Ҡиәмәт көнөнөң ҙур билгеләре

Ҡиәмәт көнөнөң ҙур билгеләре

Ғайса пәйғәмбәрҙең ергә икенсе килеүе тураһында

Имам Мәһди халыҡ араһында билдәле булғас, Ғайса пәйғәмбәр ергә төшөрөләсәк. Пәйғәмбәребеҙҙең хәҙистәрендә имам Мәһди Мәрйәм улы Ғайсаны көтөп йөрөйәсәк, тиелгән.

Изге Ҡөрьәндәге аяттарҙа апасыҡтан Ғайса пәйғәмбәрҙең икенсегә ергә килеүе тураһында әйтелә. «Әл-Ғимран» сүрәһендә (мәғәнәһе): «Һәм бына Аллаһ әйтте: «Йә, Ғайса! Ысынында, Мин һине алып китәм, (тере килеш) күккә Үҙемдең юғары урынға мендереп, кафырҙарҙан таҙартам (ҡотҡарам), ә һинең артыңдан эйәреүселәрҙе Ҡиәмәт көнөнә тиклем кафырҙарҙан өҫтөн ҡуйырмын...».

«...Ә һинең артыңдан эйәреүселәрҙе Ҡиәмәт көнөнә тиклем кафырҙарҙан өҫтөн ҡуйырмын...» тигән һүҙҙәр беҙҙең өсөн асыҡ билдә булып тора. Тимәк, Ҡиәмәт көнөнә тиклем Ғайса пәйғәмбәр аңлатҡан иман нигеҙҙәренә эйәргән йәмәғәт булырға тейеш. Ул йәмәғәтте кемдәр тәшкил иткәне Ғайса пәйғәмбәрергә ҡайтанан килгәс кенә билдәле буласаҡ. Һәм уның икенсе тапҡыр ергә килеүенән һуң артынан эйәреүселәр Ҡиәмәт көнөнә тиклем кафырҙарҙан өҫтөн буласаҡтар.

Изге яҙыуҙағы икенсе аяттарҙа киләһе мәғәнә бирелгән: «Беҙ уларға Ғайса пәйғәмбәргә ышанмағандары өсөн һәм Мәрйәмгә яла яҡҡандары өсөн ләғнәт ҡылдыҡ. Һәм (Беҙ уларға ләғнәт ҡылдыҡ) улар: «Беҙ Мәрйәмдең улы мәсехләнгән (помазанник) Ғайсаны һәм Аллаһтың рәсүлен үлтерҙек», – тип әйткәндәре өсөн. Әммә улар уны үлтермәнеләр һәм тәрегә ҡаҙаҡламанылар, уларға шулай булып күренде. Ысынында, кемдәр (йәһүдтәр һәм христиандар) ул ваҡиға тураһында бәхәсләшә (үлтереү тураһында), улар шикләнәләр. Улар ул ваҡиға тураһында бер нәмә лә (теүәл) белмәйҙәр, тик фараз итәләр. Ә улар (уны үлтерҙек тиһәләр ҙә) ысынында уны үлтермәгәндәр. Ысынында, Аллаһ уны (тере килеш) күккә Үҙенең юғары урынына мендергән, сөнки Аллаһ – Бөйөк, Хикмәтле. Һәм һәр Изге яҙыу (Святое писание) кешеләре (Ҡиәмәт көнө алдынан) уның (ысын) үлеме алдынан уға ышанасаҡтар» («Ән-Ниса сүрәһе», 156-159 аяттар). Иғтибар менән ошо аяттарға анализ яһағанда, киләһе һығымталарға киләбеҙ: Ғайса пәйғәмбәр ергә кире киләсәк һәм унда йәшәйәсәк, аҙаҡ ул үлем кисерәсәк һәр кеше кеүек үк физик рәүештә мәрхүм буласаҡ, һәм уға бар Изге яҙыу кешеләре иман килтерәсәк. Әлегә был ваҡиға тормошҡа ашмаған, әммә был күренеш Ҡөрьәндә, һис шикһеҙ буласаҡ, тип яҙылған.

