Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

Ғабдуллаһтың Әминәгә өйләнеүе

Ғабдуллаһ бәлиғ булғас, атаһы уға иң яҡшы кәләш һайлай. Ул Ғабдулманафтың улы Үәһбтең ҡыҙы Әминә, саф ҡорайыш нәҫеленән иң аҫыл һәм тыйнаҡ ҡыҙ була. Ҡорайыштар уның атаһы Үәһбте ныҡ хөрмәтләйҙәр һәм ололайҙар. Ул Бану Зөһәр ҡәбиләһенең башлығы була. Ғабуллаһ Әминә менән бер аҙ йәшәгәс, Шәм яҡтарына юллана. Ул ваҡытта уның ҡатыны ауырлы булған була. Әммә атаһына үҙенең улын күрергә насип булмай: Шәмдән ҡайтып килгәндә, Ғабдуллаһ егерме биш йәшендә Йәсрибтә мәрхүм була.

 

Абраханың ғәскәрен юҡ итеү

Йәмәндәге Эфиопия импера-торының наместнигы Абрахаға бөтөн тирә-яҡтағы ғәрәптәрҙең Мәккәләге Ҡәғбәгә зыярат ҡылыуы тураһында билдәле була. Ул артабан Санала ҙур сиркәү төҙөй һәм бар халыҡ алдында бынан ары хажды Санаға килеп үтәргә ҡуша. Быны Кинана ҡәбиләһенән бер ғәрәп ишетеп ҡала, шунан ул төнөн сиркәүгә инеп, уның стеналарын нәжескә буяп сыға. Был турала Абраха белеп ҡалғас, асыуынан етмеш меңлек ғәскәр йыйып, Мәккәгә барып Ҡәғбәне емерергә була. Юлында осраған ерҙәрҙе яулап һәм талап, ғәскәр Мәккәгә яҡынлаша. Ҡорайыштар һәм Мәккә тирәһендәге башҡа ғәрәптәр, ҙур әрмегә ҡаршы тора алмаҫтарын белеп, тауҙарҙа йәшенәләр. Абраханың һалдаттары урындағы халыҡтың малын ҡыуып алып китә башлай. Шул малдар араһында Ғабделмотталиптың ике йөҙ дөйәһе лә була. Быны белгәс тә, ул, малдарын кире ҡайтарыу буйынса һөйләшеп, килешер өсөн, Абрахаға осрашыуға бара. Әммә наместник: «Мин һеҙҙең Ҡәғбәгеҙҙе емерергә килдем. Ә һин уны яҡлар урынына, миңә үҙеңдең дөйәләреңде юллап килгәнһең!» – ти. «Мин – дөйәләрҙең хужаһы, Ҡәғбәнең үҙ Раббыһы бар. Ул уны һаҡлаясаҡ», – тип яуап бирә Ғәбделмотталип. Абраха тәкәббер рәүештә уға берәү ҙә ҡаршы тора алмаясағын белдерә, әммә Ғәбделмотталипҡа дөйәләрен кире ҡайтара.

Мина менән Мөздәлифә араһындағы Мөхәссар тигән урынға Абраханың ғәскәре барып еткәс, алда барған ҙур хәрби фил ҡапыл туҡтап, сүгә. Уны Мәккә яғына нисек кенә ҡыуып, хатта туҡмап ҡарамаһындар − ул урынынан ҡуҙғалмай.

Шунан Аллаһ ҡушыуы буйынса диңгеҙҙән Әбәбил тигән ҡош өйөрө күренә. Һәр ҡош борсаҡ дәүмәлендә өс таш алып килә: береһе – суҡышында, ҡалған икеһе тәпәйҙәрендә була. Улар Абраханың ғәскәренә ташлы ямғыр яуҙыралар. Һәр таш баҫҡынсыларҙың башын үтәләй тишеп, табанынан килеп сыға. Шулай итеп, ғәскәрҙең күп өлөшө ҡырыла. Абраха менән тере ҡалғандар ҡасып китәләр. Әммә ҡайтып барған саҡта, ҡурҡыныс ауырыу ҡалған ғәскәрҙе лә юҡҡа сығара. Баҫҡынсыларҙың ағзалары тәндәренән бүленә башлай. Был ваҡиға тураһында изге Ҡөрьәндең бер сүрәһендә иҫкә алына.

Шул йылды ғәрәптәр, Мәккәгә һөжүм итеүҙән баш тартҡан хәрби фил хөрмәтенә, Фил йылы тип атайҙар. Ошо ваҡиғаларҙан һуң ике йыл үткәс, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ донъяға килә.

 

 (Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

 

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Асығауыҙ

Кәрәк була: 230 г он 100 г ҡаймаҡ 70 г аҡ май 50 г шәкәр 1 йомортҡа 0,5 балғалаҡ сода (йәки 1 балғалаҡ ҡамыр йомшартҡыс) ванилин семтем тоҙ   Әҙерләү: Иләнгән онға ҡоро ингредиенттарҙы ҡушып болғатығыҙ. Һалҡын аҡ майҙы ҡырғыстан үткәрегеҙ ҙә он менән бер массаға ингәнсе ыуығыҙ....


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...


Шайтан яҙмалары

Ай-ай-ай Бөгөн минең менән ныҡ насар бер хәл килеп тыуҙы. Ай-ай-ай. Мин илайым, сөнки миңә бик ҡыйын. Нисек иламайһың инде? Ай-ай-ай. Бер ай элек, Мәхсә менән Мәрзиәнең араһын боҙор өсөн, ниҙәр генә эшләмәнем. Ул саҡта ҡыҙҙар тасма тас килеп ирешкәйне, ә бөгөн ҡабат дуҫлашып киткәндәр. Әйҙәгеҙ,...