Ҡиәмәт көнөнөң ҙур билгеләре

Ҡиәмәт көнөнөң ҙур билгеләре

Ғайса пәйғәмбәрҙең ергә икенсе килеүе тураһында

Имам Мәһди халыҡ араһында билдәле булғас, Ғайса пәйғәмбәр ергә төшөрөләсәк. Пәйғәмбәребеҙҙең хәҙистәрендә имам Мәһди Мәрйәм улы Ғайсаны көтөп йөрөйәсәк, тиелгән.

Изге Ҡөрьәндәге аяттарҙа апасыҡтан Ғайса пәйғәмбәрҙең икенсегә ергә килеүе тураһында әйтелә. «Әл-Ғимран» сүрәһендә (мәғәнәһе): «Һәм бына Аллаһ әйтте: «Йә, Ғайса! Ысынында, Мин һине алып китәм, (тере килеш) күккә Үҙемдең юғары урынға мендереп, кафырҙарҙан таҙартам (ҡотҡарам), ә һинең артыңдан эйәреүселәрҙе Ҡиәмәт көнөнә тиклем кафырҙарҙан өҫтөн ҡуйырмын...».

«...Ә һинең артыңдан эйәреүселәрҙе Ҡиәмәт көнөнә тиклем кафырҙарҙан өҫтөн ҡуйырмын...» тигән һүҙҙәр беҙҙең өсөн асыҡ билдә булып тора. Тимәк, Ҡиәмәт көнөнә тиклем Ғайса пәйғәмбәр аңлатҡан иман нигеҙҙәренә эйәргән йәмәғәт булырға тейеш. Ул йәмәғәтте кемдәр тәшкил иткәне Ғайса пәйғәмбәрергә ҡайтанан килгәс кенә билдәле буласаҡ. Һәм уның икенсе тапҡыр ергә килеүенән һуң артынан эйәреүселәр Ҡиәмәт көнөнә тиклем кафырҙарҙан өҫтөн буласаҡтар.

Изге яҙыуҙағы икенсе аяттарҙа киләһе мәғәнә бирелгән: «Беҙ уларға Ғайса пәйғәмбәргә ышанмағандары өсөн һәм Мәрйәмгә яла яҡҡандары өсөн ләғнәт ҡылдыҡ. Һәм (Беҙ уларға ләғнәт ҡылдыҡ) улар: «Беҙ Мәрйәмдең улы мәсехләнгән (помазанник) Ғайсаны һәм Аллаһтың рәсүлен үлтерҙек», – тип әйткәндәре өсөн. Әммә улар уны үлтермәнеләр һәм тәрегә ҡаҙаҡламанылар, уларға шулай булып күренде. Ысынында, кемдәр (йәһүдтәр һәм христиандар) ул ваҡиға тураһында бәхәсләшә (үлтереү тураһында), улар шикләнәләр. Улар ул ваҡиға тураһында бер нәмә лә (теүәл) белмәйҙәр, тик фараз итәләр. Ә улар (уны үлтерҙек тиһәләр ҙә) ысынында уны үлтермәгәндәр. Ысынында, Аллаһ уны (тере килеш) күккә Үҙенең юғары урынына мендергән, сөнки Аллаһ – Бөйөк, Хикмәтле. Һәм һәр Изге яҙыу (Святое писание) кешеләре (Ҡиәмәт көнө алдынан) уның (ысын) үлеме алдынан уға ышанасаҡтар» («Ән-Ниса сүрәһе», 156-159 аяттар). Иғтибар менән ошо аяттарға анализ яһағанда, киләһе һығымталарға киләбеҙ: Ғайса пәйғәмбәр ергә кире киләсәк һәм унда йәшәйәсәк, аҙаҡ ул үлем кисерәсәк һәр кеше кеүек үк физик рәүештә мәрхүм буласаҡ, һәм уға бар Изге яҙыу кешеләре иман килтерәсәк. Әлегә был ваҡиға тормошҡа ашмаған, әммә был күренеш Ҡөрьәндә, һис шикһеҙ буласаҡ, тип яҙылған.

