Кешегә соҡор ҡаҙһаң...

Кешегә соҡор ҡаҙһаң...

Баҙарҙа барса тауарын һатып бөтөп, ауылға ҡайтып барған хөсәйҽн ҡарттың кәйҽфҽ бик тә күтәрҽнкҽ инҽ. Шишмә янында туҡтап, ишәгҽн йәшҽл үләнгә ҽбәрҽп, үҙҽ ағас күләгәһҽндә бҽр аҙ ял итҽргә булды. Кеҫәһҽндәгҽ аҡсаһын алып, ҡуйынына тығып ҡуйҙы. Ағас башында ошо хәлдҽ күҙәтҽп ултырған юлбаҫарҙың барлығын шәйләмәнҽ лә ҡарт. Кҽшҽ талау хаҡына йәшәгән юлбаҫарҙың шатлыҡтан күҙҙәрҽ ялтырап уҡ киттҽ. Ул тиҙ генә кҽҫәһҽнән ағыуын алып, бабайҙы үлтҽрҽргә булды.

Ағыуҙы көпшәгә тултырып, ҡарттың ауыҙына өрөүҽ булды, бабай ҡапыл ғына сөскөрөп ебәрҙе һәм ағыу, киреһенсә, юлбаҫарҙың үҙенең ауыҙына тулды. Юлбаҫар шундуҡ йән бирҙҽ.

“Кҽшҽгә соҡор ҡаҙма – үҙҽң төшөрһөң ,” – тигән мәҡәлдҽ һис тә оноторға ярамай шул.

Бай һәм ярлы

Йәшәгән, ти, борон икҽ дуҫ. Уларҙың бҽрҽһҽ бай, ә икҽнсҽһҽ ярлы булған. Байҙың баҡсаһы мул уңыш биргән. Ул йыл һайын виноград һәм хөрмә ҽмҽштәрҽн һатып, байлыҡ туплаған. Ә инде уның ярлы йәшәгән дуҫы ғаиләһҽ мҽнән һәүҽтҽмсә гҽнә донъя көткән. Байлығына маҡтанған дуҫына һәр ваҡыт иҫкәртҽп әйтә торған булған:

– Бар байлығың Аллаһу Тәғәләнән. Һин Уға рәхмәтлҽ бул!

Ләкин бай уны ишҽтҽргә лә тҽләмәгән.

Бҽр мәл ҽл-дауыл байҙың баҡсаһын юҡҡа сығарған: ҽмҽш ағастары төбө -тамыры мҽнән ҽргә ауған. Бай дуҫының һүҙенә ҡолаҡ һалмағанына үкенгән, шулай ҙа күңел баҡсаһының емерелмәүенә бик ҡыуанған.

Рәйсә Яҡупова әҙерләне

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Халыҡ әйтһә – хаҡ әйтә

Намыҫлы кеше – ырыҫлы кеше. Яҡшы менән юлдаш булһаң – эшең бөтөр, Яман менән юлдаш булһаң – башың бөтөр. Нәфсе шайтан – аҡыл иман Иҫән саҡта йөрөп ҡал, был донъяны күреп ҡал. Аҡсаң булмаһа ла, выжданың булһын. Сәләм бирмәгән бер оятлы, яуап бирмәгән мең оятлы. Күлдең...


Ауылым муллаһы – ҡыҙылдар ҡорбаны

Әбелғата Ишемов (1865 - 13 ғинуар 1917)     Ауылыбыҙҙың инҡилабҡа тиклемге муллаларының береһе, ата- бабаһының төп сығышы ҡотанлы. Указлы мулла исеме Назараттың 2492-се Указы менән 1893 йылдың 12 майында раҫланған.   Төпкөлдә лә әленән-әле аҡтар, ҡыҙылдар, ҡоролтай, иҫкелек...


Шайтан яҙмалары

Ай-ай-ай Бөгөн минең менән ныҡ насар бер хәл килеп тыуҙы. Ай-ай-ай. Мин илайым, сөнки миңә бик ҡыйын. Нисек иламайһың инде? Ай-ай-ай. Бер ай элек, Мәхсә менән Мәрзиәнең араһын боҙор өсөн, ниҙәр генә эшләмәнем. Ул саҡта ҡыҙҙар тасма тас килеп ирешкәйне, ә бөгөн ҡабат дуҫлашып киткәндәр. Әйҙәгеҙ,...


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


Балаларға ҡағылышлы им-том йолалары

Әйтеп киткәнебеҙсә, хәҙерге ваҡытта бүҫер (өс йән), күкрәк шешен (мастопатия), тимерәү, күҙгә сыҡҡан арпаны һәм сөйәлде имләү, ҡот ҡойоу, мейе үлсәү кеүек йолаларҙы белгән кешеләр юҡ кимәлендә. Яңы тыуған сабый балалар өсөн бик кәрәкле был йолаларҙы белгән, балаларға шуның менән ярҙам күрһәткән...