«Әз-Зухруф» сүрәһендәге 61-се аятта Ғайса пәйғәмбәрҙең килеүенә бигерәк тә баҫым яһала. Сөнки ул хәл ахырзамандың билгеһе булып тора: «Ысынлап та, ул (Ғайса) – (Ҡиәмәт) ваҡытының билгеһе. Һис тә шикләнмәгеҙ ул ваҡытта ... ». Шуға күрә был аят Ғайса пәйғәмбәрҙең ахыр заман алдынан ергә ҡайтанан килеүен иҫбат итеүсе дәлил тип әйтә алабыҙ. Ул Ҡөрьәндең ергә төшөрөлөүенә хәтле алты быуат алда йәшәгән. Шуға күрә, уның ерҙәге беренсе тормошо Ҡиәмәт көнөнөң билгеһе булып һанала алмай. Был аяттың мәғәнәһе шунда: Ғайса пәйғәмбәр Ҡиәмәт көнө алдынан ҡайтанан ергә киләсәк һәм уның шул килеүе билге булып һанала ла инде. Күреүебеҙсә, Ғайса пәйғәмбәрҙеңикенсегә килеүе тураһындағы аяттар асыҡтан-асыҡ һәм улар тәрән фекерҙәр тыуҙыра. Шулай уҡ киләсәктә Ғайса пәйғәмбәрҙең ергә төшөүе тураһында тағы бер дәлил булып «Әл-Мәидә» сүрәһендәге 110-сы аятта һәм «Әл-Ғимран» сүрәһендәге 46-сы аятта «кәһлән» һүҙе тора.

«Кәһлән» һүҙе Ғайса пәйғәмбәрҙеңu бәлиғ икәнлеген аңлатыр өсөн ҡулланылған һүҙ ғәрәп телендә «30 йәштән алып 50-гә тиклемге, ҡартлыҡ осорона еткән кеше» тип аңлатыла. Ислам дине ғалимдары ул һүҙҙе «35 йәштән һуң еткән ғүмер осоро» тип тәржемә итәләр. Ибн Ғәббәстән еткерелгән хәҙистә әйтелә, Ғайса пәйғәмбәр йәш сағында, 30 йәш тирәһендә күккә күтәрелгәндән һуң, ергә кире ҡайтарылғас, ул был донъяла тағы ла 40 йыл йәшәйәсәк тиелгән. Ошо хәҙискә таянып ислам ғалимдары, Ғайса пәйғәмбәрu ергә кире төшкәс, оло йәшкә етәсәк, тигән һығымтаға киләләр. Һәм ул аят уның ергә ҡабат килеүе тураһында асыҡ дәлил булып тора, тип һанайҙар.

(Дауамы бар)

ӘҘИЛ ИБРАҺИМОВ

Ләйсән Бәхтиева тәржемә итте

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


Сафланыу айы Рамаҙан

  Беҙҙе бәләкәйҙән таҙалыҡҡа, бөхтәлеккә өйрәттеләр. Өҫ-башың таҙа, бөхтә булырға тейеш, тип йыш әйтә торғайны өләсәйем. Таҙалыҡ, тәртип – уңыштың нигеҙе. Кейем-һалым бысранһа, уны тиҙ генә йыуып, кейергә була. Ә бына күңел бысранһа, хатта бәләкәй генә тап төшһә лә, уны таҙартыуы ауыр...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Намаҙҙа «әмин» һүҙен әйтергә яраймы? Намаҙҙа «Әл-Фәтиха» сүрәһенән һуң «әмин» һүҙенең әйтелеше сөннәт. Пәйғәмбәребеҙ ﷺ һәм уның сәхәбәләре шулай эшләгән. Аллаһ Илсеһе ﷺ әйткән: ««Әл-Фәтиха» сүрәһенән һуң имам «әмин» тигәндә, һеҙ ҙә...


Мал тотоу – ҡот тотоу

(йәки әсәйемдең ауылдаш ҡатындың күҙһенгән һыйырын миңә нисек тәрбиәләргә өйрәтергә тырышыуы)   Электән һәр оҫта үҙ һөнәрен өйрәнсеккә ҡалдырған. Нәҫелдән килгән оҫталыҡмы, ҡайҙалыр, йә кемдәндер өйрәнгәнһеңме – мөһим түгел. Эшеңде дауам итеүсе үҙ һөйәгең булһа, тағы ла яҡшылыр...


Фани донъя – командировка ғына

Яңыраҡ ҡына билдәле дин әһеленең интервьюһын уҡып ултырғайным. Уның бигерәк тә: «Фани донъя – командировка ғына, ваҡыты еткәс, барыбыҙ ҙа мәңгелек йорт – Әхирәткә ҡайтабыҙ», – тигән һүҙҙәре күңелдә ҡалды һәм уйға һалды. Ысынлап та, иртәме, һуңмы, бар йән эйәһе:...


Китә алмайым...

  Пакистандан бер ғалим нурлы Мәҙинә ҡалаһына Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ мәсетенә, уның ҡәберенә зыярат ҡылырға килә.   Бер көн ул ҡунаҡхана алдындағы майҙансыҡҡа, ҡоштарҙы ашатырға тип, икмәк валсыҡтары алып сыға. Күпмелер ваҡыттан ул ҡоштарға тип һалынған валсыҡтарҙы йыйып алып ашаған бәләкәй...