Шайтан яҙмалары

Шайтан яҙмалары

Изге эштәр байрамы

 

Бөгөн шул тиклем насар көн ине. Иртәнән бирле толҡа тапманым. Хәс тә ағыуланған кеүек булдым. Юҡ, юҡ, минең көн түгел был. Ә беләһегеҙме ни өсөн? Бөгөн Изге эштәр байрамы үткәрелә, был көндө бөтә кеше бер-береһенә ярҙам итергә тырыша. Уй-уй-уй, барығыҙҙы ла шайтан алғыры! Бына барығыҙ ҙа үлеп бөтһә, мин барлыҡ ыҙаларымдан ҡотолор инем. Ошо байрамығыҙ – Изге эштәр көнө юҡҡа сыҡһын ине ул!

 

Был көн ҡот осҡос насар булһа ла, мин барыбер хаслыҡ ҡылып өлгөрҙөм. Һа-һа-һа! Балаҫтар менән сауҙа итеүсе Фәриҙун хажиҙың башын алйотландырҙым бит. Ошо байрамға ул миллион һум хәйриә аҡсаһы бүлергә ниәтләгәйне. Ләкин мин уға был эште атҡарып сығырға ирек бирмәнем. Һа-һа-һа! Ул, яҡшы эш эшләрмен, тип уйлағайны, ләкин мин уға ҡамасаулап өлгөрҙөм. Һа-һа-һа! Ә хәҙер тарихын тыңлағыҙ.

Ул байрамға барыу ниәте менән машинаһына инеп ултырыуы булды, мин дә эргәһенә ҡунаҡланым. Яйлап ҡына уның ҡолағы эргәһенә яҡынлаштым да шыбырлай башланым: «Фәриҙун хажи! Һеҙ хәйриә өсөн бик күп сығымдар бүлдегеҙ бит. Инде хәҙер башҡаларҙың сираты». Мин был һүҙҙәрҙе әйткәс, Фәриҙун хажи: «Ләғнәт төшһөн һиңә, Шайтан!» – тине. Ләкин мин туҡтап ҡалманым. Мин уға: «Тыңла әле, Фәриҙун! Ниңә әле һин шунда уҡ шайтанды ҡарғайһың? Үткән айҙа ғына бит һин ер тетрәүенән ҡаза күргәндәргә миллион аҡса күсерҙең. Үткән айҙа яман шеш менән ауырығандарға ла ике миллион аҡса бүлдең. Теге аҙнала мәсеттә һыу эсер өсөн кулер алып ултырттың. Унан башҡа үткән айҙа ауылыңдағы мохтажлыҡ кисергән ғаиләләргә ярҙам күрһәттең».

Фәриҙун хажи телмәремдең уртаһына еткәс, ҡапыл ҡалҡынып: «Шайтан алғыры мәлғүн! Уның ҡотҡоһоноң сиге юҡ!» – тип ҡысҡырып ебәрҙе.

Һа-һа-һа! Ә бит ул хаҡлы ине. Шайтан ҡотҡоһоноң осо ла, ҡырыйы ла юҡ.

Мин яңынан уның ҡолағы эргәһенә яҡынлаштым һәм шыбырлай башланым: «Тыңла мине, Фәриҙун! Шайтанды ҡарғама. Хәйриә эштәренең дә үҙ сиге бар. Аллаһу Тәғәлә һинән бик риза. Һин мотлаҡ Йәннәткә эләгәсәкһең. Шулай булғас, аҡсаңды үҙеңә лә ҡалдыр инде».

Ошо рәүешле, мин уны шул тиклем оҙаҡ өгөтләнем, һеҙ күрһәгеҙ икән! Һа-һа-һа! Ниһайәт, Фәриҙун хажиҙы байрамға барып тормаҫҡа күндерә алдым. Эшемде бөтөргәс, ул былай тип әйтте: «Мин быйыл бик күп изге эштәр эшләнем. Етеп торор. Аллаһ бойорһа, киләһе йыл тағы хәйриә эштәре менән булашырмын».

Һа-һа-һа! Фәриҙун хажи – аҡыллы кәсепсе. Тик мин уны нисек ахмаҡландырҙым! Һа-һа-һа! Бөгөн ҡот осҡос насар, уңайһыҙ көн булһа ла, алйотландыра алдым бит. Һәм миңә был бик оҡшаны. Һа-һа-һа! Көлдәре күккә осһон был байрамығыҙҙың! Изге эштәр көнө, имеш! Һа-һа-һа!

 

Гөләмриза Хәйҙәри Әбхариҙың «Шайтан яҙмалары» китабынан

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...


Ҡыҙым истерикаға бирелә

Үҫмер ҡыҙымдың әхирәттәре яңы телефондар, ҡиммәтле кейем-һалым, төрлө сәйәхәттәре менән маҡтанғанда, ул быны ауыр кисерә, көйә, ҡайһы саҡта илап та ала. Үҙе лә быға ояла, сөнки ундай әйберҙәрҙе ала алмауын аңлай. Шул уҡ ваҡытта ул туҡ, кейеме лә бар, барыһы ла өр-яңы, зауыҡлы. Әммә мин уны яңғыҙ...


Ауылым муллаһы – ҡыҙылдар ҡорбаны

Әбелғата Ишемов (1865 - 13 ғинуар 1917)     Ауылыбыҙҙың инҡилабҡа тиклемге муллаларының береһе, ата- бабаһының төп сығышы ҡотанлы. Указлы мулла исеме Назараттың 2492-се Указы менән 1893 йылдың 12 майында раҫланған.   Төпкөлдә лә әленән-әле аҡтар, ҡыҙылдар, ҡоролтай, иҫкелек...


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...