалар

Шәкерткә ярҙам итеүҙең файҙаһы Көндәрҙән бер көндә Хәсән Басри болонға сыҡты. Бер оло һыу ситендә туҡталып ҡарап тора ине, күрҙе: бер баҡа, бер күгәүенде арҡаһына мендереп, ҡайҙалыр китеп бара. Хәсән Басри ҡарап торҙо ла: «Был күгәүен ҡайҙа барыр икән?» – тип, артынан китте. Күгәүен бер ағас...


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...


Яулыҡ ябыныу − күркәм ғәҙәт

Беҙ бәләкәйҙән ишетеп үҫкән «Ағас күрке – япраҡ, кеше күрке − сепрәк» тигән мәҡәл кейемде нисек һайларға кәрәк икәнлеген өйрәтә. Кейем-һалым ҡиәфәтеңә килешле лә, уңайлы ла, өҫ-башыңды ҡапларға ла тейеш. Ә инде мосолман ҡатын-ҡыҙы матур кейенеп кенә ҡалмай, башын да ҡапларға тейеш икәнлеген һәр кем...


Тәһәжжүд намаҙы доғаһы

Ибне Ғәббәстең әйтеүенсә (шаһитлығынса), төндә тәһәжжүд намаҙына торғанда, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ ошо доғаны уҡыған: «Аллааһүммә ләкәл-хәмдү әнтә ҡаййимүс-сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә нуурус сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә...