Әсе, әммә файҙалы торма

Әсе, әммә файҙалы торма

Әсе, әммә файҙалы торма

Был йәшелсә беҙҙең өҫтәлдә һирәк осрай, әммә ҡышҡыһын уның файҙалы сифаттары беҙгә бик кәрәк. Табип-терапевт, «СМ» клинкаһының диетологы Елена Тихомирова еткергән кәңәштәргә таянып, уны нисек ҡулланыу тураһында мәғлүмәт тәҡдим итәбеҙ.

Торма (редька)

 

Табип фекеренсә, тормала әсе еҫле матдәләр бар, улар ағзаларҙа ҡан йөрөшөн яҡшырта. Йәшелсә әсерәк булған һайын, файҙалыраҡ. Тормала калориялар аҙ, шуға күрә ул барлыҡ диеталар өсөн файҙалы. Әммә ашҡаҙаны ауыртҡан кешегә уны ашарға ярамай.

Шулай уҡ торманың файҙаһын унда тәшкил иткән эфир майҙары ла билдәләй. Ундағы фитонцидтар тәбиғи антибиотик булып һанала. Улар бактериялар менән яҡшы көрәшә, шуға ла ул вирусҡа ҡаршы йоғонтоло бер дауа. 100 грамм тормала С витаминының өс тәүлек дозаһы тупланған, шулай уҡ унда кремний күп.

 

Ҡара торманан нимә әҙерләргә була?

Вегетариан билмәндәре өсөн эслек

1,5 стакан онға бер йомортҡа, һыу, тоҙ ҡушып, ҡамыр баҫабыҙ. Артабан эслек өсөн 250 г торма, бер нисә йәшел һуған, 2 аш ҡалағы үҫемлек майы йәки һары май кәрәк.

Таҙартылған торманы ваҡлайбыҙ. Әсеһе бөтһөн өсөн, уны үҫемлек майында йәки һары майҙа ҡыҙҙырабыҙ. Әҙ генә ҡаймаҡ ҡушырға мөмкин. Һыуытылған торманы ваҡ итеп туралған йәшел һуған менән болғап, эслек әҙерләйбеҙ. Аҙаҡ билмәнде билдәле ысул менән эшләргә була.

 

Ҡара торманының әсеһен нисек бөтөрөргә?

Ҡара торма әсе булыу сәбәпле, кулинарияла йыш ҡулланылмай. Шуға күрә уның әсеһен бөтөрөү буйынса бер нисә ысул тәҡдим итәбеҙ.

  1. Йәшелсәне йыуып, тышын таҙартабыҙ, пластиналарға 2 см тирәһе итеп киҫәбеҙ йәки ваҡ итеп турайбыҙ. Шунан өҫтөнә һалҡын һөт ҡойоп, 30 минут тирәһе ҡалдырып торабыҙ. Әсеһе бөткән торманы һығып, һыуҙа саябыҙ. Артабан кәрәкле аҙыҡ бешерергә мөмкин.
  2. Таҙартылған һәм ваҡланған йәшелсәне 20 минутҡа һыуҙа тотабыҙ, шунан һыуҙы түгәбеҙ. Был ысулдан һуң, тормала әсеһе ҡала, әммә киҫкен тәме (горечь) бөтә.
  3. Салаттар өсөн был йәшелсәне ваҡланған кишер менән бутарға мөмкин. Кишерҙең татлылығы торманың әселеген кәметә.
  4. Ентекле итеп таҙартылған тамыр аҙыҡты ҡырғыс аша үткәреп, 3 минутҡа эҫе һыуҙа ҡалдырырға. Артабан, һыуын түгеп, тормаға лимон һутын һығырға була.
  5. Ҡырғыс аша үткәрелгән тормаға боҙ киҫәктәре менән һыуыҡ һыу ҡойоп, 20 минут тоторға. Шунан, йәшелсәне һығып, артабан кәрәкле аҙыҡ өсөн ҡулланырға мөмкин.

Тәмле һәм файҙалы ризыҡтар бешерегеҙ, һау булығыҙ!

 

Сумая Тлисова

2026-08-01 (Сәфәр, 1448 йыл.) №8.


Ғималетдин мулла

«Беҙҙең Сәйетбаба ауылы тарихы яҙылһа, ул бер китап түгел, томдар булыр ине, – ти ауылыбыҙҙың ихтирамлы ағинәйе 93 йәшлек Фәриҙә апай Ғилманова. –Һуғыштан һуңғы йылдарҙа Өйәнең биръяғында ғына ирҙәре һуғышта үлеп тол ҡалған ҡатындарҙың һаны ҡырҡҡа яҡын ине. Кешеләр яҙмышы ил...


Әжәл менән яғалашҡанда

Ғәмәлдә, әсә менән ҡыҙ серҙәш була, тиҙәр. Бәлки, күпселектә шулайҙыр ҙа. Ә бына, һикһән йәшкә еткәнсе, оҙон ғүмер юлы үткән кешегә төрлөһөн осратырға тура килде.   Нуриман районының Яманйылға урман хужалығында эшләп йөрөгәнемдә, дөйөм ятаҡханала урман хужалығы техникумында үҙ аллы уҡып...


Кишер менән нут борсағы турамаһы

Ингредиенттар: 1 эре кишер бешкән нут борсағы - 100 г бер бәйләм петрушка үләне Тәм буйынса тоҙ, ҡара борос, паприка, куркума үҫемлек майы   Әҙерләү барышы: Кишерҙе эре тешле ҡырғыс аша үткәрегеҙ. Петрушка үләнен ваҡлап турағыҙ. Бешкән нут борсағын һәм тәмләткестәрҙе өҫтәгеҙ. Етен...


Милли кейем

Милли кейем – ул халҡымдың Сағылышы, йөҙө. Оҫта ҡулы, көс-ҡеүәте, Сәсәнлеге, һүҙе. Ҡыҙҙарының гүзәллеге, Ир-атының сәме. Ағинәйҙәр аҡылы ла, Аҡһаҡалдар ғәме. Милли кейем – ул халҡымдың Ҡабатланмаҫ йәме. Бал, ҡорото, сәксәгенең, Ҡымыҙының тәме. Меңдәр янында танытҡан Рух...


«Донъя йорто – бер көнлөк йорт...»

Фазылйән хәҙрәт Һөйөндөков тураһында хәбәрсебеҙ Светлана Әбсәләмованың «Әхирәттә кәрәгер ғилемде өйрәнегеҙ!..» исемле мәҡәләһен «Әс-Сәләм» гәзитенең 2024 йылдың август һанында баҫып сығарғайныҡ. Былтыр Йылайыр тарафтарына юл төшкәс, Фазылйән әүлиәнең улдары Ҡаһарман һәм...