ХУШАФ – ФИНИКЛЫ ҺӨТ

ХУШАФ – ФИНИКЛЫ ҺӨТ

Хушаф – бик туҡлыҡлы, файҙалы эсемлек. Ғәрәп илдәрендә ул бик билдәле, уны яраталар һәм йыш эшләйҙәр. Хушафты иртән эсеү организмға айырыуса яҡшы тәьҫир итә, тәнгә хәл индерә, көс бирә.

Был эсемлектең рецебы бик еңел. 1 литр һөткә 25-30 финик һәм бер семтем тоҙ кәрәк буласаҡ. Ҡайһы саҡта ваниль йәки шәкәр ҡушырға ла тәҡдим итәләр. Әммә финик былай ҙа шәкәрле, шуға, шәкәр кәрәкмәй, тип уйлайым. Финиктарҙы йыуырға, тостарын алырға кәрәк. Әгәр һеҙгә оҡшаһа, финиктарҙы ваҡлап турарға була. Шунан өҫтөнә һөт ҡойоп, утҡа ҡуябыҙ. Ҡайнап сыҡҡас, утты кәметәбеҙ ҙә 6-7 минут ҡайнатабыҙ. Утты һүндереп, эсемлекте һыуытырға ҡуябыҙ. Бүлмә температураһына тиклем һыуынғас, блендер аша үткәрәбеҙ.

Артабан эсемлекте һыуытҡысҡа ҡуйырға мөмкин йәки йылы көйөнсә эсергә була. Һыуытҡыста 2-3 сәғәттән алып 4-6 сәғәткә тиклем ҡалдырырға мөмкин. Ул ваҡытта уның тәме туңдырманыҡына оҡшаясаҡ. Һәм оҙаҡ торған һайын финиктарҙың тәме нығыраҡ сығасаҡ. Ошо ике аҙыҡтың файҙалы булыуы тураһында изге Ҡөрьәндә лә, хәҙистәрҙә лә әйтелә. Һөт − витаминдар сығанағы. Унда фосфор, Д витамины, магний, кальций бар. Кешегә кәрәкле бар аминокислоталар булыуы билдәле. Ибне Ғәббәс әйткәнсә: “Бөтөн эсемлектәр араһынан Рәсүлебеҙ e һөттө ярата торғайны” (Әбү Нуайм)

Финикка килгәндә, ул тәнгә көс биреүсе, төрлө ауырыуҙарҙан һаҡлаусы ғәжәйеп емеш. Мөхәммәд пәйғәмбәребеҙ e финикты йөрәк ауырыуҙарынан ашарға тәҡдим иткән. Сөнки унда калий күп. Хәҙерге ғалимдар фекеренсә, бер финик менән бер стакан һөт организмды көндәлек туҡлыҡлы матдәләр менән тәьмин итә икән. Был файҙалы эсемлекте һеҙ ҙә эшләп, тәмләп ҡарағыҙ. Ҡышын ул йылытыр, йәйен һыуытыр. Әммә иң мөһиме, ул − тәнгә бик файҙалы һәм һаулыҡты нығытыусы эсемлек.

ЛӘЙСӘН БӘХТИЕВА ӘҘЕРЛӘНЕ

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Бай васыяты

Байлыҡта, етеш тормошта йәшәгән ҡарт кеше үлем түшәгендә ята. Уңышлы үткән ғүмеренең серен сисер өсөн улын саҡырған: «Минең үлемем яҡын. Тормошомда һәр саҡ, ниндәй генә ваҡиға булмаһын, миңә ярҙам икән серемде әйтеп ҡалдыраһым килә: -        беренсенән,...


Мейе һелкенеүҙе Ҡөрьән аяттары менән дауалау

Ҡөрьән аяттары – шифалы, бөтә ауырыуҙарҙан дауа. Аллаһтың һүҙе, Изге Китабы менән дауалау борондан билдәле. Мәҫәлән, башҡорт халҡы элек-электән шифалы аяттар менән өшкөргән, имләгән, бүҫер ҡыуған, быуын ултыртҡан һәм башҡа сирҙәрҙән дауалаған, хәлдәрен шәбәйткән. Мәҫәлән, Миәкә яҡтарында...


Тәһәжжүд намаҙы доғаһы

Ибне Ғәббәстең әйтеүенсә (шаһитлығынса), төндә тәһәжжүд намаҙына торғанда, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ ошо доғаны уҡыған: «Аллааһүммә ләкәл-хәмдү әнтә ҡаййимүс-сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә нуурус сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә...


Яулыҡ ябыныу − күркәм ғәҙәт

Беҙ бәләкәйҙән ишетеп үҫкән «Ағас күрке – япраҡ, кеше күрке − сепрәк» тигән мәҡәл кейемде нисек һайларға кәрәк икәнлеген өйрәтә. Кейем-һалым ҡиәфәтеңә килешле лә, уңайлы ла, өҫ-башыңды ҡапларға ла тейеш. Ә инде мосолман ҡатын-ҡыҙы матур кейенеп кенә ҡалмай, башын да ҡапларға тейеш икәнлеген һәр кем...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...