«Әз-Зухруф» сүрәһендәге 61-се аятта Ғайса пәйғәмбәрҙең килеүенә бигерәк тә баҫым яһала. Сөнки ул хәл ахырзамандың билгеһе булып тора: «Ысынлап та, ул (Ғайса) – (Ҡиәмәт) ваҡытының билгеһе. Һис тә шикләнмәгеҙ ул ваҡытта ... ». Шуға күрә был аят Ғайса пәйғәмбәрҙең ахыр заман алдынан ергә ҡайтанан килеүен иҫбат итеүсе дәлил тип әйтә алабыҙ. Ул Ҡөрьәндең ергә төшөрөлөүенә хәтле алты быуат алда йәшәгән. Шуға күрә, уның ерҙәге беренсе тормошо Ҡиәмәт көнөнөң билгеһе булып һанала алмай. Был аяттың мәғәнәһе шунда: Ғайса пәйғәмбәр Ҡиәмәт көнө алдынан ҡайтанан ергә киләсәк һәм уның шул килеүе билге булып һанала ла инде. Күреүебеҙсә, Ғайса пәйғәмбәрҙеңикенсегә килеүе тураһындағы аяттар асыҡтан-асыҡ һәм улар тәрән фекерҙәр тыуҙыра. Шулай уҡ киләсәктә Ғайса пәйғәмбәрҙең ергә төшөүе тураһында тағы бер дәлил булып «Әл-Мәидә» сүрәһендәге 110-сы аятта һәм «Әл-Ғимран» сүрәһендәге 46-сы аятта «кәһлән» һүҙе тора.

«Кәһлән» һүҙе Ғайса пәйғәмбәрҙеңu бәлиғ икәнлеген аңлатыр өсөн ҡулланылған һүҙ ғәрәп телендә «30 йәштән алып 50-гә тиклемге, ҡартлыҡ осорона еткән кеше» тип аңлатыла. Ислам дине ғалимдары ул һүҙҙе «35 йәштән һуң еткән ғүмер осоро» тип тәржемә итәләр. Ибн Ғәббәстән еткерелгән хәҙистә әйтелә, Ғайса пәйғәмбәр йәш сағында, 30 йәш тирәһендә күккә күтәрелгәндән һуң, ергә кире ҡайтарылғас, ул был донъяла тағы ла 40 йыл йәшәйәсәк тиелгән. Ошо хәҙискә таянып ислам ғалимдары, Ғайса пәйғәмбәрu ергә кире төшкәс, оло йәшкә етәсәк, тигән һығымтаға киләләр. Һәм ул аят уның ергә ҡабат килеүе тураһында асыҡ дәлил булып тора, тип һанайҙар.

(Дауамы бар)

ӘҘИЛ ИБРАҺИМОВ

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әйтегеҙ әле, зинһар: ҡатынына «атайың менән әсәйеңдән алып китәм дә, улар менән аралашмаясаҡһың» тигән шарт ҡуйған ир кешегә уның хаҡ түгеллеген һәм был осраҡта ундай шарттың ҡуйылмаҫҡа тейешлеген нисек аңлатырға? Ирегеҙҙең һеҙгә, атай-әсәйең менән аралашма, тип шарт ҡуйыуы дөрөҫ...


Аллаһ ҡоло булыу − иң оло дәрәжә

Был һүҙҙе бәләкәйҙән ишетеп үҫтем: әсәйем ҡайһы саҡ, беҙ, балалар, берәй нәмәне яңылышыраҡ эшләһәк, асыуһыҙ ғына: «Иии Аллаһ ҡоло, нишләп улай иттең инде?», – тиер ине. Был һүҙ миңә «иии балаҡайым» һүҙенә синоним һымаҡ булып хәтерҙә ҡалған. Тик, үҫә төшкәс, ҡолдоң...


Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.   Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике...


Бай васыяты

Байлыҡта, етеш тормошта йәшәгән ҡарт кеше үлем түшәгендә ята. Уңышлы үткән ғүмеренең серен сисер өсөн улын саҡырған: «Минең үлемем яҡын. Тормошомда һәр саҡ, ниндәй генә ваҡиға булмаһын, миңә ярҙам икән серемде әйтеп ҡалдыраһым килә: -        беренсенән,...


«Хажда үҙеңде Аллаһ ҡаршыһында итеп тояһың...»

Изге ерҙәрҙә оло хаж ғибәҙәтен имен-аман үтәгән мосолмандар төркөм-төркөм булып тыуған яғына ҡайта башланы. Бөгөн телевидение һәм радио журналисы, йәмәғәт эшмәкәре, ике тапҡыр изге ерҙәрҙә булып хаж һәм ғөмрә ғәмәлдәрен үтәп ҡайтҡан Морат Нәжип улы Лоҡманов менән ошо оло яуаплылыҡ талап иткән...