Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд Пәйғәмбәр ﷺ

Ғабдуллаһтың Әминәгә өйләнеүе

Ғабдуллаһ бәлиғ булғас, атаһы уға иң яҡшы кәләш һайлай. Ул Ғабдулманафтың улы Үәһбтең ҡыҙы Әминә, саф ҡорайыш нәҫеленән иң аҫыл һәм тыйнаҡ ҡыҙ була. Ҡорайыштар уның атаһы Үәһбте ныҡ хөрмәтләйҙәр һәм ололайҙар. Ул Бану Зөһәр ҡәбиләһенең башлығы була. Ғабуллаһ Әминә менән бер аҙ йәшәгәс, Шәм яҡтарына юллана. Ул ваҡытта уның ҡатыны ауырлы булған була. Әммә атаһына үҙенең улын күрергә насип булмай: Шәмдән ҡайтып килгәндә, Ғабдуллаһ егерме биш йәшендә Йәсрибтә мәрхүм була.

 

Абраханың ғәскәрен юҡ итеү

Йәмәндәге Эфиопия импера-торының наместнигы Абрахаға бөтөн тирә-яҡтағы ғәрәптәрҙең Мәккәләге Ҡәғбәгә зыярат ҡылыуы тураһында билдәле була. Ул артабан Санала ҙур сиркәү төҙөй һәм бар халыҡ алдында бынан ары хажды Санаға килеп үтәргә ҡуша. Быны Кинана ҡәбиләһенән бер ғәрәп ишетеп ҡала, шунан ул төнөн сиркәүгә инеп, уның стеналарын нәжескә буяп сыға. Был турала Абраха белеп ҡалғас, асыуынан етмеш меңлек ғәскәр йыйып, Мәккәгә барып Ҡәғбәне емерергә була. Юлында осраған ерҙәрҙе яулап һәм талап, ғәскәр Мәккәгә яҡынлаша. Ҡорайыштар һәм Мәккә тирәһендәге башҡа ғәрәптәр, ҙур әрмегә ҡаршы тора алмаҫтарын белеп, тауҙарҙа йәшенәләр. Абраханың һалдаттары урындағы халыҡтың малын ҡыуып алып китә башлай. Шул малдар араһында Ғабделмотталиптың ике йөҙ дөйәһе лә була. Быны белгәс тә, ул, малдарын кире ҡайтарыу буйынса һөйләшеп, килешер өсөн, Абрахаға осрашыуға бара. Әммә наместник: «Мин һеҙҙең Ҡәғбәгеҙҙе емерергә килдем. Ә һин уны яҡлар урынына, миңә үҙеңдең дөйәләреңде юллап килгәнһең!» – ти. «Мин – дөйәләрҙең хужаһы, Ҡәғбәнең үҙ Раббыһы бар. Ул уны һаҡлаясаҡ», – тип яуап бирә Ғәбделмотталип. Абраха тәкәббер рәүештә уға берәү ҙә ҡаршы тора алмаясағын белдерә, әммә Ғәбделмотталипҡа дөйәләрен кире ҡайтара.

Мина менән Мөздәлифә араһындағы Мөхәссар тигән урынға Абраханың ғәскәре барып еткәс, алда барған ҙур хәрби фил ҡапыл туҡтап, сүгә. Уны Мәккә яғына нисек кенә ҡыуып, хатта туҡмап ҡарамаһындар − ул урынынан ҡуҙғалмай.

Шунан Аллаһ ҡушыуы буйынса диңгеҙҙән Әбәбил тигән ҡош өйөрө күренә. Һәр ҡош борсаҡ дәүмәлендә өс таш алып килә: береһе – суҡышында, ҡалған икеһе тәпәйҙәрендә була. Улар Абраханың ғәскәренә ташлы ямғыр яуҙыралар. Һәр таш баҫҡынсыларҙың башын үтәләй тишеп, табанынан килеп сыға. Шулай итеп, ғәскәрҙең күп өлөшө ҡырыла. Абраха менән тере ҡалғандар ҡасып китәләр. Әммә ҡайтып барған саҡта, ҡурҡыныс ауырыу ҡалған ғәскәрҙе лә юҡҡа сығара. Баҫҡынсыларҙың ағзалары тәндәренән бүленә башлай. Был ваҡиға тураһында изге Ҡөрьәндең бер сүрәһендә иҫкә алына.

Шул йылды ғәрәптәр, Мәккәгә һөжүм итеүҙән баш тартҡан хәрби фил хөрмәтенә, Фил йылы тип атайҙар. Ошо ваҡиғаларҙан һуң ике йыл үткәс, Пәйғәмбәребеҙ ﷺ донъяға килә.

 

 (Дауамы бар. Башы гәзиттең үткән һандарында)

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

 

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Сөләймән пәйғәмбәр

Улына нәсихәттәр биргәндән һуң, Дауыт михрабына китә. Бер ваҡыт уның янында таныш булмаған берәү пәйҙә була. «Кем һиңә бында инергә рөхсәт итте?» − ти Дауыт. Тегеһе: «Батшалар янына инер өсөн миңә рөхсәт кәрәкмәй», − ти ҡәтғи итеп. Яуабы буйынса бының Ғазраил икәнен аңлаған пәйғәмбәр: «Минең хәлде...


Дөрөҫ туҡланыуҙың әһәмиәте

Аллаһу Сөбхәнәһү үә Тәғәлә кешене ашау һәм эсеүгә мохтаж итеп яратҡан.   Көнсығыш медицинаһы, Аллаһ тарафынан яратылғандарҙан − кеше булһынмы, хайуанмы, үҫемлекме – һәммәһенең тәбиғи торошон, сифатын һыуыҡ, йылы, ҡоро, еүеш кеүек дүрт элемент билдәләй, тип раҫлай. Дөрөҫ туҡланмау сәбәпле, ошо...


Үтеп барышлай ғына...

Йәш сәйәхәтсе аҡыл эйәһендә туҡталған. Ул хужаның бар мөлкәте бер бәләкәй генә бүлмә, китаптар өйөлгән өҫтәл, ятып йоҡларға һике икәнен генә белеп шаҡ ҡатҡан.   Йәш кеше: «Остазым, ә ҡайҙа һеҙҙең йорт йыһаздары?» – тип һораған аптырап. – Ә ҡайҙа һинеке? – тигән...


«Тура юлға күндер, эй Раббым!..»

Яҙҙың иң матур бер ҡояшлы көнөндә Башҡортостаныбыҙҙың үҙәгендә урынлашҡан Сәйетбаба ауылына юлға сыҡтыҡ. Юлдаштарым менән һүҙебеҙ берегеп, көндөң, тәбиғәттең матурлығына һоҡланып, ауылға барып еткәнде һиҙмәй ҙә ҡалғанбыҙ.   Ауылға кергәс тә һул яҡта урынлашҡан Әбйәлил ишан Ҡанһөйәр улының...


Өләсәйем нәсихәттәре

Ғаиләлә татыулыҡ, именлек булһын өсөн Улың (ҡыҙың) менән килен (кейәү) араһына ата-әсә ҡыҫылмаһын. Кеше алдында иреңдең бәҫен төшөрмә, бигерәк тә балалар алдында уны кәмһетеп, мыҫҡыл итмә. Һин яманларһың да оноторһоң, ә башҡалар онотмай һәм, ирең алдында үҙеңдең дә абруйың төшәсәк. «Иптәшем...